Tòa tháp chọc trời treo trên tiểu hành tinh: Ý tưởng táo bạo gây tranh cãi nhất lịch sử kiến trúc

Năm 2017, giới kiến trúc quốc tế từng xôn xao trước một concept được xem là táo bạo bậc nhất lịch sử ngành xây dựng: Một tòa tháp khổng lồ không mọc lên từ mặt đất mà được "treo" ngoài không gian bằng cách neo trực tiếp vào một tiểu hành tinh quay quanh Trái Đất.

Ý tưởng này mang tên Analemma Tower, do Clouds Architecture Office - công ty kiến trúc có trụ sở tại New York (Mỹ) công bố.

Ngay khi xuất hiện, dự án nhanh chóng trở thành tâm điểm tranh luận toàn cầu bởi quy mô và mức độ phi truyền thống chưa từng có trong lịch sử kiến trúc hiện đại.

Tòa tháp không xây từ mặt đất

Khác hoàn toàn với các công trình chọc trời truyền thống, Analemma Tower được đề xuất theo mô hình "xây dựng ngoài không gian".

Theo concept của nhóm thiết kế, tòa tháp sẽ được treo bằng hệ thống cáp siêu bền vào một tiểu hành tinh đặt trên quỹ đạo cao quanh Trái Đất. Theo đó, một sợi cáp siêu bền sẽ được thả xuống bề mặt hành tinh, cho phép treo toàn bộ tòa tháp bên dưới.

Nhờ cấu trúc đặc biệt này, tòa tháp Analemma về lý thuyết có thể được xây dựng ở bất kỳ đâu trên thế giới trước khi được đưa tới vị trí vận hành cuối cùng trong không gian. Nhóm thiết kế từng đề xuất Dubai là địa điểm phù hợp để xây dựng công trình nhờ kinh nghiệm phát triển các siêu tháp với chi phí thấp hơn đáng kể so với New York.

Clouds Architecture Office cho biết công trình sử dụng hệ thống mang tên Universal Orbital Support System (UOSS) - tạm dịch là Hệ thống Hỗ trợ Quỹ đạo Đa dụng. Theo ý tưởng, phần tiểu hành tinh sẽ hoạt động như "điểm neo" cho toàn bộ kết cấu công trình.

Nhóm thiết kế mô tả đây là đề xuất về "tòa nhà cao nhất từng được hình dung", thay vì một công trình chọc trời theo định nghĩa thông thường.

Theo bản concept, tiểu hành tinh mang công trình sẽ hoạt động ở quỹ đạo rất cao, khoảng 50.000km tính từ Trái Đất. Trong khi đó, phần thấp nhất của tòa tháp được mô tả có thể tiếp cận gần tầng khí quyển.

Tòa nhà dự kiến di chuyển theo quỹ đạo hình số 8 giữa Bắc bán cầu và Nam bán cầu, cho phép công trình "trôi" qua nhiều khu vực khác nhau trên thế giới theo chu kỳ quỹ đạo.

Một "thành phố nổi" ngoài không gian

Analemma Tower không chỉ được hình dung là một tòa nhà đơn lẻ mà là một tổ hợp đô thị thẳng đứng ngoài không gian.

Theo các bản vẽ ý tưởng, công trình sẽ bao gồm khu nhà ở, văn phòng, không gian công cộng, khu thương mại và các khu sinh hoạt phục vụ cư dân.

Clouds Architecture Office cho biết dự án hướng tới việc tạo ra một môi trường sống khép kín trong tương lai, nơi con người có thể tồn tại độc lập với hạ tầng dưới mặt đất.

Nguồn năng lượng cho công trình dự kiến đến từ các tấm pin mặt trời bố trí ở phần trên của tòa tháp - nơi gần như luôn tiếp xúc trực tiếp với ánh sáng mặt trời.

Trong khi đó, nước sinh hoạt được đề xuất thu từ quá trình ngưng tụ hơi nước và nước mưa trong khí quyển.

Nhóm kiến trúc sư cũng cho biết họ từng nghiên cứu các điều kiện khí quyển ở nhiều độ cao khác nhau trong quá trình phát triển concept. Một số khu vực được xác định có môi trường quá khắc nghiệt đối với con người do nhiệt độ thấp, áp suất cực thấp và bức xạ mạnh. Tuy nhiên, công ty cho rằng các công nghệ tương lai có thể mở ra khả năng giải quyết những vấn đề này.

Tính khả thi vẫn là dấu hỏi lớn

Ngay từ khi công bố, Analemma Tower đã gây tranh cãi mạnh trong giới khoa học và kỹ thuật.

Nhiều chuyên gia cho rằng ý tưởng này hiện gần như chưa khả thi về mặt công nghệ bởi hàng loạt thách thức chưa thể giải quyết, từ việc kiểm soát tiểu hành tinh, ổn định kết cấu, vận chuyển vật liệu ra không gian cho đến bảo vệ con người trước môi trường vũ trụ.

Ngoài ra, chi phí xây dựng một công trình như vậy được đánh giá có thể vượt xa mọi dự án hạ tầng từng tồn tại trên Trái Đất.

Tuy nhiên, Clouds Architecture Office cho rằng concept này phản ánh hướng phát triển dài hạn của nhân loại khi công nghệ không gian ngày càng tiến bộ.

Thời điểm công bố dự án, nhóm thiết kế từng viện dẫn các nghiên cứu của NASA liên quan đến khả năng thay đổi quỹ đạo tiểu hành tinh như một cơ sở cho thấy con người đang tiến gần hơn tới việc kiểm soát các thiên thể ngoài không gian.

Trên thực tế, đến năm 2022, NASA đã thực hiện thành công sứ mệnh DART - lần đầu tiên làm thay đổi quỹ đạo của một tiểu hành tinh thông qua va chạm động học. Đây được xem là bước tiến quan trọng trong công nghệ phòng thủ hành tinh.

Dù vậy, giới chuyên gia cho rằng khoảng cách từ việc điều chỉnh quỹ đạo một tiểu hành tinh đến xây dựng cả một "thành phố ngoài không gian" vẫn còn rất xa.

Biểu tượng mới cho kiến trúc ngoài không gian?

Cho đến nay, Analemma Tower vẫn chỉ dừng ở mức concept kiến trúc và chưa có kế hoạch triển khai thực tế.

Tuy nhiên, dự án vẫn thường xuyên được nhắc lại như một trong những ý tưởng kiến trúc táo bạo nhất thế kỷ 21, phản ánh tham vọng mở rộng không gian sống của con người ra ngoài Trái Đất.

Trong bối cảnh ngành công nghiệp không gian tư nhân phát triển mạnh cùng tham vọng chinh phục vũ trụ của nhiều tập đoàn công nghệ lớn, những ý tưởng từng bị xem là phi thực tế như Analemma Tower tiếp tục trở thành đề tài gây tò mò với giới khoa học, kiến trúc và công nghệ toàn cầu.