Thích
Na Uy đang xây dựng hầm đường bộ dưới biển dài và sâu nhất thế giới mang tên Rogfast (viết tắt của Rogaland fastforbindelse, theo tên khu vực Rogaland). Công trình có tổng chiều dài 27km và tại điểm sâu nhất nằm ở độ sâu 392m dưới mực nước biển – một kỷ lục chưa từng có đối với hầm đường bộ.
Dự án được khởi công vào tháng 1/2018 nhưng phải tạm dừng cuối năm 2019 do lo ngại đội vốn, buộc các bên hủy hợp đồng và tái cơ cấu toàn bộ kế hoạch. Công trình được tái khởi động cuối năm 2021 và hiện dự kiến hoàn thành vào năm 2033, với tổng chi phí khoảng 25 tỷ kroner Na Uy (tương đương 2,4 tỷ USD).
Đường hầm sẽ gồm hai ống tách biệt, mỗi ống có hai làn xe, phục vụ hoàn toàn cho giao thông đường bộ. Ảnh: Skanska.
Rogfast là một phần quan trọng trong kế hoạch cải tổ tuyến cao tốc ven biển European route E39 dài khoảng 1.100km, nối Trondheim ở phía bắc với Kristiansand ở phía Nam. Hiện nay, hành trình toàn tuyến mất khoảng 21 giờ và phải qua 7 chuyến phà.
Mục tiêu của Na Uy là thay thế hoàn toàn phà bằng hệ thống cầu và hầm, rút ngắn thời gian di chuyển xuống còn một nửa – dù tham vọng này có thể chưa hoàn tất trước năm 2050.
Khi hoàn thành, Rogfast sẽ thay thế các tuyến phà hiện hữu, rút ngắn khoảng 40 phút di chuyển giữa Bergen và Stavanger – hai thành phố đông dân thứ hai và thứ tư của Na Uy. Công trình cũng tạo kết nối nhanh và ổn định hơn giữa Stavanger và Haugesund. Phần phía bắc của hầm, dài khoảng 9km và là đoạn sâu nhất, do Skanska đảm nhiệm thi công.
Đường hầm gồm hai ống riêng biệt, mỗi ống có hai làn xe, chỉ phục vụ giao thông đường bộ. Điểm nhấn kỹ thuật nằm ở vòng xuyến đôi được xây dựng ở độ sâu 260m dưới mực nước biển, kết nối với một nhánh hầm dẫn ra đảo Kvitsøy – đô thị nhỏ nhất Na Uy.
Việc thi công một công trình dài hàng chục km dưới đáy biển đặt ra thách thức công nghệ lớn. Hầm được đào từ hai đầu cùng lúc nhằm rút ngắn tiến độ, với mục tiêu hai mũi thi công gặp nhau ở giữa với sai số chỉ khoảng 5cm – một trong những tiêu chuẩn nghiêm ngặt nhất thế giới.
Để đạt độ chính xác này, các kỹ sư sử dụng hệ thống đo đạc laser công nghệ cao. Máy quét laser xoay kết hợp gương phản chiếu sẽ thu thập khoảng 2 triệu điểm dữ liệu mỗi giây, tạo bản sao kỹ thuật số của đường hầm và đối chiếu với thiết kế để phát hiện sai lệch. Độ chính xác cao giúp tiết kiệm vật liệu, thời gian, chi phí và giảm phát thải do hạn chế việc phải đào bỏ, gia cố bổ sung.
Đường hầm Rogfast có tổng chi phí khoảng 25 tỷ kroner Na Uy, dự kiến là hầm đường bộ dài nhất và sâu nhất thế giới. Ảnh: Skanska.
Ở độ sâu hơn 300m dưới mực nước biển, hầm ghi nhận nhiều đợt rò rỉ nước mặn đáng kể. Thách thức lớn nhất hiện nay là tìm giải pháp bơm trám phù hợp để bịt kín các khe đá, bảo đảm an toàn khi tiến tới độ sâu tối đa 392m.
Bên cạnh đó, hầm được trang bị hệ thống kiểm soát ô nhiễm không khí hiện đại. Hệ thống thông gió dọc hầm kết hợp quạt phản lực và trục thông gió nối lên đảo Kvitsøy bảo đảm lưu thông không khí an toàn. Camera, radar và hệ thống cảnh báo thời gian thực sẽ giám sát các tình huống như xe hỏng hoặc ùn tắc.
Hiện danh hiệu hầm dài nhất thế giới có đoạn đi dưới biển thuộc về Seikan Tunnel tại Nhật Bản, dài 53,85km (đoạn dưới biển 23,3km), nhưng đây là hầm đường sắt. Channel Tunnel nối Anh – Pháp dài 50,46km, trong đó đoạn dưới biển 37,9km.
Tuy nhiên, Rogfast sẽ vượt trội về độ sâu. Điểm sâu nhất của Seikan là 240m dưới mực nước biển, còn Channel chỉ 115m – thấp hơn rất nhiều so với mức 392m của Rogfast.
Khi hoàn thành, Rogfast không chỉ là kỷ lục về kỹ thuật xây dựng mà còn là biểu tượng cho tham vọng tái cấu trúc hạ tầng ven biển của Na Uy – nơi những fjord sâu thẳm đang dần được chinh phục bằng công nghệ hiện đại.
