Cuộc điện thoại lạ, ba thập kỷ tích lũy và những “dòng chảy” hòa vào đại dương

Bước sang năm 2026, câu chuyện doanh nghiệp Việt tiến sâu hơn vào dòng chảy kinh tế toàn cầu được đặt trong một bối cảnh mới. Kinh tế thế giới tiếp tục biến động nhanh, chuỗi cung ứng được tái cấu trúc, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh diễn ra ngày càng mạnh mẽ, trong khi những tiêu chuẩn về công nghệ, môi trường, quản trị hay chất lượng sản phẩm tại các thị trường trở nên khắt khe hơn. Trong bối cảnh đó, bài toán hội nhập không còn chỉ nằm ở việc Việt Nam có thêm bao nhiêu hiệp định, hay tạo ra bao nhiêu cơ hội kết nối. Quan trọng hơn là doanh nghiệp có đủ năng lực biến những cơ hội ấy thành một vị trí thực sự trong chuỗi giá trị hay không?

Việc hỗ trợ doanh nghiệp Việt mở rộng hoạt động ra thị trường quốc tế cũng được cụ thể hóa trong chính sách phát triển khu vực kinh tế tư nhân. Tháng 5/2025, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 138/NQ-CP về Kế hoạch hành động thực hiện Nghị quyết số 68-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân, trong đó giao Bộ Công Thương xây dựng, triển khai Chương trình vươn ra thị trường quốc tế (Go Global). Đến ngày 6/4/2026, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 626/QĐ-TTg, phê duyệt Chương trình "Vươn ra thị trường quốc tế giai đoạn 2026 - 2030".

Theo Chương trình Go Global, một trong những định hướng đặt ra là gia tăng sự hiện diện của khu vực kinh tế tư nhân Việt Nam ở nước ngoài cả về quy mô và chất lượng, thông qua đầu tư, kinh doanh quốc tế và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng, chuỗi giá trị khu vực và toàn cầu. Đến năm 2030, Chương trình đặt mục tiêu có ít nhất 100 doanh nghiệp được hỗ trợ chuyên sâu để đầu tư ra nước ngoài; đồng thời ít nhất 100 doanh nghiệp được hỗ trợ toàn diện để tham gia chuỗi giá trị khu vực và toàn cầu, trong đó có tối thiểu 20 doanh nghiệp lớn thuộc các ngành mũi nhọn, chiến lược.

Những cơ chế hỗ trợ ấy có thể tạo ra những cánh cửa cơ hội, nhưng cơ hội được mở ra chưa đồng nghĩa với một vị thế được xác lập. Để biến khả năng tiếp cận thành chỗ đứng lâu dài, phần quyết định vẫn nằm ở năng lực bên trong mỗi doanh nghiệp, từ quản trị, công nghệ, dữ liệu, thương hiệu đến chất lượng con người và khả năng thích nghi với những môi trường khác nhau.

Ông Ryoichi Nakagawa, Chủ tịch BTD Japan - một doanh nhân Nhật Bản đảm nhiệm vai trò kết nối các dự án đầu tư của doanh nghiệp Nhật Bản vào Việt Nam hình dung lời giải cho bài toán ấy từ một trải nghiệm gần gũi, là những chuyến câu cá bằng thuyền ngoài khơi Okinawa.

"Bản thân tôi có sở thích câu cá bằng thuyền ở Okinawa. Khi ra biển, phải đọc được dòng chảy, hướng gió và nhiều yếu tố phức tạp khác, rồi dự đoán tình hình biển vài giờ sau để chọn điểm câu thích hợp. Tùy loại cá muốn bắt mà người câu cá phải có quyết định cũng thích hợp khác nhau", ông Ryoichi Nakagawa chia sẻ.

Với người đi biển, dòng nước hay hướng gió là những yếu tố không thể lựa chọn. Điều có thể chủ động là khả năng quan sát, phán đoán và điều chỉnh quyết định theo những thay đổi đang diễn ra.

Ông Ryoichi Nakagawa cho rằng môi trường kinh doanh quốc tế cũng vận động theo cách tương tự: "Môi trường kinh doanh quốc tế hiện nay thay đổi rất nhanh từng ngày. Không thể chỉ dựa vào phân tích của AI, mà các bộ phận cần trực tiếp nhận biết văn hóa, thói quen, điều kiện sống của từng quốc gia, để nắm bắt sự thay đổi của "dòng chảy kinh doanh" và đưa ra quyết định quản lý thích ứng".

Đằng sau cách ví von ấy là nhiều năm ông Nakagawa làm việc với các doanh nghiệp Nhật Bản trong quá trình tìm hiểu và mở rộng hoạt động tại Việt Nam. Những trải nghiệm ấy cũng khiến ông hiểu khá rõ cách một nhà đầu tư quốc tế cân nhắc thị trường, lựa chọn đối tác và từng bước đặt niềm tin trước những quyết định dài hạn.

Cũng trong hành trình đó, có một thương hiệu mà ông Ryoichi Nakagawa đã đồng hành suốt gần ba thập kỷ tại Việt Nam.

Thương hiệu ấy là ROX Group.

Trong ký ức của ông Ryoichi Nakagawa, mối duyên với ROX Group bắt đầu bằng một cuộc điện thoại từ số máy lạ.

