UBND tỉnh Sơn La vừa ban hành Kế hoạch số 105/KH-UBND triển khai Đề án định hướng phát triển vùng lòng hồ thủy điện Sơn La trở thành Khu du lịch quốc gia giai đoạn 2026-2030. Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm khai thác hiệu quả tiềm năng cảnh quan, sinh thái và văn hóa của khu vực, đưa vùng lòng hồ trở thành điểm đến du lịch trọng điểm của Tây Bắc trong những năm tới.
Theo kế hoạch, mục tiêu đến năm 2030 là hoàn thành trên 50% các tiêu chí công nhận Khu du lịch quốc gia, tiến tới đáp ứng đầy đủ các điều kiện vào năm 2035.
Đáng chú ý, định hướng này không phải chuyển đổi Nhà máy thủy điện Sơn La thành khu du lịch, mà tập trung phát triển toàn bộ vùng lòng hồ thủy điện Sơn La - không gian mặt nước rộng lớn được hình thành sau khi công trình thủy điện đi vào hoạt động.

Lòng hồ thủy điện Sơn La có diện tích rộng lớn, nhiều thắng cảnh đẹp. Ảnh: Internet
Theo Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), Nhà máy thủy điện Sơn La có công suất lắp đặt 2.400MW với 6 tổ máy, mỗi tổ máy công suất 400MW. Khi đưa vào vận hành, đây là công trình thủy điện lớn nhất Việt Nam và Đông Nam Á.
Công trình sở hữu hồ chứa có dung tích khoảng 9,26 tỷ m3 nước, diện tích lưu vực lên tới 43.760km2 và mực nước dâng bình thường 215m. Không chỉ giữ vai trò quan trọng trong hệ thống năng lượng quốc gia, hồ chứa còn tạo nên một vùng sông nước rộng lớn giữa núi rừng Tây Bắc, góp phần thay đổi diện mạo nhiều khu vực ven sông Đà.
Từ một vùng mặt nước phục vụ thủy điện, nơi đây dần trở thành điểm đến thu hút du khách nhờ cảnh quan thiên nhiên đặc sắc. Theo Báo Sơn La, vùng lòng hồ được ví như một "vịnh Hạ Long thu nhỏ" giữa đại ngàn Tây Bắc với mặt nước xanh biếc, những dãy núi trùng điệp, các đảo nhỏ nổi giữa lòng hồ cùng những bản làng yên bình của đồng bào dân tộc sinh sống ven sông.
Theo định hướng phát triển, vùng lòng hồ thủy điện Sơn La sẽ trở thành trung tâm du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, du lịch cộng đồng và trải nghiệm văn hóa sông nước của tỉnh Sơn La.
Địa phương đặt mục tiêu đến năm 2030 đón khoảng 1,3 triệu lượt khách, tổng doanh thu du lịch đạt khoảng 6.800 tỷ đồng, tạo việc làm cho hơn 4.000 lao động, trong đó khoảng 1.500 lao động trực tiếp.
Với lợi thế mặt nước rộng hàng chục nghìn ha cùng cảnh quan núi non hùng vĩ, khu vực được đánh giá phù hợp để phát triển nhiều loại hình du lịch như nghỉ dưỡng, du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng, du thuyền, thể thao dưới nước, chèo kayak, câu cá và các hoạt động khám phá văn hóa bản địa.
Nếu được đầu tư đồng bộ, vùng lòng hồ thủy điện Sơn La có thể trở thành điểm đến mới trên bản đồ du lịch Tây Bắc, bổ sung vào chuỗi điểm đến nổi tiếng như Mộc Châu, Tà Xùa, Ngọc Chiến hay đèo Pha Đin.

Vùng lòng hồ thủy điện Sơn La có thể trở thành điểm đến mới trên bản đồ du lịch Tây Bắc. Ảnh: Báo Sơn La
Theo kế hoạch của UBND tỉnh Sơn La, khu vực sẽ được phát triển theo hướng du lịch xanh, bền vững gắn với bảo tồn cảnh quan thiên nhiên, hệ sinh thái và gìn giữ bản sắc văn hóa các dân tộc.
Trong giai đoạn tới, tỉnh sẽ tập trung hoàn thiện quy hoạch, đầu tư đồng bộ hệ thống hạ tầng phục vụ du lịch như giao thông kết nối, bến cảng, bến thuyền, bến xe, biển chỉ dẫn, cơ sở lưu trú, nhà hàng, khu vui chơi giải trí và các sản phẩm du lịch đặc trưng.
Một điểm nhấn trong kế hoạch là định hướng phát triển du lịch thông minh. Theo đó, vùng lòng hồ sẽ từng bước ứng dụng các nền tảng số như bản đồ du lịch số, chatbot AI, menu điện tử, kiosk du lịch, hệ thống camera thông minh và dữ liệu lớn (Big Data) nhằm hỗ trợ công tác quản lý, thống kê, dự báo lượng khách, đồng thời nâng cao trải nghiệm của du khách.
Với định hướng phát triển bài bản cùng lợi thế thiên nhiên sẵn có, vùng lòng hồ thủy điện Sơn La được kỳ vọng sẽ trở thành một cực tăng trưởng mới của ngành du lịch Sơn La, góp phần khai thác hiệu quả giá trị của công trình thủy điện lớn nhất Việt Nam, đồng thời tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội cho khu vực Tây Bắc.