Thích
Hội Sử học Đồng Nai vừa có văn bản gửi Sở Văn hóa – Thể thao – Du lịch tỉnh Đồng Nai đề xuất xem xét, chấp thuận chủ trương lập hồ sơ xếp hạng “Cù lao di sản” hoặc “Cù lao di sản lịch sử, văn hóa” đối với Cù lao Phố.
Theo Hội Sử học Đồng Nai, Cù lao Phố (còn gọi là Cù lao Hiệp Hòa), nay thuộc khu phố Nhị Hòa, phường Trấn Biên, nằm trên sông Đồng Nai – con sông nội địa dài nhất Việt Nam với chiều dài 586km. Đây là một cù lao độc đáo, hội tụ bề dày lịch sử – văn hóa hiếm có của vùng đất phương Nam.
Trong tiến trình lịch sử, Cù lao Phố gắn liền với nhiều dấu mốc quan trọng. Năm 1679, cộng đồng người Hoa do Trần Thượng Xuyên dẫn đầu đã đến định cư tại đây. Năm 1698, Nguyễn Hữu Cảnh chọn Cù lao Phố làm nơi đặt bản doanh khi vào kinh lược phương Nam. Sang thế kỷ XVIII, vùng đất này trở thành Nông Nại Đại Phố – thương cảng sầm uất bậc nhất phương Nam, giữ vai trò trung tâm giao thương của khu vực.
Không chỉ nổi bật về lịch sử, Cù lao Phố còn sở hữu hệ thống di sản phong phú. Nơi đây có di chỉ khảo cổ Rạch Lò Gốm cùng gần 20 di tích các loại, trong đó có 3 di tích lịch sử cấp quốc gia gồm chùa Đại Giác, Thất Phủ cổ miếu và đền thờ Nguyễn Hữu Cảnh.
Cù lao Phố nhìn từ trên cao. Ảnh: Báo Dân trí
Trên cơ sở những giá trị nổi bật đó, Hội Sử học Đồng Nai kiến nghị ngành văn hóa tỉnh sớm chấp thuận chủ trương lập hồ sơ xếp hạng di sản cho Cù lao Phố. Việc công nhận được kỳ vọng sẽ tạo hành lang pháp lý rõ ràng để bảo tồn và phát huy giá trị lịch sử, văn hóa, kiến trúc; đồng thời hài hòa giữa bảo tồn và phát triển kinh tế – du lịch, thu hút du khách tham quan, nghiên cứu, qua đó nâng cao vị thế của phường Trấn Biên và tỉnh Đồng Nai trên bản đồ du lịch văn hóa.
Cù lao Hiệp Hòa có tổng diện tích gần 700ha, nằm ở vị trí cửa ngõ đô thị Biên Hòa, được bao bọc bởi dòng sông Đồng Nai hiền hòa. Khu vực này hiện kết nối với trung tâm Biên Hòa thông qua 5 cây cầu quan trọng: Ghềnh, Rạch Cát, Hiệp Hòa, Bửu Hòa và An Hảo – tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển không gian đô thị và du lịch.
Tuy từng là thương cảng phồn thịnh, Cù lao Phố đã trải qua nhiều giai đoạn thăng trầm và dần trở thành vùng đất “ngủ quên” giữa lòng đô thị sôi động. Tuy nhiên, trong bối cảnh mới, nơi đây đang đứng trước cơ hội được “đánh thức”. Với sự phê duyệt của UBND tỉnh Đồng Nai, nhiều dự án hạ tầng, khu dân cư và thương mại đã và đang được triển khai, tạo nền tảng để Cù lao Phố trở thành điểm nhấn của không gian đô thị Biên Hòa, hướng tới một khu đô thị xanh, giàu bản sắc và thơ mộng.