Đầu dây bên kia chính là nhà sáng lập ROX Group - người đã say sưa chia sẻ với ông về kế hoạch phát triển một khu công nghiệp mới và mong muốn thu hút các doanh nghiệp Nhật Bản. ROX Group khi ấy mới bắt đầu tham gia vào lĩnh vực bất động sản khu công nghiệp.

Cuộc gọi đến vào thời điểm thị trường đang xuất hiện những tín hiệu phục hồi sau những biến động của cuộc khủng hoảng tài chính châu Á giai đoạn 1997 - 1998. Dòng vốn đầu tư vào Việt Nam sụt giảm, do phần lớn các nhà đầu tư lớn khi ấy đến từ các nền kinh tế trong khu vực. Với Nhật Bản, sau giai đoạn suy giảm từ cuối những năm 1990, hoạt động đầu tư vào Việt Nam bắt đầu có dấu hiệu phục hồi vào những năm 2000 - 2001. Các doanh nghiệp Nhật tiếp tục tìm kiếm địa điểm sản xuất tại châu Á, nhưng cũng thận trọng hơn trước những quyết định đầu tư dài hạn.

Trong bối cảnh ấy, các khảo sát, đánh giá và thông tin ông Ryoichi Nakagawa cung cấp là một trong những cơ sở quan trọng để các doanh nghiệp Nhật Bản cân nhắc trước khi lựa chọn điểm đến đầu tư tại Việt Nam.

Cùng thời điểm đó, Việt Nam đang bước vào giai đoạn hội nhập kinh tế sâu rộng hơn. Cuối năm 2001, Hiệp định Thương mại Việt Nam - Hoa Kỳ bắt đầu có hiệu lực, mở rộng thêm khả năng tiếp cận thị trường xuất khẩu và tạo thêm động lực cho hoạt động sản xuất hướng ra thị trường quốc tế.

Việc thu hút các dự án sản xuất nước ngoài cũng đặt ra nhu cầu ngày càng rõ hơn về những khu công nghiệp có mặt bằng sẵn sàng, hạ tầng kỹ thuật đồng bộ và khả năng hỗ trợ nhà đầu tư trong quá trình triển khai dự án. Trong khi đó, thị trường này tại Việt Nam vẫn đang ở những bước phát triển ban đầu. Các khu chế xuất mới xuất hiện từ đầu thập niên 1990, sau đó mô hình khu công nghiệp từng bước được mở rộng cùng quá trình thu hút đầu tư nước ngoài. Hạ tầng, dịch vụ hỗ trợ nhà đầu tư cũng như các quy định liên quan đang trong quá trình được xây dựng và hoàn thiện.

Với ông Ryoichi Nakagawa, đó không đơn thuần là câu chuyện tìm được một khu đất có thể giới thiệu cho khách hàng. Phía sau mỗi quyết định đầu tư là nguồn vốn, nhà máy, dây chuyền sản xuất và một kế hoạch hoạt động kéo dài nhiều năm. Vì thế, điều các doanh nghiệp Nhật Bản cần đánh giá không dừng ở vị trí hay điều kiện hạ tầng, mà còn là năng lực thực thi của nhà phát triển, từ bảo đảm tiến độ, hỗ trợ các thủ tục cần thiết đến thực hiện cam kết và xử lý những vấn đề phát sinh.

Một doanh nghiệp Việt Nam còn ít kinh nghiệm trong lĩnh vực khu công nghiệp sẽ trả lời nỗi băn khoăn ấy bằng cách nào?

Sau cuộc điện thoại là những lần gặp gỡ trực tiếp. Cũng từ những cuộc trò chuyện ban đầu, ông Ryoichi Nakagawa dần biết thêm về hành trình đã đưa ROX Group đến lĩnh vực bất động sản khu công nghiệp.

Tiền thân của ROX Group là Công ty Cổ phần Nam Thắng, hoạt động trong lĩnh vực gia công giày xuất khẩu từ năm 1996. Những đơn hàng cho thị trường nước ngoài cũng sớm đưa doanh nghiệp làm quen với các yêu cầu về chất lượng, tiến độ và thực hiện cam kết.

Đầu những năm 2000, khi Nam Thắng chuẩn bị mở rộng sản xuất, doanh nghiệp xây dựng nhà xưởng mới tại Phố Nối, Hưng Yên. Công trình vừa hoàn thành cấp tốc trong ba tháng, thì Lifan - tập đoàn sản xuất xe máy đang tìm kiếm nhà máy tại miền Bắc, đặt vấn đề thuê lại. Từ cơ hội phát sinh ngoài kế hoạch, doanh nghiệp bước sang lĩnh vực bất động sản công nghiệp và tiếp tục phát triển Khu công nghiệp Nam Sách, Hải Dương (cũ).

Nhưng hướng đi mới vừa bắt đầu thì dịch SARS bùng phát vào năm 2003. Khoảng 100 tỷ đồng đã được đầu tư vào Nam Sách, khu công nghiệp chưa có khách, trong khi lãi suất ngân hàng ở mức khoảng 18%/năm.

Trước sức ép ấy, "khách không đến thì chúng ta đi tìm khách" trở thành tinh thần chung của đội ngũ.

