Từ nhu cầu tái cấu trúc không gian sản xuất…
Quá trình tái thiết, mở rộng không gian đô thị và yêu cầu nâng cao chất lượng môi trường sống đang thúc đẩy TP. Hà Nội từng bước sắp xếp lại các hoạt động sản xuất trong khu vực đô thị trung tâm. Đây không chỉ là yêu cầu về quản lý quy hoạch, sử dụng đất hay kiểm soát ô nhiễm, mà còn là cơ hội để tổ chức lại không gian sản xuất công nghiệp theo hướng tập trung, hiện đại và hiệu quả hơn.
Nghị quyết số 487/NQ-HĐND ngày 26/11/2025 của HĐND TP. Hà Nội về danh mục di dời các cơ sở sản xuất công nghiệp, cơ sở y tế, giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp và trụ sở các cơ quan, đơn vị trong đô thị trung tâm không còn phù hợp với Quy hoạch chung Thủ đô là bước đi cụ thể trong quá trình sắp xếp lại không gian đô thị, hướng tới sử dụng hiệu quả quỹ đất và cải thiện điều kiện môi trường tại khu vực trung tâm.
Đáng chú ý, yêu cầu đặt ra không dừng ở việc di chuyển cơ sở sản xuất đến một địa điểm mới. Đối với doanh nghiệp, quá trình này còn liên quan trực tiếp đến việc lựa chọn công nghệ, tổ chức lại dây chuyền, bố trí nhân lực, kết nối nguồn cung và thị trường tiêu thụ. Một địa điểm sản xuất mới chỉ thực sự có ý nghĩa khi giúp doanh nghiệp cải thiện điều kiện hoạt động, kiểm soát chi phí và tạo nền tảng cho chiến lược phát triển lâu dài. Do đó, khả năng đáp ứng nhu cầu không đơn thuần phụ thuộc vào tổng diện tích đất công nghiệp được bổ sung, mà còn nằm ở cơ cấu sản phẩm, quy mô lô đất, chất lượng hạ tầng và các điều kiện hỗ trợ doanh nghiệp sau khi đi vào hoạt động.
Đặc biệt, nhu cầu tìm kiếm địa điểm sản xuất tại Hà Nội không chỉ đến từ các doanh nghiệp phải di dời, mà còn từ những đơn vị đang có kế hoạch mở rộng quy mô, tái tổ chức hoạt động hoặc tìm kiếm địa điểm thuận lợi hơn để tiếp cận thị trường.
… đến khoảng trống nguồn cung
Bài toán tái cấu trúc không gian sản xuất càng trở nên đáng quan tâm khi nguồn cung mặt bằng công nghiệp tại Hà Nội đang khan hiếm dần. Theo các đơn vị nghiên cứu thị trường, tỷ lệ lấp đầy khu công nghiệp nói chung và nhà xưởng xây sẵn nói riêng tại Hà Nội đã sớm đạt gần 100%, cho thấy sức hấp thụ đáng kể của thị trường đối với các sản phẩm mặt bằng công nghiệp hiện hữu.
Với nhóm doanh nghiệp nhỏ và vừa (SMEs), việc lựa chọn địa điểm sản xuất luôn là bài toán cân đối nhiều yếu tố. Một mặt bằng ở xa trung tâm có thể có chi phí đầu tư ban đầu thấp hơn, nhưng lại làm tăng chi phí vận chuyển, thời gian điều hành và các khoản logistics phát sinh thường xuyên. Ngược lại, vị trí gần thị trường tiêu thụ, khách hàng và đội ngũ quản lý có thể giúp doanh nghiệp tiết kiệm đáng kể chi phí trong suốt quá trình vận hành.
Vì vậy, khoảng trống của thị trường không chỉ là thiếu quỹ đất công nghiệp, mà còn là thiếu những sản phẩm được tổ chức phù hợp với nhu cầu thực tế của doanh nghiệp SMEs: Diện tích vừa phải, hạ tầng bài bản, kết nối thuận lợi và có khả năng hỗ trợ doanh nghiệp trong quá trình đầu tư, sản xuất, kinh doanh.

Phối cảnh minh họa tổng thể dự án Cụm Công nghiệp HANIP 1.
