Thích
Nhiều chuyển biến tích cực trong giải ngân đầu tư công
Tại cuộc họp nghe báo cáo tình hình thực hiện, giải ngân vốn đầu tư công 4 tháng đầu năm 2026 và công tác triển khai thực hiện kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 – 2030 diễn ra ngày 6/5, ông Mai Bá Trước, Phó Giám đốc Sở Tài chính cho biết, trong 4 tháng đầu năm 2026, công tác triển khai và giải ngân vốn đầu tư công của Thành phố được thực hiện trong bối cảnh có nhiều thay đổi về tổ chức bộ máy và là năm đầu của kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 - 2030. Tuy nhiên, với sự chỉ đạo quyết liệt của Trung ương và Thành phố, kết quả thực hiện đã ghi nhận nhiều chuyển biến tích cực, tạo nền tảng quan trọng cho các tháng tiếp theo.
Tổng kế hoạch đầu tư công năm 2026 được Thủ tướng Chính phủ giao là 147.599 tỷ đồng. Thành phố đã phân bổ chi tiết 129.199 tỷ đồng, đạt 87,5% kế hoạch, trong đó toàn bộ vốn ngân sách Trung ương đã được phân bổ 100%.
Toàn cảnh cuộc họp
Phần vốn dự phòng ngân sách địa phương đang được khẩn trương hoàn thiện thủ tục để trình cấp có thẩm quyền phân bổ trong thời gian sớm nhất. Việc phân bổ vốn cơ bản đảm bảo đúng quy định, có trọng tâm, trọng điểm, góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng vốn. Về kết quả giải ngân, có 36 đơn vị, chủ đầu tư có tỷ lệ giải ngân tốt đạt hoặc vượt tiến độ đề ra, góp phần kéo tăng tỷ lệ giải ngân chung của Thành phố.
Song song đó, Thành phố đã cơ bản hoàn thành việc bàn giao, điều chuyển 3.195 dự án sau khi tổ chức lại hệ thống quản lý dự án, đảm bảo các dự án tiếp tục được triển khai liên tục, không bị gián đoạn. Công tác chuẩn bị đầu tư cho các dự án mới cũng đang được đẩy nhanh, tạo tiền đề để gia tăng khối lượng thực hiện và giải ngân trong các quý tiếp theo, đặc biệt là giai đoạn 6 tháng cuối năm.
Nhiều khó khăn khiến tiến độ giải ngân chưa đạt kỳ vọng
Trong những tháng đầu năm 2026, tiến độ giải ngân vốn đầu tư công của Thành phố tuy có cải thiện so với cùng kỳ nhưng vẫn chậm và chưa đạt kỳ vọng. Nguyên nhân chủ yếu đến từ ba nhóm khó khăn chính.
Cụ thể, việc tổ chức lại hệ thống quản lý dự án gây gián đoạn tạm thời. Quá trình hợp nhất và chuyển giao giữa các Ban Quản lý dự án dẫn đến vướng mắc về con dấu: dù được phép dùng con dấu cũ trong giai đoạn chuyển tiếp, thực tế các đơn vị phải nộp lại ngay khi đăng ký con dấu mới, khiến nhiều khối lượng đã thi công nhưng chưa thể thanh toán. Đồng thời, việc bàn giao dự án và phối hợp giữa các địa phương, đặc biệt với dự án đi qua nhiều phường, xã, vẫn đang hoàn thiện quy trình.
Về thủ tục đầu tư, đây là năm đầu triển khai kế hoạch trung hạn 2026–2030 nên nhiều dự án còn trong giai đoạn chuẩn bị, cần thời gian hoàn tất quyết định đầu tư, thiết kế, dự toán và lựa chọn nhà thầu. Vì vậy, khối lượng nghiệm thu và thanh toán trong quý I chưa nhiều.
Trong tổ chức thực hiện, nhiều dự án gặp khó khăn về giải phóng mặt bằng, di dời hạ tầng kỹ thuật, pháp lý và tranh chấp hợp đồng. Bên cạnh đó, giá vật liệu biến động do yếu tố quốc tế làm tăng chi phí, ảnh hưởng tiến độ. Việc chưa có đơn giá thi công ban đêm cũng hạn chế tăng tốc thi công.
Ngoài ra, qua rà soát danh mục 46 dự án được giao kế hoạch vốn lớn từ 500 tỷ đồng trở lên với tổng số vốn được giao 77.855 tỷ đồng, chiếm tỷ trọng 60% tổng kế hoạch vốn Thành phố đã giao, phần lớn giải ngân thấp do kế hoạch chi tập trung vào 6 tháng cuối năm, sau khi hoàn tất thủ tục và khởi công.
Đối với kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 - 2030, Thành phố đã chủ động làm việc với Bộ Tài chính và các cơ quan Trung ương để xác định khả năng cân đối nguồn vốn. Dự kiến tổng nguồn vốn có thể huy động khoảng 1.145.120 tỷ đồng bao gồm cả ngân sách Trung ương và địa phương. Trên cơ sở đó, Thành phố đã rà soát, xây dựng danh mục các dự án trọng điểm trên nhiều lĩnh vực như giao thông, đường sắt đô thị, giáo dục, y tế, khoa học công nghệ và an sinh xã hội, nhằm đáp ứng các mục tiêu phát triển kinh tế – xã hội trong giai đoạn mới.
Thành phố định hướng phân bổ vốn trung hạn được xác định rõ theo nguyên tắc ưu tiên các dự án quan trọng quốc gia, dự án chuyển tiếp, dự án ODA và các công trình hạ tầng trọng điểm có tính lan tỏa cao. Trong đó, các dự án đường sắt đô thị, giao thông kết nối vùng, chống ngập, bảo vệ môi trường và an sinh xã hội được xác định là những lĩnh vực trọng tâm, đóng vai trò động lực cho tăng trưởng bền vững của Thành phố.
