ARDOR Green: Chứng nhận không phải đích đến của công trình xanh

Được phát triển trên nền tảng thiết kế bền vững của ARDOR Group, ARDOR Green hiện là cái tên nổi bật trong lĩnh vực tư vấn các hệ thống chứng nhận công trình xanh cả trong nước lẫn quốc tế. Sự phát triển này diễn ra trong bối cảnh thị trường bất động sản đang đối mặt với những áp lực ngày càng lớn về hiệu quả sử dụng tài nguyên, giảm phát thải và nâng cao chất lượng môi trường sống cho cư dân.

Xuất hiện trong series GIÁ TRỊ DẪN DẮT, ông Vũ Linh Quang - Giám đốc Điều hành ARDOR Green nhận định thay đổi lớn nhất hiện nay không chỉ là sự chuyển dịch từ dự án không có tư vấn công trình xanh sang dự án có tư vấn công trình xanh, mà còn là sự thay đổi về chính vai trò của đơn vị tư vấn.

Nếu trước đây, tư vấn công trình xanh đôi khi được nhìn nhận chủ yếu như đơn vị thực hiện check-list, hoàn thiện hồ sơ chứng nhận hay hỗ trợ xây dựng hình ảnh xanh cho dự án, thì hiện nay chúng tôi đã trở thành một đối tác kỹ thuật tích hợp - Integrative Consultant, đồng hành từ giai đoạn ý tưởng, thiết kế, thi công đến vận hành

Sự thay đổi vai trò này diễn ra khi mục tiêu công trình xanh không còn dừng ở việc đạt chứng nhận mà ngày càng hướng đến hiệu quả thực tế. Đặc biệt, khoảng cách giữa hiệu quả thiết kế và hiệu suất vận hành thực tế Performance Gap vẫn là bài toán hóc búa cần giải quyết, đòi hỏi vai trò của đơn vị tư vấn phải mở rộng và bám sát dự án từ bản vẽ cho đến khi đi vào hoạt động.

Chính vì vậy, tại ARDOR Green, bước chuyển dịch tiếp theo của tư vấn công trình xanh là chuyển từ "tư vấn để đạt chuẩn" sang "tư vấn để tạo ra hiệu quả thực tế và có thể đo lường".

Để hiện thực hóa triết lý "hiệu quả thực tế", ARDOR Green lựa chọn cách tiếp cận tích hợp bởi  công trình xanh phải được hình thành từ quá trình thiết kế, chứ không phải được "bổ sung" ở giai đoạn cuối để đạt chứng nhận.

Chia sẻ về vấn đề này, ông Trình Quang Lộc, Phó Giám đốc ARDOR Green cho biết, nếu tư vấn công trình xanh chỉ tham gia sau khi thiết kế đã tương đối hoàn chỉnh để kiểm tra mức độ tuân thủ, dự án rất dễ rơi vào tình trạng phải điều chỉnh hoặc "sửa sai", làm gia tăng chi phí, thời gian và đôi khi bỏ lỡ những cơ hội tối ưu quan trọng.

"Việc tích hợp tư vấn công trình xanh ngay từ đầu với các bộ môn Kiến trúc, Cơ điện, Kết cấu, Cảnh quan… cho phép các mục tiêu bền vững và dữ liệu từ mô phỏng vật lý công trình - Building Physics được đưa vào ngay từ những quyết định thiết kế đầu tiên. Qua đó, dự án có thể ưu tiên tối ưu các giải pháp thiết kế thụ động - Passive Design như hướng công trình, hình khối, lớp vỏ, che nắng, thông gió và chiếu sáng tự nhiên trước khi phụ thuộc vào các hệ thống chủ động - Active Systems có chi phí đầu tư và vận hành cao hơn. Chính vì vậy, Integrative Process - Quy trình tích hợp ngày càng trở thành một nguyên tắc quan trọng trong các hệ thống công trình xanh.

