Từ Sentosa, Dubai đến Las Vegas: Cơ hội để Cần Giờ trở thành 'siêu đô thị du lịch sinh thái biển'

Cần Giờ được xem là khu vực có nhiều tiềm năng đặc biệt của TP.HCM khi sở hữu hệ sinh thái rừng ngập mặn quy mô lớn với mức độ đa dạng sinh học cao. Đây không chỉ là "lá phổi xanh" của thành phố mà còn đóng vai trò như một "lá chắn" tự nhiên giúp giảm thiểu rủi ro thiên tai, xâm nhập mặn và tác động của biến đổi khí hậu. Ngoài giá trị môi trường, Cần Giờ còn có tiềm năng lớn để phát triển du lịch sinh thái, giáo dục môi trường và nghiên cứu khoa học.

Tuy nhiên, trong nhiều năm qua, Cần Giờ vẫn chưa phát triển tương xứng với tiềm năng do còn tồn tại nhiều hạn chế. Hạ tầng giao thông chưa đồng bộ khiến việc kết nối với trung tâm TP.HCM và các khu vực lân cận gặp khó khăn, từ đó hạn chế khả năng thu hút khách du lịch quốc tế cũng như các nhà đầu tư lớn. Các yêu cầu nghiêm ngặt về bảo vệ môi trường cũng khiến việc phát triển phải được tính toán rất thận trọng. Bên cạnh đó, sản phẩm du lịch của Cần Giờ còn khá đơn điệu, chưa có điểm nhấn đủ mạnh để giữ chân du khách dài ngày. Nguồn nhân lực du lịch chất lượng cao còn thiếu, trong khi cơ chế và quy hoạch phát triển chưa đủ mạnh để tạo ra động lực bứt phá.

Theo TSKH Trần Quang Thắng, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Kinh tế và Quản lý TP. Hồ Chí Minh, Cần Giờ cần một mô hình phát triển hài hòa giữa bảo tồn và phát triển theo định hướng khu dự trữ sinh quyển, trong đó việc bảo tồn rừng ngập mặn phải được xem là nền tảng quan trọng nhất.

Sentosa của Singapore được xem là một trong những mô hình đảo du lịch nhân tạo thành công nhất thế giới. Dù diện tích không lớn nhưng Sentosa được quy hoạch đồng bộ với đầy đủ các chức năng giải trí, nghỉ dưỡng, thương mại, thiên nhiên và lịch sử trong cùng một không gian.

Điểm nổi bật của Sentosa nằm ở khả năng kết nối giao thông cực kỳ hiệu quả. Hệ thống monorail kết nối trực tiếp với MRT giúp du khách dễ dàng di chuyển từ trung tâm Singapore đến khu du lịch này. Bên cạnh đó, Singapore cũng đầu tư mạnh vào các sản phẩm du lịch chất lượng cao, kết hợp giữa yếu tố sinh thái, đô thị và giải trí để tạo ra trải nghiệm toàn diện cho du khách.

Nhờ chiến lược phát triển bài bản, Sentosa trở thành "cỗ máy du lịch" đóng góp rất lớn cho nền kinh tế Singapore. Riêng Resorts World Sentosa trong năm 2023 đạt doanh thu hơn 2,4 tỷ SGD và lợi nhuận tăng mạnh sau giai đoạn phục hồi hậu COVID-19.

"Thành công của Singapore đến từ khả năng xây dựng sản phẩm du lịch đẳng cấp, hạ tầng tiếp cận tốt, quản lý môi trường theo chuẩn quốc tế và chiến lược marketing mạnh mẽ. Đây là bài học quan trọng đối với Cần Giờ trong việc xây dựng mô hình du lịch tích hợp nhưng vẫn đảm bảo yếu tố bền vững", TSKH Trần Quang Thắng chia sẻ.

Nếu Singapore nổi bật với khả năng quản trị và quy hoạch hiện đại thì Dubai lại là ví dụ điển hình cho tư duy "tạo ra tài nguyên". Từ một vùng sa mạc khô cằn gần như không có lợi thế du lịch tự nhiên, Dubai đã vươn lên trở thành trung tâm du lịch và thương mại hàng đầu thế giới.

Dubai tập trung phát triển du lịch xa xỉ với các công trình biểu tượng như Burj Khalifa hay Palm Jumeirah, đồng thời đầu tư mạnh vào hạ tầng giao thông và hàng không. Sân bay quốc tế Dubai hiện là một trong những trung tâm trung chuyển lớn nhất thế giới, góp phần đưa thành phố này trở thành điểm đến quốc tế hàng đầu.

Từ đó, hàng loạt tập đoàn khách sạn – casino lớn đổ vào đầu tư, biến Las Vegas thành trung tâm giải trí nổi tiếng toàn cầu. Thành phố này không có lợi thế về biển hay sinh thái nhưng lại thành công nhờ tập trung phát triển ngành giải trí, show diễn, sự kiện, thể thao và du lịch 24/7.

"Bài học lớn nhất từ Las Vegas là khả năng tạo ra trải nghiệm thay vì phụ thuộc vào tài nguyên tự nhiên. Thành phố này đã xây dựng được hệ thống khách sạn, sân vận động, trung tâm hội nghị và các công trình biểu tượng để thu hút du khách từ khắp nơi trên thế giới", TSKH Trần Quang Thắng chia sẻ.