Cụm công nghiệp HANIP 1: Quy mô 71,3ha và giải pháp ghép lô linh hoạt nhu cầu
Cụm công nghiệp Phượng Dực 2 (tên thương mại là Cụm công nghiệp HANIP 1) có vị trí tại thôn Phượng Vũ, xã Phượng Dực, ngay cửa ngõ phía Nam Hà Nội. Với diện tích khoảng 71,3ha - tiệm cận quy mô khu công nghiệp và tổng mức đầu tư dự kiến 1.626 tỷ đồng, dự án có điều kiện nghiên cứu tổ chức không gian sản xuất trên mặt bằng lớn, phân khu chức năng và đầu tư hệ thống hạ tầng đồng bộ, thay vì phát triển theo mô hình cụm công nghiệp nhỏ, phân tán.
Điểm đáng chú ý trong định hướng phát triển HANIP 1 là sự kết hợp giữa quy mô hạ tầng lớn và khả năng chia lô linh hoạt. Theo đó, HANIP 1 lấy module 2.000m² làm quy mô phân lô tiêu chuẩn, đồng thời cho phép kết hợp nhiều module để đáp ứng nhu cầu mặt bằng đa dạng của doanh nghiệp. Doanh nghiệp có thể lựa chọn một hoặc nhiều module, ghép lô để hình thành mặt bằng từ 4.000m², 6.000m² đến 10.000m² hoặc lớn hơn, tùy theo nhu cầu sử dụng. Cách tổ chức này giúp HANIP 1 tiếp cận nhiều nhóm khách hàng, từ doanh nghiệp quy mô nhỏ đến các nhà máy sản xuất quy mô vừa, đồng thời tạo điều kiện mở rộng mặt bằng khi nhu cầu sản xuất tăng lên.

Với quy mô 71,3ha tại phía Nam Thủ đô, Cụm công nghiệp HANIP 1 đang đón đầu nhu cầu dịch chuyển, nâng cấp năng lực sản xuất và phát triển bền vững của các doanh nghiệp. (Ảnh minh họa)
Theo đại diện chủ đầu tư, không phải doanh nghiệp nào cũng cần hàng chục hecta để tổ chức sản xuất. Với các ngành bao bì, in ấn, đóng gói, cơ khí nhẹ, thiết bị điện, thang máy, nội thất hay vật liệu hoàn thiện, nhu cầu phổ biến có thể chỉ ở mức vài nghìn mét vuông, nhưng lại đòi hỏi vị trí thuận tiện để tiếp cận khách hàng, nhà cung cấp và lực lượng lao động. Một sản phẩm được thiết kế đúng quy mô sẽ giúp doanh nghiệp hạn chế tình trạng đầu tư vượt nhu cầu, đồng thời sử dụng vốn hiệu quả hơn.
Lợi thế vị trí của HANIP 1 cũng cần được nhìn nhận trong mối liên kết với hệ sinh thái kinh tế phía Nam Hà Nội. Dự án tiếp giáp ĐT429 và đường Phượng Dực - Văn Hoàng; đồng thời có khả năng kết nối nhanh chóng với các trục giao thông quan trọng như: Quốc lộ 1A , nút giao cao tốc Pháp Vân Cầu Giẽ , trục Cienco 5 và Quốc lộ 21B. Trong bán kính khoảng 30km, HANIP 1 tiếp cận được thị trường tiêu thụ, hạ tầng vận tải và hệ sinh thái công nghiệp lớn nhất phía Nam Hà Nội và dễ dàng di chuyển vào trung tâm nội đô thông qua trục Giải Phóng - Giáp Bát. Mạng lưới giao thông này tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động vận chuyển nguyên vật liệu, lưu thông hàng hóa và kết nối với các trung tâm sản xuất, tiêu thụ trong khu vực.

HANIP 1 có vị trí thuận lợi ngay cửa ngõ phía Nam Thủ đô, tiếp giáp nhiều tuyến đường lưu thông quan trọng.
