Thích
Chiều 27/3, tại Viện Vật liệu Xây dựng Việt Nam (Hà Nội) đã diễn ra sự kiện "Lễ ra mắt LOTUS V4 - Hội thảo kiến thức cơ bản về công trình xanh". Sự kiện quy tụ các chuyên gia, doanh nghiệp, tổ chức hoạt động trong lĩnh vực xây dựng và phát triển bền vững.
Xu hướng xây dựng bền vững trong tương lai
Phát biểu tại sự kiện, ông Douglas Snyder, Giám đốc điều hành Hội đồng Công trình Xanh Việt Nam (VGBC) nhìn nhận, trên phạm vi toàn cầu cũng như tại Việt Nam, lĩnh vực xây dựng hiện đang là nguồn đóng góp lớn nhất vào phát thải khí nhà kính. Không chỉ tiêu tốn năng lượng trong quá trình vận hành, ngành xây dựng còn tiêu thụ một lượng tài nguyên khổng lồ. Dẫn chứng cụ thể, ông Douglas Snyder cho biết các công trình xây dựng hiện đang tiêu thụ khoảng 50% tài nguyên thiên nhiên mỗi năm trên toàn cầu, từ cát, đá, kim loại cho đến gỗ và các loại vật liệu hoàn thiện. Theo ông, nếu không thay đổi cách thiết kế, xây dựng và vận hành công trình, áp lực lên môi trường sẽ ngày càng lớn, và chính vì vậy, thúc đẩy tính tuần hoàn của vật liệu trong xây dựng đang trở thành xu hướng tất yếu.
Từ đó, ông Douglas Snyder cho rằng, tính tuần hoàn của vật liệu đang trở thành một trong những trọng tâm ưu tiên của các cơ quan quản lý cũng như doanh nghiệp trong lĩnh vực xây dựng và bất động sản. "Trong bối cảnh tài nguyên ngày càng suy giảm và áp lực giảm phát thải gia tăng, ngành xây dựng buộc phải chuyển từ mô hình tiêu thụ tài nguyên truyền thống sang mô hình kinh tế tuần hoàn", ông nhấn mạnh. Điều này đồng nghĩa với việc vật liệu xây dựng trong tương lai sẽ không còn được xem là tài nguyên sử dụng một lần, mà phải được tính toán ngay từ khâu thiết kế để có thể tái sử dụng, tái chế và kéo dài vòng đời.
Ông Douglas Snyder, Giám đốc điều hành Hội đồng Công trình Xanh Việt Nam (VGBC).
Theo vị chuyên gia, để hướng tới mô hình công trình tuần hoàn, ngành xây dựng cần tập trung vào nhiều giải pháp đồng bộ, từ tăng cường tái chế vật liệu xây dựng nhằm giảm nhu cầu khai thác tài nguyên mới, đến thiết kế công trình theo hướng có thể tháo dỡ thay vì phá dỡ, qua đó cho phép các cấu kiện và vật liệu có thể được tái sử dụng trong các công trình khác. Bên cạnh đó, việc nâng cao độ bền của vật liệu và công trình cũng là yếu tố quan trọng, bởi công trình có tuổi thọ càng cao thì lượng tài nguyên tiêu thụ tính trên toàn bộ vòng đời càng thấp. Song song với đó, việc sử dụng vật liệu tái sử dụng, vật liệu tái chế hoặc vật liệu có phát thải thấp sẽ góp phần đáng kể trong việc giảm tác động môi trường của ngành xây dựng. Theo ông Douglas Snyder, đây sẽ là một trong những thay đổi mang tính nền tảng của ngành xây dựng trong tương lai.
"Trong tương lai, giá trị của một công trình sẽ không chỉ được đánh giá thông qua vị trí, thiết kế hay tiện ích, mà còn thông qua mức độ tiết kiệm tài nguyên, khả năng tái sử dụng vật liệu và tác động môi trường trong suốt vòng đời công trình. Đây được xem là một trong những xu hướng quan trọng định hình ngành xây dựng và bất động sản trong giai đoạn tới", ông Douglas Snyder nhấn mạnh.
Không chỉ nhấn mạnh khía cạnh vật liệu và phát thải, Giám đốc điều hành Hội đồng Công trình Xanh Việt Nam cũng cho rằng, thực tế các cơn bão lớn, mưa cực đoan và tình trạng ngập lụt đô thị xảy ra trong thời gian gần đây cho thấy Việt Nam cần đặc biệt chú trọng nâng cao khả năng chống chịu của công trình và đô thị trước biến đổi khí hậu."Khả năng chống chịu không chỉ là một tiêu chí kỹ thuật trong xây dựng, mà đang trở thành một yêu cầu phát triển mang tính chiến lược đối với đô thị trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng rõ rệt", ông Douglas Snyder nhấn mạnh.
