Nghịch lý “cầu tăng - cung hiếm”, doanh nghiệp “đỏ mắt” tìm mặt bằng mới
Thị trường bất động sản công nghiệp Hà Nội đang chịu sức ép ngày càng lớn từ sự mất cân đối cung cầu. Một mặt, nhu cầu mở rộng nhà xưởng, đầu tư sản xuất của doanh nghiệp tiếp tục gia tăng trong bối cảnh thúc đẩy tăng trưởng kinh tế hai con số. Mặt khác, quá trình tái cấu trúc không gian đô thị của Thủ đô theo quy hoạch mới tầm nhìn 100 năm đang đặt ra yêu cầu dịch chuyển các cơ sở sản xuất không phù hợp quy hoạch, gây ô nhiễm môi trường ra khỏi khu vực nội đô.
Thực hiện Nghị quyết số 487/NQ-HĐND ngày 26/11/2025 về xử lý những điểm nghẽn trong công tác bảo vệ môi trường, Hà Nội đang rà soát, đánh giá hiện trạng và xây dựng lộ trình di dời các cơ sở sản xuất gây ô nhiễm ra khỏi khu đô thị, khu dân cư. Ngày 6/3/2026, Sở Nông nghiệp và Môi trường ban hành Văn bản số 2408/SNNMT-QLMT, yêu cầu thực hiện di dời đối với 53 cơ sở sản xuất công nghiệp nằm trong khu đô thị, khu dân cư tập trung, gồm 28 cơ sở tại khu vực nội thành và 25 cơ sở tại khu vực ngoại thành.
Nghị quyết 487 xác định các khu công nghiệp, cụm công nghiệp tập trung trên địa bàn thành phố là địa điểm tiếp nhận các cơ sở phải di dời toàn bộ. Tuy nhiên, theo khảo sát của các đơn vị nghiên cứu thị trường, quỹ đất công nghiệp tại Hà Nội đang rất khan hiếm, tỷ lệ lấp đầy nhà xưởng tại các khu công nghiệp hiện hữu đã tiệm cận 100%. Trong khi đó, các doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp vừa và nhỏ (SMEs) đang tìm kiếm nhà xưởng có sẵn, có thể đi vào sản xuất ngay, thay vì bỏ vốn mua đất và tự xây dựng.
Khoảng trống này đặt ra yêu cầu bổ sung những không gian sản xuất mới, có quy hoạch bài bản, hạ tầng đồng bộ và quy mô phù hợp với nhiều nhóm doanh nghiệp. Nguồn cung mới không chỉ trở nên cấp thiết để đáp ứng nhu cầu mở rộng sản xuất, mà còn trở thành điều kiện quan trọng cho quá trình sắp xếp, dịch chuyển và nâng cấp hoạt động sản xuất công nghiệp của Thủ đô.
Trong bối cảnh đó, những cụm công nghiệp có khả năng đáp ứng nhu cầu thực tế của doanh nghiệp đang đứng trước cơ hội đón dòng dịch chuyển sản xuất, đồng thời bổ sung nguồn cung chất lượng cho thị trường bất động sản công nghiệp Hà Nội.

Phối cảnh tổng thể Cụm công nghiệp HANIP 1.
Cụm công nghiệp HANIP 1 - Điểm sáng đón dòng vốn dịch chuyển tại phía Nam Thủ đô
Cụm công nghiệp Phượng Dực 2 (tên thương mại là Cụm công nghiệp HANIP 1) được UBND TP. Hà Nội quyết định thành lập tại thôn Phượng Vũ, xã Phượng Dực. Tham gia hợp tác đầu tư xây dựng hạ tầng kỹ thuật dự án theo hình thức hợp đồng hợp tác kinh doanh (BCC) là Công ty Cổ phần Đầu tư Phát triển Khu công nghiệp Hà Nội (HANIP) và Tổng công ty Đầu tư Phát triển Hạ tầng đô thị UDIC - Công ty TNHH Một thành viên.