Một hướng khai thác đáng chú ý khác là khả năng tiếp cận nguồn cầu vệ tinh từ hệ sinh thái công nghiệp Đồng Văn của Ninh Bình. Khi các khu công nghiệp lớn hình thành cộng đồng doanh nghiệp sản xuất và nhà đầu tư thứ cấp, nhu cầu về nhà cung cấp cấp 2, cấp 3, kho nguyên liệu, kho thành phẩm, bao bì, cơ khí nhẹ và các dịch vụ phụ trợ cũng phát sinh theo. Đây có thể là thị trường phù hợp với những doanh nghiệp không cần quy mô nhà xưởng quá lớn nhưng muốn tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng sản xuất công nghiệp.
Mặt khác, với nền tảng dân cư và hoạt động sản xuất hiện hữu tại Phượng Dực, HANIP 1 còn có điều kiện tiếp cận nguồn lao động đã quen với các hoạt động gia công, cơ khí, mộc, bao bì, thủ công... Đây là yếu tố đáng lưu tâm đối với những doanh nghiệp cần lực lượng lao động tại chỗ, đặc biệt trong các ngành sản xuất vừa, sử dụng nhiều công đoạn hoàn thiện và đóng gói.
Theo các chuyên gia, giá trị của vị trí không chỉ được đo bằng khoảng cách địa lý. Đối với doanh nghiệp, điều quan trọng hơn là tổng chi phí thực tế trong suốt quá trình hoạt động, bao gồm chi phí mặt bằng, vận chuyển, thời gian quản lý và mức độ phù hợp của diện tích sử dụng. Theo cách nhìn này, lựa chọn một địa điểm gần thị trường Hà Nội có thể đem lại hiệu quả dài hạn, ngay cả khi chi phí mặt bằng ban đầu không phải thấp nhất.

Hạ tầng đồng bộ tại HANIP 1. (Ảnh minh họa)
Từ mặt bằng sản xuất đến hệ sinh thái dịch vụ: HANIP 1 góp phần "quẳng gánh lo" cho doanh nghiệp
Một trong những vấn đề thường gặp của doanh nghiệp SMEs khi đầu tư nhà xưởng là những công việc phát sinh sau khi có mặt bằng. Từ thiết kế, xây dựng, hoàn thiện công trình đến thủ tục PCCC, môi trường, kiểm định và bảo trì, mỗi hạng mục đều đòi hỏi kiến thức chuyên môn, nhân lực và chi phí. Trong khi đó, nhiều doanh nghiệp không có bộ phận chuyên trách đủ năng lực để tự tổ chức toàn bộ quy trình này.
Không ít trường hợp, doanh nghiệp phải tự tìm kiếm nhà thầu, đánh giá năng lực đối tác, đàm phán chi phí rồi tiếp tục quản lý từng hạng mục. Điều này không chỉ kéo dài thời gian đưa nhà xưởng vào hoạt động, mà còn khiến doanh nghiệp phải phân tán nguồn lực khỏi hoạt động sản xuất - kinh doanh cốt lõi.
Từ thực tế đó, HANIP 1 mở ra cách tiếp cận rộng hơn mô hình cung cấp mặt bằng đơn thuần, từng bước hình thành hệ thống tiện ích và dịch vụ hỗ trợ vận hành theo hướng chuyên nghiệp, tiệm cận mô hình tổ chức tại các khu công nghiệp. Thay vì để mỗi doanh nghiệp tự đầu tư và duy trì toàn bộ nguồn lực, dự án định hướng tổ chức các dịch vụ hỗ trợ từ thiết kế, thi công, PCCC, môi trường, kiểm định, bảo trì đến logistics, đào tạo và tuyển dụng nhân lực.
Đáng chú ý, những hạng mục có nhu cầu sử dụng không thường xuyên sẽ được tiếp cận theo hướng chia sẻ nguồn lực. Kho lưu trữ hàng hóa, kho lạnh, phòng họp, khu vực đào tạo, xe nâng, thiết bị bốc xếp hay bãi đỗ xe tải, container… là những tiện ích doanh nghiệp có thể sử dụng khi phát sinh nhu cầu, thay vì phải đầu tư riêng ngay từ đầu. Cách tổ chức này giúp doanh nghiệp giảm áp lực vốn ban đầu, hạn chế tình trạng tài sản nhàn rỗi khi công suất khai thác không liên tục, đồng thời có thể tiếp cận các dịch vụ hỗ trợ mà nếu tự triển khai sẽ đòi hỏi nguồn lực đáng kể. Với SMEs, đây là lợi thế thiết thực bởi doanh nghiệp có thể tập trung vốn và nhân lực cho hoạt động sản xuất cốt lõi, thay vì phải phân tán nguồn lực để duy trì những hạng mục phụ trợ.