Những cuộc điện thoại, thư điện tử được gửi đi, mang theo thông tin về tiến độ Nam Sách và môi trường đầu tư tại Việt Nam. Ban lãnh đạo cũng tìm đến các chương trình xúc tiến thương mại trong và ngoài nước, phối hợp với chính quyền địa phương để mở rộng kết nối với những doanh nghiệp đang tìm kiếm cơ hội đầu tư.

Trong quá trình mở rộng những kết nối ấy, mối quan hệ với ông Ryoichi Nakagawa dần được nối dài. Qua những lần gặp gỡ và tìm hiểu về ROX Group, với kinh nghiệm nhiều năm làm việc cùng các doanh nghiệp Nhật Bản tại Việt Nam, ông Ryoichi Nakagawa cùng BTD Japan trở thành cầu nối đưa doanh nghiệp đến gần hơn với các nhà đầu tư Nhật, đồng thời giúp hai bên hiểu hơn những yêu cầu và kỳ vọng của nhau trước mỗi quyết định đầu tư.

Các nhà đầu tư nước ngoài có đội ngũ pháp lý và nhiều kênh để kiểm chứng thông tin trước khi quyết định rót vốn. Môi trường đầu tư ra sao, hạ tầng đã đến đâu, thủ tục cần hoàn tất những gì, những vướng mắc nào có thể nảy sinh tại địa phương đều được đặt lên bàn trong quá trình làm việc. ROX Group vì thế không chỉ tìm cách đưa khách hàng đến Nam Sách mà còn cùng họ lần lượt xử lý những vấn đề đặt ra để dự án có thể triển khai.

Một trong những kết nối được hình thành trong quá trình ấy là Toyo Denso, nhà sản xuất phụ tùng ô tô, xe máy của Nhật Bản đang tìm hiểu khả năng mở cơ sở tại Việt Nam. Câu chuyện Nam Thắng từ một doanh nghiệp sản xuất đi tìm mặt bằng để mở rộng nhà máy, rồi từ chính nhu cầu ấy nắm bắt cơ hội bước sang phát triển khu công nghiệp đã thu hút sự chú ý của ông Akihiro Hosoi, người phụ trách việc mở chi nhánh tại Việt Nam của Toyo Denso. Từ những trao đổi ban đầu, hai bên từng bước đi sâu vào kế hoạch đầu tư. Quá trình ấy kéo dài đến giáp Tết nguyên đán năm 2004.

Ngày 28 Tết, ông Akihiro Hosoi và ông Trần Phi Hạnh, đại diện đơn vị chủ đầu tư khu công nghiệp Nam Sách đang cùng nhau hoàn thiện những thủ tục cuối cùng. Ông Akihiro Hosoi cần giấy chứng nhận quyền sử dụng đất để mang về Nhật Bản, kịp trình Hội đồng quản trị Toyo Denso trong một cuộc họp chiến lược quan trọng. Chuyến bay trở về đã cận kề, trong khi tài liệu cần cho cuộc họp tại Nhật vẫn đang chờ được hoàn tất ở Hải Dương.

Giấy chứng nhận cuối cùng cũng kịp hoàn thành. Trên đường tiễn ông Akihiro Hosoi ra sân bay, ông Phi Hạnh lập tức gọi về báo tin: "Thành công! Chúng ta đã cứu được chúng ta rồi!".

Tin vui vào những ngày cuối năm khiến cả đội ngũ vỡ òa. Thương vụ được theo đuổi qua nhiều tháng cuối cùng đã đi đến kết quả, mở ra cho Nam Sách những tín hiệu tích cực đầu tiên sau quãng thời gian đầy sức ép.

Toyo Denso sau đó đầu tư tại Khu công nghiệp Nam Sách. Aiden và Vina Okamoto, hai doanh nghiệp Nhật Bản khác, cũng được Toyo Denso giới thiệu tới khu công nghiệp này.

Những năm sau đó, ông Ryoichi Nakagawa tiếp tục đồng hành trong nhiều cuộc làm việc giữa ROX Group và các doanh nghiệp Nhật Bản. Theo lời kể của ông Ryoichi Nakagawa, có thương vụ làm việc với một tập đoàn lớn của Nhật Bản trong lĩnh vực thiết bị y tế, mất gần hai năm từ quá trình trao đổi đầu tiên đến quyết định đầu tư tại Việt Nam. Trong thời gian ấy, ông Nakagawa cùng đại diện ban lãnh đạo ROX Group nhiều lần sang Nhật Bản, trực tiếp gặp lãnh đạo tập đoàn, trao đổi những vấn đề được đặt ra trong quá trình tìm hiểu dự án. Sau quãng thời gian cân nhắc, doanh nghiệp này quyết định đầu tư tại một khu công nghiệp thuộc ROX Group.

Nhìn lại quá trình đồng hành với ROX Group, ông Ryoichi Nakagawa đặc biệt nhắc đến cách doanh nghiệp lắng nghe những băn khoăn của khách hàng, phản hồi khi vấn đề phát sinh và theo sát quá trình xử lý. Theo ông, tinh thần "luôn đứng về phía khách hàng và đồng hành cùng họ" đã được duy trì trong suốt quá trình làm việc với các đối tác.

