Hoàn thiện mắt xích quan trọng trên hành lang Bắc - Nam
Quốc lộ 1 được xem là tuyến giao thông xương sống của cả nước, giữ vai trò kết nối các trung tâm kinh tế lớn từ Bắc vào Nam. Tuy nhiên, trên đoạn từ Đà Nẵng đến Vĩnh Long, nhiều tuyến tránh và nút giao được đầu tư từ nhiều năm trước hiện không còn đáp ứng nhu cầu vận tải ngày càng tăng.
Nhằm khắc phục tình trạng này, Cục Đường bộ Việt Nam vừa trình Bộ Xây dựng xem xét chủ trương đầu tư dự án nâng cấp, mở rộng một số đoạn Quốc lộ 1 với tổng vốn dự kiến khoảng 10.653 tỷ đồng, theo báo Đầu Tư.
Phạm vi đầu tư dài khoảng 70,79km, đi qua 8 tỉnh, thành phố gồm Đà Nẵng, Quảng Ngãi, Gia Lai, Đắk Lắk, Khánh Hòa, Tây Ninh, Đồng Tháp và Vĩnh Long. Đây là hành lang giao thông kết nối khu vực miền Trung với cửa ngõ Đồng bằng sông Cửu Long, đồng thời là một phần quan trọng của tuyến vận tải Bắc - Nam phía Đông.

Dự án đầu tư mở rộng một số đoạn trên Quốc lộ 1 từ Đà Nẵng đến Vĩnh Long sẽ lựa chọn những vị trí có nhu cầu vận tải lớn hoặc thường xuyên xảy ra xung đột giao thông. Ảnh minh họa
Theo đề xuất, dự án không đầu tư dàn trải mà lựa chọn những vị trí có nhu cầu vận tải lớn hoặc thường xuyên xảy ra xung đột giao thông. Danh mục đầu tư gồm 15 hạng mục, trong đó có 12 tuyến tránh và 3 nút giao.
Các tuyến tránh được đề xuất nâng cấp gồm Vĩnh Điện, cầu Bà Rén (Đà Nẵng); tuyến tránh TP Quảng Ngãi tại khu vực cầu Trà Khúc 2; Bồng Sơn, Phù Mỹ, Ngô Mây, An Nhơn (Gia Lai); Sông Cầu, Tuy Hòa, Bàn Thạch (Đắk Lắk); Diên Khánh (Khánh Hòa) và Vĩnh Long.
Ba nút giao được bổ sung gồm Long Kim, Bình Nhựt (Tây Ninh) và nút giao Khu công nghiệp Tân Hương (Đồng Tháp).
Theo phương án kỹ thuật, các tuyến tránh sẽ được đầu tư theo tiêu chuẩn đường ô tô cấp III đồng bằng, quy mô 4 làn xe, nền đường rộng 20,5m, mặt đường rộng 14m, với tốc độ thiết kế 80km/h.
Trong khi đó, hai nút giao Long Kim và Bình Nhựt được xây dựng theo dạng giao khác mức liên thông nhằm ưu tiên lưu thông trên Quốc lộ 1. Riêng nút giao Khu công nghiệp Tân Hương sẽ là nút giao bằng, sử dụng hệ thống đèn tín hiệu có ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI).
Chia thành ba dự án để triển khai
Theo tính toán sơ bộ, tổng mức đầu tư của dự án khoảng 10.653 tỷ đồng. Trong đó, chi phí xây dựng chiếm khoảng 6.027 tỷ đồng; chi phí giải phóng mặt bằng và di dời hạ tầng kỹ thuật khoảng 2.950 tỷ đồng; phần còn lại dành cho quản lý dự án, tư vấn và chi phí dự phòng.
Nguồn vốn dự kiến bố trí từ ngân sách nhà nước trong kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030. Để thuận lợi trong tổ chức thực hiện, Cục Đường bộ Việt Nam đề xuất chia dự án thành ba dự án thành phần.
Đoạn Đà Nẵng - Quảng Ngãi có tổng vốn khoảng 2.598 tỷ đồng; đoạn Gia Lai - Khánh Hòa có quy mô lớn nhất với khoảng 5.545 tỷ đồng; còn đoạn Tây Ninh - Vĩnh Long dự kiến đầu tư khoảng 2.510 tỷ đồng. Nếu được chấp thuận, công tác chuẩn bị đầu tư sẽ triển khai trong giai đoạn 2026-2027, khởi công vào quý III/2027 và hoàn thành vào đầu năm 2030.
Do nguồn lực đầu tư công còn hạn chế, Cục Đường bộ Việt Nam đề xuất phân kỳ đầu tư theo thứ tự ưu tiên. Giai đoạn đầu sẽ tập trung vào hai tuyến tránh Vĩnh Điện, cầu Bà Rén cùng ba nút giao Long Kim, Bình Nhựt và Khu công nghiệp Tân Hương, với tổng vốn khoảng 3.031 tỷ đồng.
Tiếp theo là tám tuyến tránh tại Quảng Ngãi, Bồng Sơn, Phù Mỹ, An Nhơn, Sông Cầu, Tuy Hòa, Bàn Thạch và Vĩnh Long, tổng mức đầu tư khoảng 6.671 tỷ đồng. Hai tuyến tránh Ngô Mây và Diên Khánh được bố trí trong nhóm ưu tiên cuối với tổng kinh phí khoảng 951 tỷ đồng.
Trước đó theo báo Đà Nẵng, vào đầu tháng 4, Cục Đường bộ Việt Nam đã trình Bộ Xây dựng báo cáo nghiên cứu tiền khả thi Dự án đầu tư nâng cấp, mở rộng một số đoạn tuyến trên quốc lộ 1A qua các tỉnh, thành từ Đà Nẵng đến Vĩnh Long. Theo nội dung báo cáo này, dự kiến dự án sẽ được khởi công vào quý II/2027, hoàn thành công trình đưa vào khai thác sử dụng khoảng 36 tháng kể từ ngày khởi công.
Tăng năng lực vận tải, giảm áp lực cho các đô thị
Theo Cục Đường bộ Việt Nam, Quốc lộ 1 hiện là tuyến giao thông huyết mạch trên hành lang Bắc - Nam phía Đông, kết nối bốn cực tăng trưởng gồm Hà Nội, TP. HCM, Đà Nẵng và Cần Thơ, đồng thời liên kết các vùng kinh tế trọng điểm trên cả nước.
Việc mở rộng các tuyến tránh hiện mới có quy mô hai làn xe được kỳ vọng sẽ nâng cao năng lực khai thác của toàn tuyến, giảm lưu lượng phương tiện đi xuyên qua khu vực đô thị và tăng tính an toàn trong khai thác.
Đáng chú ý, sau khi các tuyến tránh được nâng cấp lên quy mô bốn làn xe theo quy hoạch, các đoạn Quốc lộ 1 cũ đi qua trung tâm đô thị sẽ được xem xét bàn giao cho địa phương quản lý. Điều này không chỉ giúp thống nhất quản lý hạ tầng giao thông mà còn tạo điều kiện để các địa phương tổ chức lại không gian đô thị và khai thác hiệu quả quỹ đất dọc tuyến đường.