Vietnam RWA Summit 2026: Hoàn thiện thể chế, xây dựng hạ tầng niềm tin cho thị trường tài sản mã hóa

Hội nghị diễn ra trong hai ngày 18 - 19/7, do Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN), Hiệp hội Blockchain và Tài sản số Việt Nam (VBA), Hiệp hội An ninh mạng Quốc gia (NCA) và Hiệp hội Bất động sản Việt Nam (VNREA) phối hợp tổ chức.

Hoàn thiện khung pháp lý và xây dựng hạ tầng niềm tin

Phát biểu khai mạc, ông Bùi Hoàng Hải, Phó Chủ tịch UBCKNN nhận định, RWA đang nổi lên như một trong những xu hướng có ảnh hưởng lớn đối với tài chính toàn cầu, giúp khơi thông những nguồn lực còn "ngủ yên" trong nền kinh tế. Đối với Việt Nam, khi nhu cầu vốn cho hạ tầng, sản xuất, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số ngày càng nhiều, đây sẽ là hướng phát triển giàu tiềm năng, cần được nghiên cứu nghiêm túc, triển khai thận trọng với tầm nhìn dài hạn.

Theo Phó Chủ tịch UBCKNN, thị trường tài sản mã hoá nói chung và RWA nói riêng chỉ có thể phát triển bền vững khi được xây dựng dựa trên cơ sở pháp lý rõ ràng, dòng tiền minh bạch, hạ tầng an toàn và nhà đầu tư được bảo vệ.

Từ yêu cầu đó, vấn đề đặt ra là hoàn thiện hành lang pháp lý, đồng thời xây dựng hạ tầng dữ liệu và cơ chế kiểm chứng đủ tin cậy để tạo nền tảng cho thị trường vận hành.

Đề cập đến yêu cầu xây dựng nền tảng cho thị trường, ông Phan Đức Trung, Chủ tịch Hiệp hội Blockchain và Tài sản số Việt Nam cho biết dòng vốn vào RWA trong năm 2025 tăng khoảng 300%, cao hơn đáng kể so với các nhóm tài sản khác. Tuy nhiên, trở ngại khiến thị trường chưa phát triển tương xứng với tiềm năng không nằm ở công nghệ token hóa, mà ở việc chưa xây dựng được đầy đủ niềm tin cho thị trường vốn.

Blockchain có thể hỗ trợ phân phối, chuyển nhượng và thanh toán tài sản, nhưng không thể tự tạo ra niềm tin hay biến một tài sản kém chất lượng thành tài sản tốt. Niềm tin đối với token phải bắt đầu từ dữ liệu đáng tin cậy về tài sản thực, danh tính có thể kiểm chứng của các bên, thông tin xác thực về tài sản và dòng tiền, cùng cơ chế công bố, theo dõi và giám sát liên tục, theo ông Phan Đức Trung.

Theo đó, cấu trúc thị trường cần được xây dựng theo trình tự từ tài sản thực, hạ tầng dữ liệu tin cậy đến tài sản số trên một nền tảng pháp lý phù hợp, sau đó mới hình thành token và các kênh phân phối. Trong cấu trúc này, sàn giao dịch chỉ là một trong nhiều kênh đưa tài sản đến nhà đầu tư; vấn đề quyết định vẫn là loại tài sản được phân phối, chất lượng tài sản và khả năng kiểm chứng dữ liệu phía dưới.

Đối với Việt Nam, Chủ tịch Hiệp hội Blockchain và Tài sản số Việt Nam cho biết, trong khoảng 10 tháng, thị trường đã hình thành sáu văn bản ở nhiều cấp độ, từ luật, nghị định đến thông tư, đồng thời tiếp tục chuẩn bị khuôn khổ về định danh và xác thực. 

Bên cạnh đó, Việt Nam cũng có lợi thế về quy mô nhu cầu bán lẻ, với khoảng 200 tỷ USD tài sản mã hóa đi qua thị trường và khoảng 17 triệu ví hoặc người nắm giữ tài sản mã hóa. Đây có thể là nền tảng quan trọng để phát triển thị trường vốn được số hóa, với điều kiện các lớp dữ liệu, tài sản số và cơ chế phân phối được xây dựng đầy đủ.

Quản trị rủi ro và an ninh mạng là điều kiện để thị trường phát triển bền vững

Bên cạnh cơ hội phát triển, các ý kiến tại hội nghị cũng tập trung làm rõ yêu cầu quản trị rủi ro và bảo đảm an toàn hệ thống đối với thị trường tài sản mã hóa.

Đại tá, TS. Nguyễn Hồng Quân, Phó Cục trưởng Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05), Bộ Công an cho biết một hệ sinh thái tài sản số chỉ có thể phát triển lâu dài khi được xây dựng trên nền tảng công nghệ an toàn, dữ liệu được bảo vệ, giao dịch minh bạch, chủ thể có trách nhiệm rõ ràng và quyền, lợi ích hợp pháp của người dân, doanh nghiệp được bảo đảm.

Phó Cục trưởng Cục A05 nhấn mạnh: Quan điểm của Bộ Công an nói chung và lực lượng an ninh mạng, phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao nói riêng là an ninh mạng không phải là rào cản của đổi mới sáng tạo. Ngược lại, an ninh mạng chính là điều kiện để đổi mới sáng tạo phát triển bền vững và tạo dựng niềm tin cho thị trường.