Sự xuất hiện của dự án không chỉ góp phần bổ sung nguồn cung mặt bằng công nghiệp đang thiếu hụt, mà còn đón đầu nhu cầu dịch chuyển, mở rộng sản xuất trong quá trình tái cấu trúc không gian công nghiệp của Hà Nội. Đây cũng là cơ sở để HANIP 1 hướng tới nhóm doanh nghiệp đang cần một địa điểm sản xuất ổn định, có hạ tầng tập trung và khả năng kết nối với thị trường lân cận.
Một trong những lợi thế nổi bật của HANIP 1 là vị trí cửa ngõ phía Nam Hà Nội, với khả năng kết nối trực tiếp và linh hoạt với mạng lưới giao thông khu vực. Dự án có hai mặt tiếp giáp đường giao thông, gồm ĐT429 và đường Phượng Dực - Văn Hoàng; từ đây có thể tiếp cận nhanh chóng với Quốc lộ 1A, Quốc lộ 21B, cao tốc Pháp Vân - Cầu Giẽ, trục đường Cienco 5 và trục Giải Phóng - Giáp Bát. Mạng lưới này tạo điều kiện thuận lợi để doanh nghiệp tổ chức vận chuyển nguyên vật liệu, lưu thông hàng hóa, tiếp cận thuận lợi tới khu vực trung tâm và các thị trường tiêu thụ trọng điểm của Thủ đô.

HANIP 1 nằm ở vị trí cửa ngõ phía Nam Hà Nội, có khả năng kết nối trực tiếp và linh hoạt với mạng lưới giao thông khu vực.
Ở quy mô liên kết vùng, HANIP 1 cách khu vực Thanh Trì khoảng 20km, Hoàng Mai khoảng 25km, Duy Tiên - Đồng Văn khoảng 20 - 30km và Phủ Lý khoảng 30km. Đáng chú ý, vị trí này giúp doanh nghiệp mở rộng kết nối với hệ sinh thái công nghiệp Đồng Văn, tiếp cận các đối tác sản xuất, nhà cung ứng và mạng lưới công nghiệp phụ trợ. Đây là lợi thế để hình thành các mối liên kết sản xuất, cung ứng và phân phối hàng hóa giữa Hà Nội với các địa bàn kinh tế lân cận.
Bên cạnh lợi thế về đường bộ, Cụm công nghiệp HANIP 1 còn có tiềm năng hưởng lợi từ hệ thống hạ tầng giao thông đa phương thức đang được định hướng phát triển tại khu vực Phú Xuyên, bao gồm đường sắt, đường thủy và đường hàng không.
Về đường sắt, khu vực dự án có khả năng kết nối với tuyến đường sắt Bắc - Nam hiện hữu thông qua ga Phú Xuyên, bổ sung phương thức vận tải bên cạnh mạng lưới đường bộ. Đáng chú ý, phía Đông dự án tiếp giáp với hành lang tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam trong tương lai. Theo quy hoạch, với chiều dài khoảng 1.541km, tốc độ thiết kế tối đa 350km/h, tuyến đường sắt này dự kiến rút ngắn thời gian di chuyển giữa Hà Nội và TP.HCM xuống còn khoảng 5 - 6 giờ. Khi hình thành, công trình được kỳ vọng sẽ tạo bước đột phá về kết nối liên vùng, rút ngắn khoảng cách địa lý, thúc đẩy lưu chuyển hành khách, hàng hóa, mở rộng không gian phát triển kinh tế và gia tăng sức hấp dẫn đầu tư cho các địa phương dọc tuyến, trong đó có khu vực phía Nam Thủ đô.
Đối với giao thông đường thủy, khu vực Phú Xuyên có lợi thế từ hệ thống sông ngòi và định hướng phát triển hạ tầng cảng, trong đó có cảng Vạn Điểm. Đây là yếu tố có thể bổ sung phương thức vận chuyển hàng hóa với khối lượng lớn, hỗ trợ doanh nghiệp đa dạng hóa hoạt động logistics, tối ưu chi phí và nâng cao hiệu quả lưu thông hàng hóa. Trong khi đó, về đường hàng không, phương án phát triển Cảng hàng không quốc tế Nam Hà Nội được quy hoạch với quy mô khoảng 1.500ha, công suất thiết kế dự kiến 30 - 50 triệu lượt hành khách/năm, phát triển gắn với hệ sinh thái logistics và đô thị sân bay. Khi đi vào khai thác, công trình được kỳ vọng sẽ mở rộng năng lực kết nối hàng không quốc tế, thúc đẩy giao thương, thu hút đầu tư và phát triển các ngành dịch vụ hỗ trợ sản xuất.