Đi sâu phân tích, ông Douglas Snyder cho biết, việc nâng cao khả năng chống chịu sẽ mang lại nhiều lợi ích tổng thể cho cả công trình, cộng đồng và nền kinh tế. Trước hết, các công trình có khả năng chống chịu tốt sẽ an toàn hơn trước các rủi ro thiên tai như bão, ngập lụt đô thị, nắng nóng cực đoan hay động đất. Xa hơn, khi từng công trình được thiết kế theo hướng chống chịu tốt hơn, toàn bộ cộng đồng cũng sẽ an toàn hơn nhờ giảm thiểu nguy cơ ngập lụt diện rộng và hạn chế hư hại hạ tầng kỹ thuật đô thị. Đặc biệt, yếu tố chống chịu còn giúp tiết kiệm chi phí trong dài hạn thông qua việc giảm thiểu thiệt hại tài sản, gián đoạn vận hành cũng như chi phí bảo hiểm.
Bên cạnh đó, vị chuyên gia cũng nhấn mạnh vai trò to lớn của tài chính bền vững trong việc thúc đẩy phát triển công trình xanh. Theo ông, trái phiếu xanh và tín dụng bền vững đang tăng trưởng rất nhanh trên toàn cầu, trong đó lĩnh vực công trình xanh đang trở thành một trong những lĩnh vực thu hút nguồn vốn lớn. Tại châu Âu, công trình xanh hiện là lĩnh vực sử dụng vốn lớn thứ hai từ trái phiếu xanh, trong khi tại các thị trường mới nổi, tỷ trọng vốn trái phiếu xanh phân bổ cho công trình xanh đã tăng mạnh từ 9% lên 29% tổng giá trị phát hành trong giai đoạn 2022 - 2023. "Châu Á được dự báo sẽ trở thành thị trường tăng trưởng tiếp theo của tài chính xanh, và Việt Nam hiện cũng đang từng bước xây dựng khung pháp lý cho tín dụng xanh - yếu tố được kỳ vọng sẽ tạo động lực quan trọng cho phát triển công trình bền vững trong thời gian tới", ông Douglas Snyder nhấn mạnh.
Một xu hướng khác, theo ông Douglas Snyder, là việc tích hợp thiên nhiên vào công trình và đô thị thông qua thiết kế ưa sinh học và bảo tồn đa dạng sinh học. Nhiều nghiên cứu khoa học cho thấy chỉ một giờ tiếp xúc với thiên nhiên có thể giúp giảm căng thẳng, thể hiện qua các chỉ số sức khỏe như đường huyết, nhịp tim, huyết áp và nồng độ cortisol. Đặc biệt, trong các cơ sở y tế, bệnh nhân thường xuyên tiếp xúc với thiên nhiên có xu hướng sử dụng ít thuốc giảm đau hơn và thời gian phục hồi cũng nhanh hơn. Không chỉ mang lại lợi ích cho sức khỏe con người, việc tích hợp đa dạng sinh học vào môi trường xây dựng còn được xem là một trong những giải pháp góp phần làm chậm lại sự suy giảm đa dạng sinh học trên toàn cầu.
Từ tất cả những xu hướng trên, ông Douglas Snyder cho rằng, tương lai của ngành xây dựng sẽ gắn liền với mô hình đô thị bền vững, có khả năng chống chịu, phát thải thấp và hài hòa với thiên nhiên. Trong đó, các giải pháp quan trọng bao gồm thiết kế đô thị giảm hiệu ứng đảo nhiệt, phát triển đô thị định hướng giao thông công cộng (TOD), thúc đẩy giao thông điện hóa, hình thành các cụm dịch vụ nhằm giảm nhu cầu di chuyển, cũng như phát triển mô hình "đô thị bọt biển" để tăng khả năng thấm nước, giảm ngập và thích ứng với mưa cực đoan.
"Quá trình phát triển đô thị trong giai đoạn tới sẽ không chỉ dừng lại ở việc mở rộng không gian xây dựng, mà phải chuyển sang tư duy phát triển đô thị bền vững, có khả năng chống chịu, phát thải thấp và hài hòa với thiên nhiên. Đây được xem là hướng đi tất yếu của các quốc gia trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng diễn biến phức tạp", ông Douglas Snyder nhấn mạnh.