Theo chúng tôi, yếu tố quyết định giá trị thực chất của một công trình xanh là hiệu năng sau khi đưa vào sử dụng phải được đo lường và kiểm chứng bằng dữ liệu: từ tiêu thụ năng lượng, nước, chất lượng không khí trong nhà đến mức độ tiện nghi của người sử dụng.

Chứng nhận là một công cụ và một khung tham chiếu; còn hiệu quả vận hành, sự tiện nghi nhiệt, ánh sáng tự nhiên, sức khỏe và trải nghiệm của người sử dụng mới là những thước đo cuối cùng của một công trình xanh thực chất", Phó Giám đốc ARDOR Green chia sẻ.

Trong giai đoạn thiết kế, ARDOR Green sử dụng các công cụ mô phỏng và phân tích vật lý công trình để hỗ trợ quá trình ra quyết định. Các dữ liệu về mô phỏng năng lượng, bức xạ mặt trời, thông gió tự nhiên (CFD), chiếu sáng tự nhiên, hiệu quả sử dụng nước và đánh giá vòng đời vật liệu được chuyển hóa thành những lựa chọn kỹ thuật cụ thể: từ việc tối ưu tỷ lệ kính - tường (WWR), thiết kế hệ lam che nắng, tính toán thông số U-value và SHGC của kính, cho đến xác định vị trí cửa sổ, giếng trời và lựa chọn vật liệu có tác động môi trường thấp.

Thay vì chỉ đưa ra một giải pháp duy nhất, đơn vị tư vấn luôn xây dựng các phương án so sánh trực quan để chủ đầu tư cân bằng giữa hiệu năng, chi phí đầu tư và tính khả thi thực tế.

ARDOR Green tham gia xuyên suốt chuỗi giá trị của dự án, với mục tiêu đưa các yêu cầu công trình xanh từ mục tiêu ban đầu thành những giải pháp thiết kế, thi công và vận hành có thể đo lường được.

"Ở giai đoạn nghiên cứu khả thi và xác lập mục tiêu, chúng tôi cùng chủ đầu tư đánh giá bài toán kinh tế - kỹ thuật, xác định mục tiêu và cấp độ chứng nhận phù hợp như LEED, LOTUS, EDGE…, đồng thời xây dựng chiến lược và lộ trình thực hiện ngay từ đầu dự án.

Trong giai đoạn thiết kế, các công cụ mô phỏng và phân tích vật lý công trình được sử dụng để hỗ trợ quá trình ra quyết định, bao gồm mô phỏng năng lượng, bức xạ mặt trời, thông gió tự nhiên (CFD), chiếu sáng tự nhiên, hiệu quả sử dụng nước và đánh giá vòng đời vật liệu. Các kết quả này được chuyển hóa thành những lựa chọn cụ thể như tối ưu tỷ lệ kính - tường (WWR), hệ lam che nắng, thông số U-value và SHGC của kính, vị trí cửa sổ và giếng trời, cũng như lựa chọn vật liệu có tác động môi trường thấp. Thay vì chỉ đưa ra một giải pháp, chúng tôi thường xây dựng các phương án so sánh để cân bằng giữa hiệu năng, chi phí đầu tư và tính khả thi.

Đến giai đoạn thi công và nghiệm thu, ARDOR Green kiểm soát việc đệ trình vật liệu và thiết bị theo các chỉ tiêu đã xác lập, từ vật liệu phát thải VOC thấp, vật liệu có chứng nhận bền vững đến các thiết bị cơ điện hiệu suất cao. Đồng thời, chúng tôi theo dõi các yêu cầu về quản lý môi trường công trường, chất thải xây dựng, chất lượng không khí và phối hợp thực hiện Commissioning - nghiệm thu, chạy thử và đánh giá hiệu quả vận hành của các hệ thống kỹ thuật.