Rõ ràng, sự hiện diện của mạng lưới giao thông đường bộ cùng tiềm năng kết nối đường sắt, đường thủy và đường hàng không tạo nên lợi thế đáng chú ý cho HANIP 1 trong bức tranh phát triển hạ tầng khu vực phía Nam Hà Nội. Không chỉ thuận lợi trong việc kết nối với các trung tâm kinh tế, thị trường tiêu thụ và đầu mối vận tải, dự án còn có cơ hội đón đầu sự phát triển của hệ thống hạ tầng liên vùng trong dài hạn. Đây là nền tảng quan trọng góp phần nâng cao sức hấp dẫn của Cụm công nghiệp HANIP 1 đối với các doanh nghiệp sản xuất, công nghiệp hỗ trợ và logistics đang tìm kiếm địa điểm đầu tư có khả năng kết nối thuận tiện.
Đặc biệt, theo định hướng của Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm, khu vực phía Nam được xác định là một cực phát triển mới, với chức năng trọng tâm là đô thị công nghiệp và logistics đa phương thức, gắn với quy hoạch sân bay thứ hai của Vùng Thủ đô. Định hướng này mở ra triển vọng phát triển dài hạn cho các không gian sản xuất tập trung tại khu vực, trong đó có Phượng Dực.
Không chỉ có lợi thế về vị trí và kết nối giao thông, Phượng Dực còn sở hữu nền tảng sản xuất được bồi đắp qua lịch sử hơn 300 năm phát triển làng nghề. Mật độ dân cư cao cùng cộng đồng lao động có truyền thống gắn bó với hoạt động sản xuất là những nguồn lực đáng chú ý đối với dư địa tăng trưởng của bất động sản công nghiệp.
Sự kết hợp giữa định hướng phát triển vùng, khả năng kết nối liên khu vực và nền tảng kinh tế truyền thống tạo tiền đề để HANIP 1 phát triển thành không gian công nghiệp tập trung, hiện đại, đồng thời góp phần chuyển hóa lợi thế sẵn có của địa phương thành động lực tăng trưởng kinh tế mới.


HANIP 1 chú trọng đầu tư hạ tầng đồng bộ, đáp ứng đa dạng nhu cầu của doanh nghiệp.
Linh hoạt diện tích, tối ưu đầu tư: Hướng tới mô hình cụm công nghiệp thế hệ mới cho doanh nghiệp nhỏ và vừa
Nếu các cụm công nghiệp quy mô nhỏ thường gặp hạn chế về khả năng tổ chức hạ tầng và dịch vụ hỗ trợ, thì HANIP 1 với quy mô hơn 71ha có điều kiện để nghiên cứu áp dụng cách tiếp cận bài bản hơn, tiệm cận tiêu chuẩn tổ chức hạ tầng của khu công nghiệp nhưng vẫn giữ tính linh hoạt đặc trưng của mô hình cụm công nghiệp.
Cụ thể, HANIP 1 phân chia mặt bằng theo các module diện tích 2.000m², tạo điều kiện cho doanh nghiệp SMEs dễ dàng lựa chọn quy mô phù hợp với nhu cầu sản xuất và năng lực tài chính. Thay vì phải đầu tư ngay một diện tích lớn, doanh nghiệp có thể bắt đầu với quy mô vừa đủ, đưa mặt bằng vào khai thác theo nhu cầu thực tế và chủ động ghép thêm các module khi hoạt động sản xuất phát triển. Cách tiếp cận này giúp tối ưu nguồn vốn đầu tư ban đầu, giảm áp lực chi phí và tạo sự linh hoạt trong kế hoạch mở rộng sản xuất mà không bị giới hạn bởi quy mô mặt bằng cố định.
