UBND tỉnh Ninh Bình vừa có văn bản gửi Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, đề nghị hoàn thiện hồ sơ khoa học để trình UNESCO xem xét ghi danh khu Cảnh quan văn hóa – sinh thái, voọc mông trắng Vân Long – Kim Bảng – Tam Chúc vào danh mục Di sản thế giới của UNESCO.
Theo đó, tỉnh đã tiếp thu đầy đủ ý kiến từ các Bộ, ngành và Hội đồng Di sản văn hóa quốc gia, đồng thời tập trung làm rõ các giá trị nổi bật của khu vực đề cử. Đây là hệ sinh thái karst nhiệt đới điển hình kết hợp đất ngập nước nội địa, sở hữu đa dạng sinh học đặc sắc, đặc biệt là quần thể voọc mông trắng – loài linh trưởng đặc hữu của Việt Nam đang đứng trước nguy cơ tuyệt chủng.

Hơn 90% quần thể voọc mông trắng (loài linh trưởng đặc hữu của Việt Nam) ngoài tự nhiên trên toàn thế giới có mặt tại Vân Long, Kim Bảng, Tam Chúc ở Ninh Bình. Ảnh: Thái Bá
Di sản dự kiến có quy mô khoảng 11.000ha, bao gồm ba hợp phần chính: Khu bảo tồn đất ngập nước Vân Long, Khu bảo tồn loài – sinh cảnh voọc mông trắng Kim Bảng và Quần thể danh thắng Tam Chúc. Các khu vực này được kết nối bằng hành lang sinh thái liên tục, tạo thành một chỉnh thể thống nhất hiếm có.
Đáng chú ý, khu vực này hiện đang bảo tồn hơn 90% số lượng voọc mông trắng ngoài tự nhiên trên toàn cầu, mang ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong bảo tồn đa dạng sinh học. Không chỉ có giá trị sinh thái, nơi đây còn chứa đựng chiều sâu văn hóa – lịch sử kéo dài hơn 30.000 năm, phản ánh mối liên kết chặt chẽ giữa con người và tự nhiên.

Quần thể Tam Chúc, Ninh Bình. Ảnh: Bộ VHTT&DL
Để đảm bảo đúng quy trình, Ninh Bình đề nghị đưa khu vực này vào Danh sách dự kiến (Tentative List) của Việt Nam, làm cơ sở trình UNESCO. Đồng thời, tỉnh cũng kiến nghị được giao chủ trì xây dựng hồ sơ đề cử chính thức, với sự hỗ trợ chuyên môn từ Bộ và các cơ quan liên quan.
Hiện Sở Du lịch tỉnh Ninh Bình đang phối hợp với các Bộ, ngành và đội ngũ chuyên gia để hoàn thiện hồ sơ theo đúng tiêu chuẩn của Công ước Di sản thế giới 1972, hướng tới mục tiêu sớm trình UNESCO xem xét trong thời gian tới.
Với những giá trị nổi bật về sinh thái, cảnh quan và văn hóa, cùng quá trình chuẩn bị bài bản, khu vực Vân Long – Kim Bảng – Tam Chúc được kỳ vọng sẽ trở thành di sản thế giới, góp phần nâng tầm vị thế Ninh Bình trên bản đồ di sản toàn cầu và thúc đẩy phát triển du lịch bền vững.