"Tôi thấy họ thực sự là những doanh nhân Việt Nam đáng tin cậy", ông Ryoichi Nakagawa chia sẻ.

Với ROX Group, nhiều năm làm việc cùng các nhà đầu tư Nhật Bản cũng trở thành một quá trình "nâng chuẩn" từ thực tiễn. Những yêu cầu về tính ổn định trong vận hành, khả năng thực thi cam kết hay cách xử lý vấn đề phát sinh buộc doanh nghiệp ngày càng kỹ hơn trong cách lắng nghe, tổ chức thực thi và xây dựng niềm tin.

Từ những kết nối đầu tiên, thông qua thành viên ROX iPark, ROX Group và BTD Japan đã cùng thu hút gần 90 doanh nghiệp Nhật Bản đầu tư vào Việt Nam, trong đó có Nitori, Brother, Hitachi Cable, Sumitomo Electric Wiring Systems hay Honda Vietnam.

Cùng với quá trình mở rộng hoạt động, ROX Group tiếp tục làm việc với các nhà đầu tư đến từ 22 quốc gia và vùng lãnh thổ, như Trung Quốc, Hàn Quốc, Đài Loan (Trung Quốc)... Những trải nghiệm tích lũy qua quá trình làm việc với các đối tác đến từ nhiều thị trường cũng dần trở thành hành trang để doanh nghiệp thích ứng với những môi trường kinh doanh khác biệt.

Như cách ông Ryoichi Nakagawa nhìn một người câu cá giỏi, kinh nghiệm không chỉ nằm ở việc đọc dòng chảy, mà còn ở khả năng nhìn hướng gió và linh hoạt thay đổi cách tiếp cận trước mỗi điều kiện mới.

Đến nay, thông qua ROX iPark, hệ thống đã phát triển 14 khu công nghiệp với tổng diện tích hơn 3.000ha, thu hút hơn 600 nhà đầu tư với tổng vốn đầu tư xấp xỉ 6 tỷ USD và tạo việc làm cho hơn 82.000 lao động tại các địa phương.

Quy mô ấy cũng làm thay đổi bài toán phục vụ khách hàng. Từ thủ tục, an ninh, môi trường, năng lượng đến các dịch vụ hỗ trợ hay khả năng duy trì hoạt động ổn định, những yêu cầu của nhà đầu tư ngày càng đi sâu hơn và mở rộng hơn theo vòng đời của một dự án.

Ở quy mô nhỏ, nhiều tình huống có thể được xử lý bằng kinh nghiệm và khả năng phản ứng của từng cá nhân. Nhưng khi một hệ thống phải cùng lúc phục vụ hàng trăm nhà đầu tư với những nhu cầu khác nhau, kinh nghiệm không thể tiếp tục nằm rời rạc ở từng con người hay từng dự án. Những gì đã học được cần được giữ lại bằng quy trình, dữ liệu, công nghệ và một cách tổ chức đủ khả năng tái lập chất lượng ở quy mô lớn hơn.

Mô hình quản trị trải nghiệm khách hàng CXM là một trong những cách ROX Group đưa quá trình ấy vào hệ thống. Các phản hồi được tổ chức theo cơ chế lắng nghe đa kênh, đưa về cùng một dòng dữ liệu để theo dõi, phân tích và xử lý. Những vấn đề từng được giải quyết riêng lẻ tại từng điểm chạm nhờ đó có thể được nhìn lại trên một bức tranh chung.

Từ việc tập hợp phản hồi, dữ liệu tiếp tục được sử dụng để hiểu sâu hơn nhu cầu của khách hàng. Customer 360 do một đơn vị thuộc hệ sinh thái của ROX Group phát triển từ năm 2022 tổng hợp dữ liệu để hình thành chân dung khách hàng, hỗ trợ các đơn vị nhận diện rõ hơn nhu cầu và hành vi trong quá trình sử dụng dịch vụ. Giải pháp này đồng thời được triển khai ở nhiều loại hình bất động sản do đơn vị quản lý.

Ở các khu công nghiệp của ROX iPark, quá trình số hóa đi sâu hơn vào khâu vận hành. T.SIE kết nối thông tin từ giám sát an ninh, chất lượng không khí, nước thải, năng lượng, giao thông và bảo trì về hệ thống điều hành tập trung, vừa hỗ trợ công tác quản lý, vừa hướng tới những yêu cầu ngày càng cao của khách hàng FDI về hiệu quả, an toàn và môi trường.

Tại Khu công nghiệp Quang Minh, hàng trăm cảm biến và camera được kết nối về trung tâm điều hành, đưa dữ liệu từ an ninh, giao thông, năng lượng đến chất lượng không khí và nước thải về một đầu mối. Dữ liệu lịch sử cũng được sử dụng để nhận diện dấu hiệu bất thường và lên kế hoạch bảo trì chủ động. Sau khi triển khai giải pháp khu công nghiệp thông minh, chi phí năng lượng giảm 5%, chi phí bảo vệ giảm 22%, trong khi mức độ hài lòng về chất lượng dịch vụ tăng từ 86% lên 94%.

Từ những kinh nghiệm được xử lý ở từng dự án, một phần năng lực vận hành giờ đây có thể được lưu lại bằng dữ liệu, theo dõi bằng hệ thống và đo lường bằng kết quả.