Tiêu chuẩn "toàn diện" cho công trình xanh Việt Nam
Tại sự kiện cũng diễn ra lễ ra mắt LOTUS V4. Ông Douglas Snyder cho biết, việc ra mắt LOTUS V4 đánh dấu một bước tiến quan trọng của hệ thống tiêu chuẩn công trình xanh tại Việt Nam. LOTUS V4 được định vị là phiên bản toàn diện, vừa tiếp cận các chuẩn mực quốc tế của Hội đồng Công trình Xanh Thế giới, vừa tuân thủ chặt chẽ quy chuẩn xây dựng trong nước, qua đó giải quyết bài toán lớn của thị trường: đưa “chuẩn quốc tế” vào áp dụng hiệu quả trong điều kiện nội địa.
Toàn cảnh sự kiện "Lễ ra mắt LOTUS V4 - Hội thảo kiến thức cơ bản về công trình xanh".
Trong bối cảnh thị trường đang chuyển dịch từ "xây dựng xanh" sang "tài sản đáp ứng ESG", ông Douglas Snyder nhấn mạnh yêu cầu đối với công trình không chỉ dừng lại ở hiệu quả môi trường, mà còn phải thể hiện giá trị xã hội và năng lực quản trị xuyên suốt vòng đời. Theo đó, LOTUS V4 được thiết kế phù hợp với điều kiện khí hậu và thổ nhưỡng Việt Nam, giúp công trình chủ động nâng cao khả năng chống chịu trước các rủi ro như bão lũ, ngập lụt hay thời tiết cực đoan, từ đó bảo vệ giá trị tài sản và gia tăng sức hấp dẫn với nhà đầu tư quốc tế.
Về cấu trúc, LOTUS V4 bao trùm toàn bộ vòng đời công trình, từ thiết kế, thi công đến vận hành, với hệ tiêu chí toàn diện, đồng thời đặt trọng tâm vào lộ trình khử carbon dài hạn. Các dự án được yêu cầu xây dựng kế hoạch giảm phát thải rõ ràng, hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050, trong đó các tiêu chí về hiệu quả năng lượng và năng lượng tái tạo đóng vai trò nền tảng để công trình đạt trạng thái "sẵn sàng Net Zero".
Ở góc độ thực tiễn, vị chuyên gia khẳng định LOTUS V4 không chỉ là một chứng nhận môi trường, mà còn là công cụ tài chính hiệu quả. "Các dự án áp dụng tiêu chuẩn này có thể tiết kiệm từ 25 - 60% năng lượng và 40 - 50% nước, với thời gian hoàn vốn phổ biến từ 2 - 5 năm", ông cho biết, đồng thời nhấn mạnh đây là yếu tố giúp nâng cao hiệu quả đầu tư và năng lực quản trị trong kỷ nguyên ESG.
Theo ông Douglas Snyder, một điểm quan trọng khác của LOTUS V4 là khả năng giúp doanh nghiệp chứng minh minh bạch hiệu quả môi trường, giá trị xã hội và năng lực quản trị thông qua hệ thống đánh giá có cấu trúc rõ ràng. Điều này đặc biệt cần thiết trong bối cảnh doanh nghiệp ngày càng chịu áp lực về minh bạch thông tin và đối mặt với rủi ro "tẩy xanh".
Đáng chú ý, LOTUS V4 còn có khả năng kết nối trực tiếp với hệ thống tài chính xanh. Khi khung chính sách tại Việt Nam đang dần hoàn thiện, việc sở hữu một chứng nhận đáng tin cậy không chỉ giúp doanh nghiệp định danh dự án xanh, mà còn mở ra cơ hội tiếp cận các nguồn vốn ưu đãi. Theo đánh giá quốc tế, LOTUS V4 có mức độ tương thích cao với phân loại tài chính bền vững của ASEAN, đồng thời tiệm cận các tiêu chuẩn uy tín trong khu vực, qua đó nâng cao độ tin cậy với nhà đầu tư và giảm rủi ro trong quá trình thẩm định.
Trong bối cảnh thị trường công trình xanh đang chuyển sang giai đoạn siết chặt tiêu chuẩn, đặc biệt từ năm 2026 khi trọng tâm chuyển sang đo lường hiệu quả vận hành thực tế, ông Douglas Snyder cho rằng LOTUS V4 được thiết kế như một hệ thống linh hoạt, giúp chủ đầu tư triển khai theo lộ trình phù hợp, cân đối giữa chi phí và lợi ích dài hạn, đồng thời tạo nền tảng để mở rộng áp dụng ở quy mô khu công nghiệp và cộng đồng trong tương lai./.