Không dừng lại ở việc cung cấp mặt bằng linh hoạt, HANIP 1 còn đặt mục tiêu xây dựng nền tảng hạ tầng và dịch vụ hỗ trợ doanh nghiệp. Không để doanh nghiệp phải tự xoay xở toàn bộ các khâu sau khi tiếp nhận mặt bằng, HANIP 1 cung cấp hệ sinh thái hỗ trợ toàn diện hơn, từ hạ tầng kỹ thuật đến các dịch vụ và tiện ích dùng chung như các khu công nghiệp. Theo đó, các dịch vụ như kho lạnh, kho lưu trữ hàng hóa chung, xe nâng, đào tạo và tuyển dụng nhân lực được tổ chức theo hướng dùng chung, cho phép doanh nghiệp tiếp cận và chi trả theo nhu cầu sử dụng thực tế. Thay vì phải đầu tư riêng hệ thống kho bãi, phương tiện vận chuyển nội bộ hay nguồn lực phục vụ đào tạo, tuyển dụng, doanh nghiệp có thể tận dụng các tiện ích sẵn có trong cụm công nghiệp. Điều này không chỉ giúp tiết giảm chi phí đầu tư và vận hành mà còn tạo điều kiện để các doanh nghiệp quy mô vừa và nhỏ tiếp cận những dịch vụ hỗ trợ vốn đòi hỏi nguồn lực đáng kể nếu tự triển khai.

Không để doanh nghiệp phải tự xoay xở toàn bộ các khâu sau khi tiếp nhận mặt bằng, HANIP 1 cung cấp hệ sinh thái hỗ trợ toàn diện hơn, từ hạ tầng kỹ thuật đến các dịch vụ và tiện ích dùng chung như các khu công nghiệp.
Một lợi thế đáng chú ý khác là khả năng khai thác không gian theo chiều cao. Theo các chỉ tiêu xây dựng được áp dụng, doanh nghiệp có thể xây dựng nhà xưởng tối đa 4 tầng, giúp mở ra khả năng gia tăng diện tích sàn sử dụng lên nhiều lần trên cùng một diện tích đất, qua đó tối ưu quỹ đất và nâng cao hiệu quả đầu tư. Với một module đất 2.000m², nếu xây dựng đủ 4 tầng và đáp ứng các chỉ tiêu xây dựng, tổng diện tích sàn có thể đạt 5.600m². Như vậy, chỉ với một mặt bằng, doanh nghiệp có thể tổ chức không gian sản xuất, kho bãi, văn phòng và các khu chức năng phụ trợ trên nhiều tầng, mà không phải đầu tư thêm quỹ đất để mở rộng theo chiều ngang. Đây là lợi thế đáng kể trong bối cảnh quỹ đất công nghiệp tại Hà Nội ngày càng hạn chế và chi phí tiếp cận mặt bằng sản xuất có xu hướng gia tăng.
Có thể thấy, sự kết hợp giữa quy mô phân lô linh hoạt, khả năng mở rộng diện tích và hệ thống dịch vụ, tiện ích dùng chung tạo nên hướng tiếp cận khác biệt của HANIP 1. Với vị trí tại địa bàn có truyền thống sản xuất lâu đời, quy mô đầu tư đáng kể và định hướng phát triển hạ tầng đồng bộ, HANIP 1 được kỳ vọng góp thêm lựa chọn không gian sản xuất cho cộng đồng doanh nghiệp phía Nam Hà Nội. Xa hơn, dự án hướng tới mô hình cụm công nghiệp kiểu mới: Kết hợp hạ tầng được tổ chức bài bản với tính linh hoạt về quy mô và dịch vụ hỗ trợ, tạo nền tảng để doanh nghiệp nhỏ và vừa mở rộng sản xuất, đồng thời thúc đẩy quá trình chuyển đổi hoạt động công nghiệp, làng nghề theo hướng hiện đại và bền vững./.