Bên cạnh đó, Dubai còn nổi bật với các tổ hợp giải trí quy mô lớn, chiến lược marketing toàn cầu cùng chính sách mở cửa linh hoạt để thu hút đầu tư và khách du lịch quốc tế. Trước đại dịch COVID-19, Dubai đón hơn 17 triệu lượt khách quốc tế mỗi năm và tiếp tục đặt mục tiêu tăng trưởng mạnh trong giai đoạn tới.

TSKH Trần Quang Thắng cho rằng, điều đáng học hỏi từ Dubai không phải là mô hình xa xỉ hay các công trình siêu lớn mà chính là tư duy quy hoạch dài hạn, tốc độ triển khai dự án và khả năng tạo dựng biểu tượng toàn cầu.

Từ việc phân tích các mô hình quốc tế, TSKH Trần Quang Thắng cho rằng, Cần Giờ không cần trở thành Las Vegas, Singapore hay Dubai mà cần xây dựng một hướng đi riêng biệt dựa trên lợi thế sinh thái và biển.

Cần Giờ có thể phát triển thành "siêu đô thị du lịch sinh thái biển quốc tế" nếu biết tận dụng đúng các lợi thế sẵn có. Điểm mạnh lớn nhất của khu vực này là hệ sinh thái rừng ngập mặn được UNESCO công nhận là khu dự trữ sinh quyển thế giới, quỹ đất còn rộng lớn và vị trí gần TP.HCM với thị trường hơn 10 triệu dân.

Ngoài ra, hàng loạt dự án hạ tầng đang được triển khai như cầu Cần Giờ, tuyến đường sắt tốc độ cao Bến Thành – Cần Giờ, tuyến vượt biển Cần Giờ – Vũng Tàu hay sân bay Long Thành sẽ tạo ra khả năng kết nối rất lớn cho khu vực này trong tương lai.

Khi hệ thống hạ tầng hoàn thiện, Cần Giờ có thể trở thành điểm nghỉ dưỡng gần dành cho khách quốc tế đến TP.HCM, đồng thời đóng vai trò là cửa ngõ du lịch biển của thành phố.

Theo đề xuất, định hướng phát triển của Cần Giờ sẽ dựa trên nhiều trụ cột chiến lược nhằm đảm bảo cân bằng giữa phát triển kinh tế và bảo tồn môi trường. Trong đó, yếu tố quan trọng nhất là bảo tồn hệ sinh thái rừng ngập mặn như "trái tim xanh" của toàn bộ mô hình phát triển. Song song với đó là việc xây dựng các tuyến tham quan sinh thái, trung tâm giáo dục môi trường và các khu nghỉ dưỡng sinh thái cao cấp.

Ngoài du lịch sinh thái, Cần Giờ cũng cần phát triển các tổ hợp nghỉ dưỡng – giải trí – thương mại hiện đại với quảng trường biển, phố đi bộ, bến du thuyền, resort cao cấp và các công viên chủ đề nhằm tạo thêm trải nghiệm cho du khách.

Ông Trần Quang Thắng cũng nhấn mạnh vai trò của việc giữ gìn bản sắc địa phương. Những giá trị như làng chài, nghề cá, lễ hội biển hay văn hóa Nam Bộ cần được bảo tồn và trở thành một phần của sản phẩm du lịch. Bên cạnh đó, Cần Giờ cần có cơ chế đặc thù về đầu tư, đất đai và quản lý phát triển để thu hút các nhà đầu tư lớn nhưng vẫn đảm bảo các yêu cầu nghiêm ngặt về bảo vệ môi trường.

TSKH Trần Quang Thắng đánh giá, sự xuất hiện của VinGroup đang tạo ra cú hích rất lớn cho quá trình phát triển Cần Giờ. Hàng loạt dự án hạ tầng từng "nằm trên giấy" suốt nhiều năm đã bắt đầu được triển khai như cầu Cần Giờ, tuyến đường sắt tốc độ cao Bến Thành – Cần Giờ và tuyến vượt biển Cần Giờ – Vũng Tàu.

Đáng chú ý nhất là dự án lấn biển Vinhomes Green Paradise quy mô khoảng 2.870 ha, được xem là dự án lấn biển lớn nhất Việt Nam hiện nay. Dự án này được định hướng phát triển thành đô thị xanh – thông minh – sinh thái – nghỉ dưỡng quốc tế với nhiều hạng mục quy mô lớn như công viên chủ đề, sân golf quốc tế, tháp 108 tầng, nhà hát lớn nhất Đông Nam Á, bến du thuyền và trung tâm tài chính.

Theo ông Trần Quang Thắng, các dự án này không chỉ tạo ra diện mạo mới cho Cần Giờ mà còn có thể thay đổi toàn bộ cấu trúc kinh tế – xã hội của khu vực, tạo hàng nghìn việc làm mới và thúc đẩy mạnh thương mại, dịch vụ và du lịch biển.

Tuy nhiên, ông cũng nhấn mạnh rằng thành công của Cần Giờ không nằm ở việc sao chép mô hình của Dubai, Singapore hay Las Vegas mà ở khả năng xây dựng được câu chuyện riêng về rừng ngập mặn, biển, văn hóa Nam Bộ và phát triển bền vững. Đây mới chính là yếu tố giúp Cần Giờ tạo ra bản sắc khác biệt và cạnh tranh trên bản đồ du lịch quốc tế./.