Doanh nghiệp Việt Nam có thể lớn mạnh từ những giá trị tốt đẹp của con người và văn hóa Việt Nam

Bồi đắp nền tảng văn hóa để doanh nghiệp phát triển bền vững

Nhân kỷ niệm 10 năm Ngày Văn hóa doanh nghiệp Việt Nam và Cuộc vận động "Xây dựng văn hóa doanh nghiệp Việt Nam" (2016 - 2026), Diễn đàn quốc gia thường niên "Văn hóa với doanh nghiệp" năm 2026 được tổ chức với chủ đề "Văn hóa kinh doanh Việt Nam - Trụ cột quan trọng trong chuyển hóa giá trị văn hóa thành giá trị kinh tế, góp phần kiến tạo sức mạnh tổng hợp quốc gia".

Phát biểu chỉ đạo tại Diễn đàn, Bộ trưởng khẳng định, đất nước đang bước vào kỷ nguyên phát triển mới, với khát vọng xây dựng một nước Việt Nam hùng cường, thịnh vượng, có vị thế và sức cạnh tranh ngày càng cao trên trường quốc tế. Dẫn lời Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: “Nếu kinh tế quyết định năng lực đi nhanh thì văn hóa quyết định khả năng đi xa”, Bộ trưởng nhấn mạnh yêu cầu nhận thức sâu sắc hơn vai trò của văn hóa trong phát triển kinh tế nói chung và hoạt động của doanh nghiệp nói riêng.

Theo Bộ trưởng, một nền kinh tế phát triển bền vững cần những doanh nghiệp mạnh về vốn, công nghệ, đồng thời có nền tảng văn hóa, tính nhân văn, uy tín và bản sắc riêng; có trách nhiệm với đất nước, cộng đồng và khát vọng lớn vươn tầm thế giới. Những doanh nghiệp ấy cùng hội tụ trong một hệ giá trị vững chắc sẽ tạo ra sức ảnh hưởng và năng lực cạnh tranh mạnh mẽ.

Ghi nhận vai trò, đóng góp ngày càng quan trọng của doanh nhân, doanh nghiệp Việt Nam trong sự nghiệp đổi mới, xây dựng và phát triển đất nước, Bộ trưởng cho biết cộng đồng doanh nghiệp đã tạo ra nhiều việc làm, sản phẩm, thương hiệu Việt Nam, góp phần nâng cao đời sống người lao động, bảo đảm an sinh xã hội và thúc đẩy phát triển bền vững trong bối cảnh mới nhiều thách thức.

Bộ trưởng đánh giá cao những nỗ lực của Ban Tổ chức Cuộc vận động  248 “Xây dựng văn hóa doanh nghiệp Việt Nam”, Hiệp hội Phát triển Văn hóa Doanh nghiệp Việt Nam cùng cộng đồng doanh nhân, doanh nghiệp trong suốt thời gian qua. Từ Bộ tiêu chí Văn hóa doanh nghiệp Việt Nam đến Bộ tiêu chí Văn hóa kinh doanh Việt Nam do Hiệp hội ban hành, cùng hệ thống tiêu chí và cơ chế tôn vinh, những giá trị cốt lõi như thượng tôn pháp luật, cốt cách doanh nghiệp, đạo đức kinh doanh, trách nhiệm xã hội, xây dựng thương hiệu và phát triển bền vững đã thu hút sự quan tâm, hưởng ứng của nhiều doanh nghiệp.

Nhìn lại quá trình xây dựng những nền tảng ấy, ông Hồ Anh Tuấn, Trưởng Ban Tổ chức 248, Chủ tịch Hiệp hội Phát triển Văn hóa Doanh nghiệp Việt Nam cho biết, Cuộc vận động được phát động cách đây 10 năm với niềm tin doanh nghiệp Việt Nam có thể lớn mạnh từ những giá trị tốt đẹp của con người và văn hóa Việt Nam.

Theo ông, việc Thủ tướng Chính phủ quyết định lấy ngày 10/11 hằng năm là Ngày Văn hóa doanh nghiệp Việt Nam và phát động Cuộc vận động đã xác lập một định hướng lâu dài: Xây dựng doanh nghiệp lớn mạnh phải đồng thời bồi đắp nền tảng văn hóa.

Từ định hướng đó, các bộ tiêu chí từng bước được xây dựng, Bộ giá trị Văn hóa kinh doanh Việt Nam được công bố, cộng đồng doanh nghiệp đạt chuẩn được hình thành và Diễn đàn “Văn hóa với doanh nghiệp” được duy trì. Những nền tảng ấy giúp doanh nghiệp có thêm chuẩn mực để thực hành, có nơi đối thoại và có cộng đồng để cùng vững bước.

Ông Hồ Anh Tuấn trân trọng sự đồng hành bền bỉ của cộng đồng doanh nhân, doanh nghiệp trong hành trình đã qua. Phía sau mỗi bước tiến là tâm huyết, sự chia sẻ và niềm tin được gìn giữ qua nhiều thử thách. Đó là những doanh nhân giữ lời hứa giữa lúc khó khăn, chăm lo cho người lao động trước nhiều sức ép, kiên trì với chất lượng và cách kinh doanh tử tế. Chính từ những đóng góp có khi âm thầm ấy, niềm tin được giữ gìn, những giá trị tốt đẹp được trao truyền và lan tỏa.

