Thích
Bộ Tài chính vừa ban hành văn bản hướng dẫn các địa phương triển khai Nghị quyết số 254/2025 của Quốc hội về xử lý một số vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện Luật Đất đai. Một trong những nội dung đáng chú ý là quy định mới về nghĩa vụ tài chính đối với đất vườn, ao có nguồn gốc gắn liền với đất ở khi chuyển mục đích sử dụng sang đất ở.
Theo hướng dẫn, đối với phần diện tích nằm trong hạn mức giao đất ở, người sử dụng đất chỉ phải nộp 30% phần chênh lệch giữa tiền sử dụng đất tính theo giá đất ở và tiền sử dụng đất tính theo giá đất nông nghiệp. Như vậy, mức nghĩa vụ tài chính được giảm tới 70% so với cách tính thông thường trước đây.
3 trường hợp được giảm 70% tiền sử dụng đất theo quy định mới. Ảnh minh họa
Chính sách này được áp dụng cho ba nhóm trường hợp cụ thể.
Nhóm thứ nhất là đất vườn, ao hoặc đất nông nghiệp nằm trong cùng thửa đất có nhà ở nhưng chưa được công nhận là đất ở khi cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.
Nhóm thứ hai gồm các thửa đất có nguồn gốc là đất vườn, ao gắn liền với đất ở nhưng đã được tách thửa để thực hiện chuyển quyền sử dụng đất.
Nhóm còn lại là đất vườn, ao gắn liền với đất ở đã được tách thành thửa riêng trong quá trình đo đạc, lập bản đồ địa chính trước ngày 1/7/2014.
Không chỉ áp dụng đối với diện tích trong hạn mức, chính sách mới cũng tạo điều kiện cho người dân đối với phần diện tích vượt hạn mức giao đất ở. Cụ thể, diện tích vượt hạn mức nhưng không quá một lần hạn mức giao đất ở chỉ phải nộp 50% khoản chênh lệch giữa giá đất ở và giá đất nông nghiệp.
Trong khi đó, đối với phần diện tích vượt quá hai lần hạn mức giao đất ở, người sử dụng đất vẫn phải thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính và nộp 100% khoản chênh lệch theo quy định hiện hành.
Bộ Tài chính lưu ý, cơ chế ưu đãi này chỉ được áp dụng cho một thửa đất duy nhất của mỗi hộ gia đình hoặc cá nhân. Trường hợp có nhiều thửa đất cùng đáp ứng điều kiện, người sử dụng đất được quyền lựa chọn một thửa để hưởng chính sách giảm tiền sử dụng đất.
Trước khi Nghị quyết 254/2025 được ban hành, việc xác định tiền sử dụng đất đối với các trường hợp chuyển mục đích sử dụng đất được thực hiện theo Nghị định số 103/2024, có hiệu lực từ ngày 1/8/2024.
Theo quy định tại nghị định này, tiền sử dụng đất được tính bằng phần chênh lệch giữa giá trị quyền sử dụng đất theo mục đích sử dụng mới và mục đích sử dụng trước khi chuyển đổi. Do không có quy định riêng đối với đất vườn, ao hoặc đất nông nghiệp gắn liền với đất ở, người dân phải nộp toàn bộ khoản chênh lệch khi chuyển sang đất ở.
Thực tế, chênh lệch lớn giữa giá đất nông nghiệp và giá đất ở tại nhiều địa phương đã khiến không ít trường hợp phải nộp số tiền sử dụng đất lên tới hàng tỷ đồng để hoàn tất thủ tục chuyển mục đích sử dụng đất.
Việc Quốc hội ban hành Nghị quyết 254/2025 và Bộ Tài chính hướng dẫn thực hiện được đánh giá là giải pháp tháo gỡ đáng kể gánh nặng tài chính cho người dân, đồng thời góp phần xử lý những bất cập phát sinh trong quá trình áp dụng Luật Đất đai và các văn bản hướng dẫn thời gian qua.