Bên cạnh hệ thống tiện ích dùng chung, HANIP 1 còn hướng tới tối ưu hiệu quả khai thác mặt bằng thông qua khả năng phát triển nhà xưởng theo chiều cao. Tại HANIP 1, công trình dự kiến có thể được xây dựng tối đa 4 tầng, tùy thuộc các chỉ tiêu quy hoạch và xây dựng áp dụng. Điều này mở ra khả năng gia tăng đáng kể diện tích sàn sử dụng trên cùng một diện tích đất. Chẳng hạn, với module đất khoảng 2.000m², nếu xây dựng 4 tầng và đáp ứng các chỉ tiêu liên quan, tổng diện tích sàn có thể đạt tới 5.600m². Như vậy, doanh nghiệp có cơ hội gia tăng gấp nhiều lần không gian sử dụng mà không phải mở rộng diện tích đất theo chiều ngang.

Mô hình nhà xưởng 4 tầng tại HANIP 1 giúp doanh nghiệp gia tăng lợi ích về không gian sản xuất. (Ảnh minh họa)
Lợi thế này đặc biệt có ý nghĩa trong bối cảnh quỹ đất công nghiệp tại Hà Nội ngày càng hạn chế. Trên cùng một mặt bằng, doanh nghiệp có thể tổ chức các khu vực sản xuất, kho lưu trữ, văn phòng và không gian chức năng phụ trợ theo từng tầng, qua đó chủ động hơn trong bố trí công năng và tối ưu hiệu quả sử dụng đất. Kết hợp với phương án chia lô linh hoạt, khả năng phát triển nhà xưởng theo chiều cao giúp HANIP 1 mở rộng lựa chọn cho doanh nghiệp, từ quy mô mặt bằng đến diện tích sàn khai thác thực tế.
Song song với việc phát triển hạ tầng và dịch vụ, dự án được định hướng thu hút doanh nghiệp theo nhóm ngành có chọn lọc, ưu tiên bao bì, in ấn, đóng gói, cơ khí nhẹ, thiết bị điện, thang máy và thiết bị nâng; đồng thời xem xét có điều kiện đối với các lĩnh vực hàng tiêu dùng sạch, nội thất, gỗ, vật liệu hoàn thiện, may mặc và kho trung chuyển quy mô vừa. Việc sàng lọc ngành nghề trên cơ sở chức năng cụm công nghiệp, nhu cầu thị trường và khả năng đáp ứng của hạ tầng sẽ góp phần hình thành cộng đồng sản xuất có tính tương thích, thuận lợi hơn cho công tác quản lý, vận hành và kiểm soát môi trường.
Trong bối cảnh doanh nghiệp ngày càng phải tính toán chặt chẽ hiệu quả sử dụng vốn, sức cạnh tranh của một cụm công nghiệp không chỉ nằm ở diện tích đất hay quy mô nhà xưởng, mà còn ở khả năng giúp doanh nghiệp giảm chi phí đầu tư ban đầu, tối ưu nguồn lực và duy trì hoạt động ổn định. Với định hướng kết hợp mặt bằng linh hoạt, nhà xưởng nhiều tầng và hệ thống dịch vụ dùng chung, HANIP 1 hướng tới giải quyết đồng thời nhiều bài toán của doanh nghiệp: Từ nhu cầu có địa điểm sản xuất phù hợp đến yêu cầu nâng cao hiệu quả vận hành. Khi bài toán mặt bằng được đặt trong tổng thể hạ tầng, dịch vụ và hệ sinh thái sản xuất, giá trị của một cụm công nghiệp không còn dừng ở nơi doanh nghiệp đặt nhà xưởng, mà nằm ở nền tảng hỗ trợ doanh nghiệp phát triển bền vững./.