Theo ông, sức sống của văn hóa nằm trong những lựa chọn hằng ngày ấy. Qua 10 năm triển khai Cuộc vận động, để một giá trị đi vào đời sống doanh nghiệp, cần sự nêu gương của người đứng đầu và sự bền bỉ trong từng quyết định quản trị. Những doanh nghiệp thực hành tốt văn hóa kinh doanh cũng cần được ghi nhận, khuyến khích và có thêm điều kiện phát triển.

“Văn hóa hiện diện trong cách doanh nghiệp tạo ra của cải, đối đãi với con người và nhận trách nhiệm trước xã hội”, ông Hồ Anh Tuấn nhấn mạnh.

Khi được thực hành nhất quán, những giá trị ấy tạo dựng niềm tin, nâng cao chất lượng quản trị và trở thành năng lực cạnh tranh. Thành quả kinh tế lại cần được vun đắp cho con người, cho sáng tạo và cho chính nền văn hóa đã nuôi dưỡng sự phát triển ấy. Theo ông, mỗi doanh nghiệp được tin cậy hơn sẽ góp thêm uy tín cho Việt Nam; mỗi thành công có trách nhiệm sẽ góp thêm nền tảng cho sự thịnh vượng lâu dài của đất nước.

Ông nhấn mạnh, điều làm nên ý nghĩa lâu dài của ngày hôm nay là sự bền bỉ đồng hành và cùng hành động sau này. Ông mong muốn khi trở về với công việc của mình, mỗi người sẽ mang theo một điều tâm đắc, tìm được việc thiết thực để làm và có thêm niềm tin vào con đường đã lựa chọn. Với lòng biết ơn những người đã đồng hành, cùng tình yêu dành cho văn hóa và con người Việt Nam, ông kêu gọi cùng bước vào chặng đường mới để những giá trị tốt đẹp của dân tộc tiếp tục được nuôi dưỡng và đóng góp cho tương lai đất nước.

Về cơ hội kết nối các nguồn lực cho chặng đường mới, ông Hồ Anh Tuấn cho rằng Nghị quyết số 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân, Nghị quyết số 79-NQ/TW về phát triển kinh tế nhà nước, Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam và Nghị quyết số 23-NQ/TW về công tác người Việt Nam ở nước ngoài của Bộ Chính trị mở ra thời cơ quan trọng để kết nối lực lượng doanh nghiệp và cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài.

Làm thế nào để sự tử tế có sức lan tỏa, những giá trị tốt đẹp trở thành nền tảng vững chắc cho doanh nghiệp vươn lên là điều ông Hồ Anh Tuấn trăn trở và đặt ra cho chặng đường tiếp theo.

Khung hành động kết nối chuẩn mực với thực tiễn

Tại Diễn đàn, bà Nguyễn Trịnh Khánh Linh, Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc Dale Carnegie Việt Nam và Global Master Trainer đã công bố Khung hành động phát triển Văn hóa kinh doanh Việt Nam giai đoạn 2026 - 2035 theo cấu trúc 9 - 4 - 2.

Khung hành động phát triển Văn hóa kinh doanh Việt Nam giai đoạn 2026 - 2035 được xây dựng với mệnh đề xuyên suốt: “Văn hóa kinh doanh Việt Nam chuyển hóa giá trị văn hóa thành giá trị kinh tế, góp phần kiến tạo sức mạnh tổng hợp quốc gia”.

Chín cấu phần tạo nền tảng và công cụ thực thi gồm: Bộ giá trị Văn hóa kinh doanh Việt Nam; Bộ đo Văn hóa kinh doanh doanh nghiệp; VBCI-Local, hướng tới đánh giá và thúc đẩy hệ sinh thái văn hóa kinh doanh địa phương; Trust Index - Chỉ số niềm tin; Hộ chiếu Văn hóa kinh doanh; Đại sứ Văn hóa kinh doanh; Sách trắng Văn hóa kinh doanh; VBN GLOBAL -Mạng lưới Doanh nhân, Doanh nghiệp Việt Nam Toàn cầu; và Liên minh chiến lược triển khai Khung hành động phát triển Văn hóa kinh doanh Việt Nam giai đoạn 2026 - 2035.

Bốn chương trình hành động ưu tiên gồm: Doanh nghiệp thực hành và tạo giá trị; Địa phương phát triển hệ sinh thái; Doanh nhân Việt Nam toàn cầu cùng hành động; Xây dựng và vận hành Liên minh chiến lược triển khai hành động 2026 - 2035. Các chương trình hướng tới đưa giá trị, chuẩn mực vào thực tiễn, kết nối sáng kiến và nguồn lực theo năng lực của từng chủ thể.

