Thích
Thay mặt Chính phủ, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng đã ký Nghị định số 378/2026/NĐ-CP ngày 01/10/2026 quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Phát triển đô thị. Trong đó, Nghị định quy định rõ về tiêu chí, điều kiện thành lập khu thương mại tự do.
Quy mô tối thiểu 1.000ha, kết nối ít nhất 2 phương thức vận tải
Theo Nghị định, khu thương mại tự do phải có diện tích tối thiểu 1.000ha. Trong trường hợp được tổ chức thành các khu vực không liền kề, các khu vực này phải bảo đảm kết nối về hạ tầng và được vận hành, quản lý thống nhất.
Chủ tịch UBND tỉnh, thành phố quyết định điều chỉnh ranh giới khu thương mại tự do trong một số trường hợp, trong đó có việc điều chỉnh làm tăng diện tích khu thương mại tự do không quá 10%. Trường hợp mở rộng làm diện tích tăng trên 10%, khu thương mại tự do phải tiếp tục đáp ứng các tiêu chí, điều kiện theo quy định; hệ thống kết cấu hạ tầng kỹ thuật dùng chung phải cơ bản hoàn thành và ít nhất 70% diện tích đất của các khu chức năng, không bao gồm khu đô thị, đã được giao hoặc cho tổ chức, cá nhân thuê để thực hiện dự án đầu tư.
Nghị định số 378/2026/NĐ-CP về Điều chỉnh, mở rộng và chấm dứt hoạt động của khu thương mại tự do.
Bên cạnh yêu cầu về quy mô, khu thương mại tự do phải có vị trí địa lý thuận lợi cho phát triển thương mại quốc tế, logistics, sản xuất và dịch vụ; gắn liền hoặc có kết nối giao thông trực tiếp với cảng biển quốc tế, cảng hàng không quốc tế, trung tâm tài chính quốc tế, cửa khẩu quốc tế quan trọng hoặc hạ tầng logistics chiến lược khác.
Khu thương mại tự do đồng thời phải có khả năng kết nối vận tải đa phương thức bằng ít nhất 2 phương thức trong số đường bộ, đường sắt, đường thủy, hàng hải và hàng không. Đối với trường hợp công trình kết nối chưa hoàn thành, công trình này phải thuộc quy hoạch, kế hoạch đầu tư được cấp có thẩm quyền phê duyệt và có tiến độ hoàn thành phù hợp với giai đoạn đưa khu thương mại tự do vào hoạt động.
Khu thương mại tự do cũng phải bảo đảm hiệu quả kinh tế - xã hội, hiệu quả sử dụng đất, đồng thời có tính bổ trợ, liên kết với các khu kinh tế, khu công nghiệp, trung tâm logistics và các khu chức năng hiện hữu.
Hạ tầng đồng bộ, quản lý trên nền tảng số
Về hạ tầng, khu thương mại tự do phải có hoặc có khả năng đầu tư đồng bộ hệ thống giao thông đối ngoại, giao thông nội bộ, điện, nước, thoát nước, xử lý chất thải và nước thải. Cùng với đó là hạ tầng viễn thông, công nghệ thông tin, trung tâm dữ liệu hoặc các nền tảng số phục vụ quản lý, hoạt động kinh doanh và chia sẻ dữ liệu.
Khu vực này cũng phải bố trí hệ thống kho bãi, cảng cạn và các công trình phục vụ xuất khẩu, nhập khẩu, trung chuyển hàng hóa; các công trình phòng cháy, chữa cháy, cứu hộ, cứu nạn, bảo đảm an toàn, an ninh và phục vụ kiểm tra, giám sát chuyên ngành.
Một góc khu vực Cái Mép Hạ, nơi TP.HCM thành lập kKhu thương mại tự do với quy mô khoảng 4.174ha. (Nguồn: Internet)
Theo Nghị định, việc đầu tư hạ tầng được thực hiện theo phân kỳ, phù hợp với tiến độ phát triển của khu thương mại tự do, đáp ứng nhu cầu dài hạn và khả năng kết nối với hệ thống hạ tầng khu vực, quốc gia. Các công trình hạ tầng xanh, thông minh, phát thải thấp cũng được khuyến khích.
Về tổ chức không gian, khu thương mại tự do có thể được bố trí thành một hoặc nhiều khu chức năng, gồm khu logistics tích hợp, khu công nghiệp, khu thương mại - dịch vụ, khu nghiên cứu, phát triển và đổi mới sáng tạo, khu công nghệ số tập trung, trung tâm dữ liệu, khu phi thuế quan và các khu chức năng khác theo quy định.
Song song với yêu cầu về hạ tầng, khu thương mại tự do phải có hệ thống quản lý, giám sát và điều hành trên nền tảng số, kết nối và chia sẻ dữ liệu với các cơ quan quản lý chuyên ngành ở Trung ương và địa phương theo quy định.
Phương án thành lập cũng phải bảo đảm các yêu cầu về quốc phòng, an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội, an toàn tài chính, an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu. Đồng thời, phải có phương án phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại, gian lận xuất xứ, chuyển tải bất hợp pháp, rửa tiền và tội phạm công nghệ cao; thực hiện quản lý rủi ro và bảo vệ môi trường.
Quy định rõ trình tự, thủ tục thành lập khu thương mại tự do
Về trình tự, trước hết, UBND tỉnh, thành phố tổ chức lập Báo cáo đề xuất chủ trương thành lập khu thương mại tự do và báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, cho chủ trương thực hiện. Trên cơ sở chủ trương được thông qua, địa phương tiếp tục tổ chức lập Đề án thành lập khu thương mại tự do.
Sau khi Đề án được hoàn thiện theo quy định, cơ quan quản lý nhà nước về khu thương mại tự do sẽ lấy ý kiến Bộ Tài chính, Bộ Công Thương, Bộ Quốc phòng, Bộ Công an, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng các Bộ, cơ quan có liên quan.
Trong thời hạn 15 ngày làm việc kể từ ngày nhận được Đề án, các Bộ, cơ quan có trách nhiệm gửi ý kiến tham gia. Tiếp đó, trong thời hạn 25 ngày kể từ ngày nhận được ý kiến, cơ quan quản lý nhà nước về khu thương mại tự do có trách nhiệm giải trình, làm rõ các nội dung được góp ý, hoàn thiện Đề án và báo cáo Chủ tịch UBND tỉnh, thành phố xem xét, quyết định thành lập.
Trường hợp khu vực dự kiến thành lập khu thương mại tự do có ảnh hưởng đến quốc phòng, an ninh, việc thành lập phải có ý kiến thống nhất bằng văn bản của Bộ Quốc phòng và Bộ Công an.
Sau khi quyết định được ban hành, trong thời hạn 5 ngày làm việc, Quyết định thành lập khu thương mại tự do phải được gửi đến Bộ Tài chính.
Bên cạnh đó, Chủ tịch UBND tỉnh, thành phố có thể quyết định điều chỉnh tên gọi, mục tiêu, chức năng và các nội dung khác liên quan đến tổ chức, hoạt động của khu thương mại tự do sau khi có ý kiến của Bộ Tài chính, Bộ Công Thương, Bộ Quốc phòng, Bộ Công an, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng các Bộ, cơ quan có liên quan. Việc điều chỉnh ranh giới, mở rộng khu thương mại tự do được thực hiện theo các quy định tại Nghị định 378/2026/NĐ-CP.