Ở một bình diện rộng hơn, GS. TS. Lê Hồng Hạnh, Chủ tịch Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC) cho rằng, trong nền kinh tế dựa trên tri thức, giá trị ngày càng dịch chuyển từ những tài sản hữu hình như nhà xưởng, máy móc sang công nghệ, dữ liệu, bằng sáng chế và thương hiệu. Theo chuyên gia, để tiến lên những nấc thang cao hơn trong chuỗi giá trị, doanh nghiệp cần đầu tư chiều sâu vào nghiên cứu, phát triển và từng bước làm chủ những công nghệ, giải pháp có tính chuyên biệt.

Tại ROX Group, những năng lực tích lũy từ bất động sản công nghiệp được doanh nghiệp vận dụng trong nhiều hoạt động khác của hệ sinh thái. Tại Việt Nam, các công ty thành viên của ROX Group đã tham gia phát triển hơn 300 dự án đô thị và nhà ở, chuỗi 14 khách sạn, 6 tòa tháp văn phòng, 18 trung tâm thương mại và khối đế thương mại. Trong lĩnh vực năng lượng, ROX Energy hiện sở hữu và vận hành 3 nhà máy điện mặt trời với tổng công suất 522 MW, góp phần giảm khoảng 453.000 tấn CO₂ mỗi năm.

Ông Trần Xuân Quảng, Chủ tịch HĐQT ROX Group từng chia sẻ: "Đến thời điểm hiện tại, tài sản lớn nhất mà ROX Group có được đó chính là hệ thống, một hệ thống vững mạnh và đồng lòng". Điều ông đặc biệt nhấn mạnh là "khả năng thay đổi và trưởng thành của cả hệ thống".

Khi phạm vi hoạt động vượt ra ngoài thị trường trong nước, sự trưởng thành ấy lại đặt lên đội ngũ những yêu cầu mới. Theo ông Trần Xuân Quảng, bên cạnh những người làm tốt công việc trong nước, doanh nghiệp cần những nhân sự có khả năng thích nghi với các nền văn hóa khác nhau, làm việc trong môi trường quốc tế và liên tục nâng cấp chính mình.

Năm 2026, sự chuẩn bị ấy được cụ thể hóa bằng Chương trình Quy hoạch Lãnh đạo Toàn cầu (Global Leaders), hướng tới xây dựng đội ngũ kế cận cho các vị trí lãnh đạo tại thị trường quốc tế. Trong lộ trình kéo dài hai năm, người tham gia trải qua các giai đoạn hội nhập, xây dựng kế hoạch phát triển cá nhân, phát triển và luân chuyển tại nước ngoài, thử sức ở vai trò quản lý trước khi hướng tới vị trí lãnh đạo tại công ty quốc gia.

Sau gần ba thập kỷ đồng hành, ông Ryoichi Nakagawa nhìn hành trình của ROX Group từ sự gắn kết giữa những con người trong tổ chức. "ROX Group chính là sự gắn kết giữa con người với nhau, cùng nhau trưởng thành và phát triển", Ông Ryoichi Nakagawa nói.

Đến nay, ROX Group đã đặt dấu chân tại hơn 10 quốc gia và vùng lãnh thổ. Cuối tháng 8 vừa qua, Kyrgyzstan trở thành cái tên được nhắc đến nhiều trên hành trình quốc tế ấy.

Ngày 31/8, tượng Chủ tịch Hồ Chí Minh được khánh thành tại quảng trường trung tâm thuộc dự án Royal Central Park ở Bishkek. Khu đô thị có sự tham gia phát triển của ROX Living Global, thành viên ROX Group. Sự hiện diện của một biểu tượng Việt Nam giữa thủ đô Kyrgyzstan đã đưa Royal Central Park cùng câu chuyện về một doanh nghiệp Việt tại vùng đất Trung Á vào sự quan tâm của truyền thông Kyrgyzstan, Việt Nam và khu vực.

Trước đó, truyền thông sở tại cũng dành nhiều sự chú ý tới các dự án của những công ty thành viên ROX Group tại Kyrgyzstan, từ tiến độ xây dựng Nhà máy điện mặt trời ROX Issyk-kul Solar Farm, với ROX Energy Global là đối tác phát triển, đến đại đô thị Royal Central Park, cùng những đóng góp cho quy hoạch đô thị, hạ tầng xã hội và đời sống cộng đồng tại địa phương.

Phía sau những dự án đang thành hình là một thị trường có nhu cầu phát triển lớn, nhưng cũng đang chịu sức ép ngày càng rõ nét về năng lượng và đô thị.

Năm 2025, quốc gia Trung Á này tiêu thụ điện đạt khoảng 19,3 tỷ kWh, trong khi sản lượng trong nước chỉ khoảng 15,4 tỷ kWh. Cơ cấu nguồn điện vẫn phụ thuộc lớn vào thủy điện, trong bối cảnh lượng nước về hồ Toktogul và nhiều khu vực Trung Á có xu hướng suy giảm, làm tăng rủi ro thiếu điện vào những thời điểm nhu cầu cao. Chính phủ Kyrgyzstan vì thế đang thúc đẩy bổ sung công suất phát mới và đa dạng hóa nguồn năng lượng để giảm áp lực lên hệ thống hiện hữu.