Tập trung tháo gỡ điểm nghẽn, hướng tới giải ngân 100%
Theo kế hoạch, Thành phố tiếp tục đặt mục tiêu đẩy mạnh giải ngân, phấn đấu đạt 30 - 35% trong quý II và hoàn thành 100% kế hoạch năm. Các giải pháp trọng tâm bao gồm đẩy nhanh phân bổ vốn còn lại, tăng cường kiểm tra thực địa, tháo gỡ vướng mắc về mặt bằng và thủ tục đầu tư, điều hành linh hoạt kế hoạch vốn và nâng cao trách nhiệm của các chủ đầu tư…
Về công tác giải phóng mặt bằng, Phó Chủ tịch UBND Thành phố Hoàng Nguyên Dinh cho biết, đến thời điểm hiện nay, Thành phố đã giải ngân đạt khoảng 25% kế hoạch. Do năm trước chưa có số liệu về giải ngân cho công tác này nên không có cơ sở để so sánh cùng kỳ; số liệu theo dõi chỉ bắt đầu từ năm nay.
Qua rà soát, dự kiến trong tháng 5 sẽ giải ngân khoảng 10.000 tỷ đồng, nâng tỷ lệ giải ngân công tác giải phóng mặt bằng lên khoảng 50% trên tổng số hơn 34.000 tỷ đồng theo mục tiêu đề ra. Trong thời gian tới, xác định giải phóng mặt bằng phải đi trước một bước, Thành phố phấn đấu đến tháng 10 đạt khoảng 90% kế hoạch giải ngân, tổng số 34.000 tỷ đồng.
Chỉ đạo tại cuộc họp, Chủ tịch UBND Thành phố Nguyễn Văn Được nhấn mạnh, năm 2026 có ý nghĩa đặc biệt quan trọng khi là năm đầu triển khai kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội giai đoạn 2026–2030 và kế hoạch đầu tư công trung hạn. Thành phố xác định đẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư công là một trong những động lực then chốt để đạt mục tiêu tăng trưởng "hai con số", với quy mô 150.000 tỷ đồng trên tổng vốn đầu tư xã hội 1,2 triệu tỷ đồng. Việc giải ngân không chỉ thúc đẩy tăng trưởng kinh tế mà còn tạo việc làm, sinh kế và kích hoạt các nguồn lực xã hội.
Chủ tịch UBND TP.Hồ Chí Minh Nguyễn Văn Được phát biểu kết luận cuộc họp.
Về kết quả giải ngân vốn đầu tư công, một số đơn vị có kết quả tích cực. Tuy nhiên, nhiều đơn vị khác giải ngân thấp, thậm chí chưa giải ngân, cần bị phê bình và chấn chỉnh.
Nguyên nhân của tình trạng chậm giải ngân gồm cả khách quan và chủ quan. Từ thực tiễn, Thành phố rút ra các bài học: phát huy vai trò người đứng đầu; tập trung đầu tư có trọng điểm; chuẩn bị dự án từ sớm; huy động đa dạng nguồn lực; lựa chọn nhà thầu có năng lực và tránh chia nhỏ dự án.
Để hoàn thành mục tiêu giải ngân 100% kế hoạch năm 2026, Chủ tịch UBND Thành phố yêu cầu các cơ quan, đơn vị triển khai quyết liệt các nhiệm vụ. Trước hết, thực hiện nghiêm chỉ đạo của Chính phủ theo Chỉ thị 16, đảm bảo nguyên tắc "6 rõ" và công khai, minh bạch, phòng, chống tham nhũng. Mục tiêu cụ thể: tháng 5 đạt trên 20%, quý II đạt 40 - 45%, quý III đạt 70% và cả năm đạt 100%. Kết quả giải ngân được dùng làm tiêu chí đánh giá cán bộ, gắn với thi đua, khen thưởng và phân bổ ngân sách.
Chủ tịch UBND Thành phố yêu cầu khắc phục dứt điểm các tồn tại, tăng cường kiểm tra thực địa và tháo gỡ vướng mắc trong các khâu như giải phóng mặt bằng, quy hoạch, đấu thầu, đồng thời đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý tiến độ. Trọng tâm là đẩy nhanh giải ngân các dự án lớn như bồi thường hạ tầng tại Hóc Môn, tuyến metro số 2, dự án vệ sinh môi trường giai đoạn 2, và đường nối cao tốc Biên Hòa – Vũng Tàu.
Bên cạnh đó, cần hoàn tất việc tổ chức lại các ban quản lý dự án, xử lý dứt điểm các vướng mắc trong bàn giao và kiện toàn nhân sự trước giữa tháng 5/2026. Chủ tịch UBND Thành phố giao Sở Tài chính tham mưu điều chuyển vốn từ dự án chậm sang dự án hiệu quả, xây dựng hệ thống đánh giá KPI và công khai tiến độ giải ngân hàng tháng. Các chủ đầu tư phải nâng cao trách nhiệm, đăng ký vốn sát thực tế, kiên quyết thay thế các đơn vị yếu kém. Sở Xây dựng theo dõi giá vật liệu để điều chỉnh hợp đồng phù hợp.
"Thành phố đặt quyết tâm cao trong việc đẩy mạnh giải ngân đầu tư công, coi đây là nhiệm vụ chính trị trọng tâm năm 2026, gắn trách nhiệm cá nhân, nâng cao hiệu quả quản lý và đảm bảo hoàn thành mục tiêu phát triển kinh tế – xã hội đã đề ra", Chủ tịch UBND Thành phố Nguyễn Văn Được nhấn mạnh./.
