Từ hôm nay, Việt Nam chỉ còn 4 đô thị trung tâm quốc gia

Từ ngày 1/1/2026, hệ thống phân loại đô thị tại Việt Nam chính thức được điều chỉnh theo Nghị quyết số 111/2025/UBTVQH15 do Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành, đánh dấu một thay đổi lớn trong tư duy quản lý và tổ chức không gian đô thị trên phạm vi cả nước. Theo đó, hệ thống phân loại đô thị được tinh gọn từ 6 loại xuống còn 4 loại, nhằm bảo đảm sự đồng bộ với quá trình sắp xếp đơn vị hành chính và làm rõ vai trò, vị trí của từng đô thị trong mạng lưới phát triển quốc gia.

Theo quy định mới, các đô thị được phân thành bốn cấp, gồm đô thị loại đặc biệt, loại I, loại II và loại III. Trong đó, đô thị loại đặc biệt là các đô thị trung tâm tổng hợp quốc gia và quốc tế, có vai trò, vị trí đặc biệt về kinh tế – xã hội. Đô thị loại I được xác định là các đô thị trung tâm quốc gia, giữ chức năng trung tâm tổng hợp của cả nước. Đô thị loại II là trung tâm của tỉnh, thành phố hoặc vùng liên tỉnh, có chức năng trung tâm tổng hợp hoặc chuyên ngành. Đô thị loại III là các đô thị trung tâm tiểu vùng thuộc tỉnh, thành phố, đảm nhiệm vai trò trung tâm tổng hợp hoặc chuyên ngành ở cấp tiểu vùng.

Cùng với việc thiết lập hệ thống phân loại mới, Nghị quyết 111/2025/UBTVQH15 cũng quy định rõ nguyên tắc chuyển tiếp đối với các đô thị đã được phân loại trước thời điểm 1/1/2026. Theo đó, bốn thành phố trực thuộc Trung ương gồm Hải Phòng, Huế, Đà Nẵng và Cần Thơ tiếp tục được xác định là đô thị loại I trong hệ thống phân loại mới.

Đối với các đô thị loại I còn lại trước đây, cùng với các đô thị loại II, loại III hiện hữu, thành phố Thủ Đức và các khu vực phường thuộc phạm vi các quận trước khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính, Nghị quyết xác định xếp tương đương đô thị loại II kể từ ngày 1/1/2026. Trong khi đó, các đô thị loại IV, đô thị loại V, các thị xã và thị trấn chưa được công nhận loại đô thị sẽ được chuyển tiếp lên tương đương đô thị loại III theo quy định mới.

Một trong những điểm đáng chú ý là việc xác định lại cấp độ đô thị đối với 20 thành phố thuộc tỉnh từng được công nhận là đô thị loại I. Theo Nghị quyết, từ ngày 1/1/2026, các thành phố này sẽ được xác định tương đương đô thị loại II, gồm Thái Nguyên, Hoa Lư, Việt Trì, Hạ Long, Bắc Ninh, Hải Dương, Thanh Hóa, Vinh, Nha Trang, Quy Nhơn, Buôn Ma Thuột, Pleiku, Đà Lạt, Vũng Tàu, Biên Hòa, Thủ Dầu Một, Mỹ Tho, Long Xuyên, Rạch Giá và Phú Quốc. Thành phố Thủ Đức cùng các đô thị loại II, loại III hiện hành cũng thuộc nhóm đô thị tương đương loại II trong hệ thống phân loại mới.

Nghị quyết 111/2025/UBTVQH15 đồng thời làm rõ nguyên tắc xác định trình độ phát triển của đơn vị hành chính cấp phường. Theo đó, phường thuộc đô thị loại nào thì được xác định đạt trình độ phát triển tương ứng với loại đô thị đó. Riêng các phường thuộc đô thị loại I, loại II hoặc phường thuộc quận được sắp xếp từ ngày 1/7/2025 có sáp nhập với đơn vị hành chính nông thôn sẽ được tính đạt trình độ phát triển đô thị loại III.

Việc điều chỉnh hệ thống phân loại đô thị lần này được đánh giá là bước đi mang tính chiến lược, tạo cơ sở pháp lý quan trọng cho công tác quy hoạch, đầu tư và quản lý đô thị trong giai đoạn phát triển mới, đồng thời phản ánh sát hơn thực tiễn năng lực phát triển và vai trò của từng đô thị trong tổng thể mạng lưới đô thị quốc gia.