Trong khi đó, tại Bishkek - thủ đô và thành phố lớn nhất của Kyrgyzstan, quá trình đô thị hóa và mở rộng thành phố đang đặt thêm sức ép lên hạ tầng, nhà ở và các không gian công cộng. Sau cải cách hành chính - lãnh thổ năm 2024, diện tích Bishkek tăng thêm hơn 25.000ha, dân số lên khoảng 1,3 triệu người, trong khi hệ thống hạ tầng hiện hữu đã bộc lộ những điểm quá tải. Khoảng 40% các tuyến đường chính chưa đáp ứng tiêu chuẩn hiện hành và 85% đang chịu tải giao thông cao.

Sức ép còn đến từ việc các trường học trên địa bàn hiện tiếp nhận khoảng 230.000 học sinh, trong khi năng lực thiết kế tối đa của hệ thống chỉ khoảng 205.000 em. Tùy cách tính theo ca học, mức quá tải dao động khoảng 25.000 - 46.000 học sinh, khiến nhiều trường phải tổ chức 2 - 3 ca hoặc xếp 3 học sinh ngồi chung một bàn.

Trong khoảng thời gian Kyrgyzstan đẩy mạnh tìm kiếm thêm nguồn lực cho quá trình phát triển, các kết nối kinh tế với Việt Nam cũng có thêm những chuyển động mới. Từ năm 2016, khi Hiệp định Thương mại tự do giữa Việt Nam và Liên minh Kinh tế Á - Âu (EAEU) có hiệu lực, Kyrgyzstan - một thành viên của EAEU - đã cùng các thị trường trong khối bước vào khuôn khổ thương mại tự do với Việt Nam. Giao thương giữa hai nước thời gian đầu còn ở quy mô khá khiêm tốn, trước khi tăng liên tục từ năm 2022. Riêng năm 2024, kim ngạch hai chiều đạt 21,5 triệu USD, tăng 172% so với năm trước. Việt Nam trở thành đối tác thương mại lớn nhất của Kyrgyzstan trong ASEAN, trong khi Kyrgyzstan đứng thứ ba trong số các đối tác thương mại của Việt Nam tại Trung Á.

Tháng 3/2025, Thủ tướng Kyrgyzstan Adylbek Kasymaliev có chuyến thăm chính thức đầu tiên tới Việt Nam kể từ khi hai nước thiết lập quan hệ ngoại giao năm 1992. Từ chuyến thăm này, hai bên thống nhất tiếp tục mở rộng hợp tác trên nhiều lĩnh vực và hướng tới nâng cấp quan hệ Việt Nam - Kyrgyzstan lên Đối tác toàn diện vào thời điểm phù hợp.

Trong dòng chuyển động ấy, từ năm 2025, ROX Group bắt đầu những cuộc làm việc tại Kyrgyzstan, với các trao đổi xoay quanh xây dựng nhà ở, năng lượng và du lịch nghỉ dưỡng. Riêng những ngày cuối tháng 7 và đầu tháng 8, đại diện doanh nghiệp lần lượt làm việc với Cơ quan Thuế Nhà nước và Cơ quan Đầu tư Quốc gia của Cộng hòa Kyrgyzstan về các dự án trong những lĩnh vực này. Khi đó, một số dự án của ROX Group tại các địa phương của Kyrgyzstan cũng đã bắt đầu được triển khai.

Một trong số đó nằm ở làng Kyzyl-Oruk, huyện Toru-Aigyr, tỉnh Issyk-Kul. Tháng 10/2025, khi Nhà máy điện mặt trời ROX Issyk-Kul Solar Farm bắt đầu được xây dựng, mùa đông cũng đang đến gần. Trên vùng đất rộng lớn của Issyk-Kul, những dãy pin mặt trời dần trải ra giữa nền tuyết trắng. Cùng với đó là hàng nghìn hạng mục từ vật tư, nhân lực đến các yêu cầu về kỹ thuật, chất lượng và an toàn được triển khai để công trường từng bước thành hình theo tiến độ đã đặt ra.

Chỉ tám tháng sau, ngày 14/6/2026, giai đoạn I của ROX Issyk-Kul Solar Farm chính thức phát điện, đưa 175 MWp công suất điện mặt trời vào lưới điện quốc gia Kyrgyzstan. Nguồn điện bổ sung từ giai đoạn đầu dự kiến giúp giảm lượng thủy điện cần huy động, qua đó lưu giữ thêm khoảng 362 triệu m³ nước mỗi năm tại hồ Toktogul.

Khi hoàn thành toàn bộ các giai đoạn, dự án được quy hoạch với tổng công suất 1.900 MWp, sản lượng dự kiến khoảng 3,3 tỷ kWh điện sạch mỗi năm.

Cách đó hơn 200km, một công trường khác của ROX Group cũng đang đổi khác từng ngày. Tại Bishkek, Royal Central Park được phát triển trên khu đất 53,5ha của trường đua ngựa Ak-Kula trước đây. Nơi từng vang tiếng vó ngựa trong những cuộc đua và trò chơi truyền thống của người Kyrgyzstan, hồ Nomad Heritage cùng những không gian sinh thái của một khu đô thị đa năng mới đang dần định hình.