Khi công trình đi vào vận hành, dữ liệu tiêu thụ năng lượng, nước và các chỉ số hiệu năng thực tế tiếp tục được theo dõi để kiểm chứng mức độ đạt được so với mục tiêu thiết kế.

Giá trị của quá trình này nằm ở việc dùng dữ liệu để tối ưu thiết kế thay vì chỉ bổ sung công nghệ. Khi lớp vỏ, che nắng, thông gió và ánh sáng tự nhiên được tối ưu từ đầu, tải nhiệt và tải chiếu sáng có thể giảm, từ đó giảm công suất yêu cầu của hệ thống MEP và mức tiêu thụ năng lượng trong vận hành. Đồng thời, các phân tích vòng đời giúp lựa chọn vật liệu bền vững và ít tác động đến môi trường hơn. Kết quả cuối cùng là sự cân bằng giữa chi phí đầu tư hợp lý, hiệu quả vận hành dài hạn và môi trường tiện nghi, lành mạnh hơn cho người sử dụng", ông Trình Quang Lộc chia sẻ.

Thực tế triển khai tại các dự án tiêu biểu của ARDOR Green đã chứng minh tính hiệu quả của tư duy thiết kế tích hợp, đập tan định kiến cho rằng "làm công trình xanh là phải chấp nhận chi phí đắt đỏ".

Six8 Building tại TP.HCM là một ví dụ điển hình về cách ARDOR Green mở rộng mục tiêu công trình xanh từ hiệu quả tài nguyên sang hiệu suất vận hành và trải nghiệm người sử dụng. Ban đầu, dự án hướng đến chứng nhận EDGE với trọng tâm là tiết kiệm năng lượng, nước và năng lượng hàm chứa trong vật liệu. Trong quá trình tư vấn tích hợp, ARDOR Green đã phối hợp cùng Chủ đầu tư và đội ngũ thiết kế để bổ sung các giải pháp về chất lượng môi trường trong nhà (IAQ), kiểm soát CO₂, ánh sáng tự nhiên và tiện nghi nhiệt.

Nhờ nền tảng thiết kế và quản lý vận hành được xây dựng từ sớm, công trình không chỉ đạt EDGE Advanced mà sau khi đi vào hoạt động còn tiếp tục đạt LEED Platinum O+M - cấp độ cao nhất của LEED. Đây là minh chứng cho việc công trình xanh có thể đồng thời tạo ra giá trị về hiệu quả tài nguyên, hiệu suất vận hành và chất lượng môi trường làm việc.

Một minh chứng khác cho bài toán tối ưu kinh tế là dự án Nhà máy TTI tại Khu Công nghệ cao TP.HCM. Với Nhà máy TTI tại Khu Công nghệ cao TP.HCM, bài toán đặt ra là đạt LEED Gold theo yêu cầu của tập đoàn nhưng vẫn kiểm soát chặt chẽ chi phí đầu tư. ARDOR Green đã tham gia từ giai đoạn Eco-Charette, phối hợp với chủ đầu tư, kiến trúc sư và kỹ sư MEP để sử dụng mô phỏng năng lượng và vi khí hậu nhằm xác định chính xác nhu cầu vận hành thực tế của công trình.

Thay vì bổ sung các công nghệ xanh sau khi thiết kế đã hoàn thành, kết quả mô phỏng được sử dụng để tối ưu và điều chỉnh công suất hệ thống điều hòa, thông gió, hạn chế tình trạng thiết kế dư công suất nhưng vẫn đảm bảo điều kiện tiện nghi cho người lao động.

Qua đó, dự án vừa đạt mục tiêu LEED Gold, vừa giảm chi phí đầu tư cho hệ thống MEP và tối ưu mức tiêu thụ năng lượng trong suốt quá trình vận hành. Trường hợp này cho thấy giá trị của tư vấn công trình xanh không nằm ở việc "đầu tư thêm để đạt chứng nhận", mà ở khả năng sử dụng dữ liệu và thiết kế tích hợp để đầu tư đúng, vận hành hiệu quả và tạo ra giá trị dài hạn cho dự án.