Làm rõ các rủi ro kỹ thuật, Thượng tá, TS. Nguyễn Thành Chung, Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05), Bộ Công an cho biết từ năm 2020 đến đầu năm 2025, thế giới ghi nhận hơn 660 vụ tấn công mạng trong lĩnh vực tài sản mã hóa, gây thiệt hại gần 13 tỷ USD. Riêng từ đầu năm 2026, tổn thất tiếp tục ở mức khoảng 800 triệu USD.

Theo Thượng tá, TS. Nguyễn Thành Chung, rủi ro chủ yếu xuất phát từ đặc tính kỹ thuật mới của blockchain, mức đầu tư an ninh mạng còn hạn chế, điểm yếu con người và sức hấp dẫn ngày càng lớn của thị trường đối với tội phạm mạng. Các cuộc tấn công thường tập trung vào ví, sàn giao dịch, cầu nối và ứng dụng blockchain, đặt ra yêu cầu tăng cường đánh giá, giám sát và ứng phó sự cố đối với các hệ thống thí điểm.

Phát biểu thảo luận, Thượng tá Lê Thị Thế Hoàng, Phó Trưởng phòng 2, Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu (C03), Bộ Công an cảnh báo các thủ đoạn dựng dự án token, tạo thanh khoản giả bằng bot và tài khoản ảo để thu hút nhà đầu tư, sau đó "xả" tài sản hoặc đánh sập hệ thống. Tài sản mã hóa cũng bị lợi dụng để rửa tiền qua nhiều lớp trung gian, nền tảng blockchain và sàn quốc tế nhằm cản trở truy vết.

Vì vậy, yêu cầu đặt ra không chỉ là xử lý vi phạm, mà còn phải nâng cao năng lực nhận diện sớm, giám sát dòng tiền và phối hợp giữa cơ quan quản lý, lực lượng thực thi pháp luật với các tổ chức trong hệ sinh thái.

Trong khuôn khổ Vietnam RWA Summit 2026, tại phiên thảo luận "Đối thoại công - tư: Nhà nước kiến tạo, doanh nghiệp kiến thiết, quốc gia thịnh vượng", các đại biểu tiếp tục trao đổi về yêu cầu hoàn thiện khuôn khổ pháp lý, nâng cao năng lực quản lý và bảo đảm an toàn cho thị trường tài sản mã hóa.

PGS.TS. Đặng Văn Thanh, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Ngân sách của Quốc hội khóa XI, cho rằng, việc phân chia, chuyển nhượng các phần tài sản trên nền tảng sổ cái phân tán có thể tạo thuận lợi cho hoạt động hạch toán, quyết toán, tiếp cận nguồn vốn và mở rộng khả năng huy động nguồn lực từ thị trường quốc tế.

Tuy nhiên, cơ hội phát triển phải đi cùng năng lực nhận diện và quản trị rủi ro. Yêu cầu này không chỉ đặt ra đối với từng doanh nghiệp, tổ chức kinh tế mà còn ở cấp độ quản trị quốc gia nhằm bảo đảm an toàn cho hệ thống tài chính và nền tài chính quốc gia.

Từ góc độ lập pháp, GS.TS. Phan Trung Lý, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật của Quốc hội khóa XIII, cho rằng việc hoàn thiện khuôn khổ pháp lý cần bảo đảm đồng thời hai mục tiêu là an toàn, an ninh và tạo điều kiện thuận lợi cho thị trường phát triển.

Ở góc độ quản lý, ông Tô Trần Hòa, Phó Trưởng ban Phát triển thị trường chứng khoán, UBCKNN, cho biết khuôn khổ thí điểm hiện nay được xây dựng theo hướng "vừa chặt, vừa mở". Theo ông, cấp phép mới chỉ là bước khởi đầu, yêu cầu quan trọng hơn là xây dựng năng lực quản lý, giám sát khi thị trường chính thức vận hành và tiếp tục hoàn thiện khuôn khổ pháp lý trên cơ sở thực tiễn.

Đề cập đến yêu cầu phòng, chống rửa tiền, bà Nguyễn Thị Minh Thơ, Phó Cục trưởng Cục Phòng, chống rửa tiền, Ngân hàng Nhà nước, cho biết Việt Nam đã bước đầu hình thành khung pháp lý nền tảng cho thị trường tài sản mã hóa. 

Tuy nhiên, theo yêu cầu của FATF, việc hoàn thiện khung pháp lý mới chỉ là một phần; Việt Nam còn phải chứng minh hiệu quả thực thi trên thực tế. Những nội dung liên quan đến vận hành thị trường, cơ chế kiểm tra, giám sát, phòng, chống rửa tiền, chống tài trợ khủng bố và xử lý các vụ việc vẫn cần tiếp tục được triển khai, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan quản lý và khu vực tư nhân.

Ngày mai, 19/7, Vietnam RWA Summit 2026 sẽ tiếp tục với các phiên thảo luận chuyên sâu về các giải pháp mã hóa tài sản, hợp tác đa phương nhằm mở rộng khả năng thanh khoản của RWA, mức độ sẵn sàng của doanh nghiệp và nhà đầu tư. Chương trình cũng dành thời lượng trao đổi về bất động sản được mã hóa, hạ tầng Web3, hệ sinh thái dịch vụ tài chính số, ứng dụng blockchain trong thương mại và phát triển nguồn nhân lực.