Khi hoàn thành, Royal Central Park dự kiến cung cấp khoảng 24.000 căn hộ cùng hệ thống chức năng tích hợp từ thương mại, văn phòng, giáo dục, y tế đến cảnh quan và không gian công cộng. Là khu đô thị đa chức năng theo mô hình All-in-One đầu tiên tại Bishkek, dự án dành khoảng 27,2ha cho cây xanh và mặt nước, đưa nhiều nhu cầu sinh hoạt, làm việc, học tập và vui chơi vào cùng một cấu trúc đô thị.

Trên khu đất từng là trường đua Ak-Kula, những dấu ấn gắn với đời sống và văn hóa Kyrgyzstan cũng được tiếp nối trong diện mạo mới của Royal Central Park. Hình ảnh những chú ngựa trở lại trong các không gian cảnh quan, bên cạnh những chi tiết gợi nhắc thảo nguyên, Con đường Tơ lụa hay bếp lửa của người du mục. Từ những chất liệu quen thuộc của vùng đất, một phần bản sắc sở tại được đưa vào không gian sống đang dần thành hình giữa Bishkek.

Từ tháng 5/2026, khi nhiều hạng mục của dự án vẫn đang tiếp tục thành hình, những khoảng không gian bên hồ Nomad Heritage đã sớm trở thành điểm kết nối, giao lưu của người dân Bishkek. Vào những chiều cuối tuần, tiếng đàn acoustic của Sunset Music Show vang lên khi nắng cuối ngày dịu xuống. Trên thảm cỏ ven bờ, các gia đình thong thả dạo chơi, trẻ nhỏ vui đùa; ánh chiều vừa nhạt cũng là lúc Royal Water Symphony bắt đầu, với những làn nước chuyển động theo âm nhạc và ánh sáng.

Bên cạnh chuỗi hoạt động thường kỳ, những lễ hội mùa hè từ Summer Fest 2026 đến Symphony of Water & Light đã đưa hàng chục nghìn người dân và du khách đến Royal Central Park. Đến dịp Quốc khánh Kyrgyzstan năm nay, quảng trường trung tâm khu đô thị tiếp tục sôi động với chuỗi hoạt động hướng tới cộng đồng, từ Lễ hội mùa thu ngày 27/8 đến chương trình nhạc nước Royal Water Symphony ngày 31/8.

Giữa một khu đô thị còn đang hoàn thiện, những buổi chiều cuối tuần và những đêm hội rộn ràng đã sớm mang đến sức sống mới cho địa phương.

Bên cạnh dự án, các công ty thành viên ROX Group còn tham gia hỗ trợ xây dựng Quy hoạch chung thành phố Bishkek và cam kết phát triển 3 trường phổ thông, 3 cơ sở giáo dục mầm non, trong bối cảnh hệ thống giáo dục của thành phố đang chịu áp lực lớn về sức chứa. Royal Central Park cũng được chính quyền Bishkek đưa vào nhóm các dự án đầu tư trọng điểm của thành phố, nhằm thu hút nguồn lực và xây dựng không gian đô thị hiện đại.

Chia sẻ về việc giải quyết bài toán của đô thị đến những lớp văn hóa được giữ lại trong dự án, ông Trần Xuân Quảng, Chủ tịch HĐQT ROX Group cho biết: "Khi bước vào một thị trường mới, câu hỏi không chỉ là chúng tôi có thể phát triển dự án gì, mà còn là mình có thể đóng góp gì cho sự phát triển lâu dài của vùng đất đó. Mỗi thị trường có những nhu cầu riêng, đồng thời có lịch sử, văn hóa, lối sống và những giá trị riêng cần được thấu hiểu và tôn trọng.

Vì vậy, ROX Group không mang nguyên một mô hình đã thành công ở Việt Nam sang áp dụng, mà luôn tìm cách để những dự án và hoạt động của mình đáp ứng nhu cầu thực tế, tạo ra giá trị cho cộng đồng và từng bước trở thành một phần của đời sống địa phương. Với chúng tôi, đó cũng là cách một doanh nghiệp có thể đi đường dài tại một thị trường mới".

Cuối tháng 8/2026, Đại hội Thể thao Du mục Thế giới lần thứ VI (2026 World Nomad Games) - một trong những sự kiện văn hóa - thể thao lớn nhất của Kyrgyzstan, khai mạc tại Bishkek, quy tụ đại diện hơn 90 quốc gia với các môn thể thao cùng nhiều hoạt động tái hiện đời sống, văn hóa du mục. ROX Group tham gia với vai trò nhà tài trợ chính thức.

Ngày 31/8, đúng dịp Ngày Độc lập của Kyrgyzstan, một dấu ấn Việt Nam hiện diện tại Royal Central Park khi tượng Chủ tịch Hồ Chí Minh được khánh thành tại quảng trường trung tâm. Gần bảy thập kỷ trước, trong chuyến thăm Frunze (Bishkek ngày nay) năm 1959, Người từng thăm nông trường Strennhicôva, khu trưng bày nông nghiệp và khoác trang phục truyền thống của người Kyrgyz.