"Từ những dẫn chứng thực tế đó, ARDOR Green luôn kiên định với nguyên tắc cốt lõi: công trình xanh không phải là chi phí cộng thêm, mà là một cách đầu tư thông minh hơn để tạo ra giá trị bền vững trong dài hạn.

Một trong những niềm tin mà ARDOR Green kiên định theo đuổi là công trình xanh không nhất thiết đồng nghĩa với chi phí cao hơn. Đây cũng là định kiến mà chúng tôi mong muốn thay đổi thông qua từng dự án.

Bằng cách kết hợp thiết kế bền vững, mô phỏng hiệu năng và quy trình thiết kế tích hợp, ARDOR Green cùng chủ đầu tư và các bên liên quan tìm kiếm những giải pháp tối ưu ngay từ đầu, thay vì bổ sung các công nghệ "xanh" tốn kém ở giai đoạn sau. Khi được tiếp cận đúng, công trình xanh hoàn toàn có thể tối ưu chi phí đầu tư, giảm chi phí vận hành và đồng thời nâng cao sức khỏe, tiện nghi và trải nghiệm của người sử dụng.

Đó cũng là nguyên tắc chúng tôi luôn theo đuổi: Công trình xanh không phải là chi phí cộng thêm, mà là một cách đầu tư thông minh hơn để tạo ra giá trị bền vững trong dài hạn", Phó Giám đốc ARDOR Green cho biết.

Nhìn về tương lai, đại diện ARDOR Green cho rằng, công trình xanh tại Việt Nam sẽ chuyển dịch mạnh mẽ từ việc "đạt chứng nhận" sang "chứng minh hiệu suất và giá trị thực tế". Xu hướng này được định hình bởi ba cột trụ chính:

Thứ nhất là Net Zero Carbon, trong đó thị trường không chỉ quan tâm đến năng lượng và carbon trong quá trình vận hành (Operational Carbon), mà ngày càng chú trọng đến carbon hàm chứa trong vật liệu (Embodied Carbon) thông qua đánh giá vòng đời công trình (LCA).

Thứ hai là xu hướng Healthy Buildings - Công trình vì sức khỏe, với các tiêu chuẩn như WELL, Fitwel, LEED O+M…, tập trung nhiều hơn vào chất lượng không khí, vi khí hậu, tiện nghi và sức khỏe của người sử dụng.

Thứ ba là Climate Resilience - khả năng thích ứng và chống chịu với khí hậu, đặc biệt trước những rủi ro ngày càng rõ nét như ngập lụt, nắng nóng cực đoan và các hiện tượng thời tiết bất thường.

"Để đáp ứng sự chuyển dịch này, ARDOR Green đang tiếp tục đầu tư vào năng lực mô phỏng năng lượng công trình (BEM), đánh giá vòng đời (LCA), kiểm kê khí nhà kính và xây dựng lộ trình Net Zero cho dự án cũng như doanh nghiệp bất động sản.

Song song đó, chúng tôi phát triển đội ngũ theo hướng đa ngành, kết nối kiến trúc sư, kỹ sư mô phỏng hiệu năng, chuyên gia công trình xanh, carbon và đánh giá vòng đời; đồng thời mở rộng hợp tác đào tạo với các tổ chức trong nước và quốc tế. Thông qua ARDOR Academy, chúng tôi cũng mong muốn góp phần nâng cao nhận thức và năng lực về thiết kế bền vững cho cộng đồng.

Mục tiêu của ARDOR Green là từng bước chuyển từ tư vấn chứng nhận công trình xanh sang tư vấn hiệu năng, carbon và phát triển bền vững toàn diện, giúp các dự án không chỉ đạt chuẩn mà còn tạo ra những giá trị có thể đo lường trong suốt vòng đời công trình", đại diện ARDOR Green chia sẻ./.