Hôm nay, giữa dòng người qua lại ở một thành phố cách Việt Nam hàng nghìn cây số, một ánh nhìn dừng lại trước tượng Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng có thể khơi dậy mong muốn tìm hiểu về Người và đất nước Việt Nam, từ đó gợi mở những câu chuyện về tình hữu nghị giữa Việt Nam và Kyrgyzstan đã được vun đắp qua nhiều thập kỷ.

Theo PGS. TS. Nguyễn Thường Lạng, chuyên gia kinh tế quốc tế và thương mại, Viện Thương mại và Kinh tế Quốc tế, Đại học Kinh tế Quốc dân (NEU), để tạo được vị thế lâu dài ở một thị trường nước ngoài, doanh nghiệp cần nhìn vào nhiều lớp thông tin cùng lúc. Nhu cầu của thị trường mới chỉ là một phần. Đi cùng với đó là khả năng tìm được đối tác, tham gia vào chuỗi giá trị, tận dụng nguồn lực về đất đai, lao động, cơ sở vật chất, quy mô thị trường và chính sách, cũng như khả năng huy động thêm những nguồn lực ngay tại chỗ.

Khi hoạt động đi sâu hơn, PGS. TS. Nguyễn Thường Lạng cho rằng việc tận dụng các quan hệ kinh tế và ngoại giao, xây dựng những "quan hệ mềm" tại thị trường sở tại, tạo dựng mối quan hệ với cộng đồng, đồng thời tuân thủ pháp luật và hiểu văn hóa địa phương rất quan trọng. Chất lượng, uy tín, khả năng mở rộng quy mô hay tìm được những lợi thế riêng của từng quốc gia cũng là những phần tạo nên vị thế đủ chắc để doanh nghiệp có thể hiện diện lâu dài.

Nhìn lại Kyrgyzstan, những lớp thông tin ấy đã lần lượt hiện diện trong hành trình của ROX Group. Sau 30 năm, vốn tích lũy giúp ROX Group nhận ra nhịp vận động riêng của từng "dòng chảy", lựa chọn nơi phù hợp với năng lực phát triển của doanh nghiệp và tiếp tục điều chỉnh trước những chuyển động mới.

Cũng trong ngày 31/8, trong chuyến công tác tại Kyrgyzstan tham dự Hội nghị Thượng đỉnh mở rộng Tổ chức Hợp tác Thượng Hải (SCO Plus) và tiến hành các hoạt động song phương, Phó Chủ tịch nước Võ Thị Ánh Xuân có cuộc gặp với Tổng thống Kyrgyzstan Sadyr Japarov. Tại cuộc gặp, Tổng thống Sadyr Japarov đánh giá cao các dự án ROX Group đang triển khai trong lĩnh vực năng lượng và hạ tầng đô thị, đồng thời trao Huân chương Dostuk mang ý nghĩa "Hữu nghị" cho ông Trần Anh Tuấn, Chủ tịch Hội đồng Cố vấn ROX Group, Chủ tịch HĐQT MSB ghi nhận những đóng góp cho quan hệ hợp tác đầu tư giữa Việt Nam và Kyrgyzstan.

Chiều cùng ngày, Phó Chủ tịch nước Võ Thị Ánh Xuân tiếp Chủ tịch Ủy ban Kinh tế Á - Âu Bakytzhan Sagintayev. Tại cuộc gặp, hai bên trao đổi về việc khai thác hiệu quả hơn Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - EAEU để thúc đẩy thương mại, đầu tư, đồng thời tiếp tục nghiên cứu nâng cấp Hiệp định phù hợp với tình hình mới.

Từ góc nhìn đối ngoại, Đại sứ Phạm Quang Vinh, Nguyên Thứ trưởng Bộ Ngoại giao, Chủ tịch Hội Việt - Mỹ từng nhấn mạnh: "Khi công tác đối ngoại đã mở ra "con đường lớn" thì chính các doanh nghiệp phải tự nâng mình lên và kết nối sâu để khẳng định vị trí trong chuỗi giá trị toàn cầu".

Những "con đường lớn" mà Đại sứ Phạm Quang Vinh nhắc tới đang tiếp tục được mở rộng cùng quá trình hội nhập của Việt Nam. Nhưng một cơ hội được mở ra chưa phải là điểm cuối của hành trình. Sau những cuộc kết nối vẫn là năng lực thực thi của doanh nghiệp. Sau cánh cửa của một thị trường mới vẫn là những yêu cầu về chất lượng, công nghệ, cách giữ cam kết và khả năng làm việc trong những môi trường khác với những gì doanh nghiệp từng quen thuộc.

Ba mươi năm của ROX Group, nhìn theo cách ấy, cũng là ba mươi năm chuẩn bị những phần việc nằm phía sau một cơ hội.

Phía trước vẫn là những dòng chảy khó đoán. Những thị trường mới cũng sẽ luôn có điều doanh nghiệp chưa từng biết. Niềm tin vào một hành trình xa hơn vì thế không nằm ở kỳ vọng biển thuận gió hoà, mà ở sự chuẩn bị đủ vững vàng để vẫn tìm thấy hướng đi khi dòng chảy đổi chiều. Với ROX Group, ba thập kỷ tích lũy chính là phần nền tảng kiên cố để tiếp tục bước về phía những chân trời rộng mở hơn./.