Đánh giá về sự cần thiết và điều kiện triển khai Khung hành động 9 - 4 - 2, TS. Nguyễn Phương Hòa, Cục trưởng Cục Hợp tác quốc tế (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) cho rằng, Khung ra đời trên cơ sở chắt lọc những bài học kinh nghiệm và kết quả đạt được sau 10 năm thực hiện Cuộc vận động “Xây dựng văn hóa doanh nghiệp Việt Nam”. Đồng thời, Khung thể hiện tầm nhìn, khát vọng và quyết tâm hành động của cộng đồng doanh nghiệp trong bối cảnh Việt Nam đang chuyển mình mạnh mẽ, hướng tới các mục tiêu chiến lược xây dựng đất nước hùng cường.

Theo bà, sự ra đời của Khung hành động là sự hưởng ứng kịp thời của Hiệp hội đối với chủ trương, đường lối của Đảng, các Nghị quyết 59-NQ/TW, Nghị quyết số 80-NQ/TW, Nghị quyết số 68-NQ/TW, đặc biệt là cụ thể hóa chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm về việc đưa văn hóa thấm sâu vào mọi mặt của đời sống xã hội.

Khung được thiết kế nhằm đưa văn hóa trở thành nền tảng trong quản trị doanh nghiệp, xây dựng hệ sinh thái ở địa phương và hướng ra toàn cầu. Để hiện thực hóa những định hướng này, bà cho biết ngành văn hóa luôn đồng hành cùng cộng đồng doanh nghiệp, lan tỏa sức mạnh văn hóa, con người Việt Nam, qua đó khẳng định vị thế con người Việt Nam trong quá trình hội nhập.

Trong quá trình đó, ngành văn hóa tham gia với vai trò kiến tạo và kết nối. Về kiến tạo, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tiếp tục tham mưu hoàn thiện thể chế. Bà đề cập việc trình Quốc hội dự án luật về phát triển các ngành công nghiệp văn hóa, hướng tới tạo môi trường thuận lợi để doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn, công nghệ; có những biện pháp đột phá nhằm huy động hợp tác công tư, giải phóng sức sáng tạo, đồng thời làm tốt công tác bảo vệ quyền tác giả, quyền sở hữu trí tuệ.

Về kết nối, bà ví những người làm hợp tác quốc tế như những người xây cầu. Thông qua đàm phán các thỏa thuận, điều ước quốc tế, ngành văn hóa góp phần tạo dựng khuôn khổ hợp tác giữa chính phủ với chính phủ, giữa chính phủ với doanh nghiệp và các tập đoàn lớn, giữa doanh nghiệp với doanh nghiệp; đồng thời kết nối các thiết chế văn hóa, cơ sở đào tạo, cộng đồng sáng tạo và đối tác nước ngoài.

Bên cạnh đó là tăng cường liên kết liên ngành, để hoạt động quảng bá văn hóa đồng hành cùng xúc tiến du lịch, thương mại và đầu tư.

Bà Nguyễn Phương Hòa nhấn mạnh, tính khả thi của Khung hành động nằm ở việc huy động các bên cùng chung tay triển khai trong thực tiễn, xây dựng một hệ sinh thái trong đó Nhà nước giữ vai trò kiến tạo, doanh nghiệp là chủ thể hành động, văn hóa dẫn dắt và Hiệp hội đảm nhiệm vai trò điều phối, dẫn dắt cộng đồng doanh nghiệp cùng tham gia thực hiện.

Tại Diễn đàn, Liên minh chiến lược triển khai Khung hành động phát triển Văn hóa kinh doanh Việt Nam giai đoạn 2026 - 2035 chính thức ra mắt, gồm 28 tập đoàn, tổng công ty, hội và hiệp hội doanh nghiệp lớn, trong đó có 19 đơn vị trong nước và 9 đơn vị ngoài nước.

Liên minh hoạt động theo cơ chế phối hợp tự nguyện giữa các doanh nghiệp, tổ chức, hiệp hội và các lực lượng đồng thuận với Khung hành động, nhằm huy động sáng kiến, tri thức và nguồn lực để triển khai các mục tiêu vào thực tiễn.

Đưa văn hóa vào từng quyết định quản trị

Để những định hướng của giai đoạn mới đi vào thực chất, Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh đề nghị cộng đồng doanh nghiệp gắn xây dựng văn hóa kinh doanh với xây dựng hệ giá trị quốc gia và chuẩn mực con người Việt Nam. Trong đó, cần đề cao tinh thần yêu nước, thượng tôn pháp luật, trách nhiệm công dân, tinh thần sáng tạo và khát vọng cống hiến.

Mỗi doanh nhân cần nêu gương trong thực hành các giá trị văn hóa, bảo đảm sự nhất quán giữa cam kết và hành động, qua đó góp phần giữ gìn, kiến tạo, lan tỏa những giá trị tốt đẹp của dân tộc, xây dựng hình ảnh và uy tín quốc gia.

Bộ trưởng đồng thời đề nghị tập trung chuyển hóa các giá trị văn hóa thành nguồn lực, động lực phát triển, sức mạnh mềm và năng lực cạnh tranh quốc gia. Văn hóa kinh doanh cần gắn với khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và hội nhập quốc tế; chú trọng bản quyền, khai thác hiệu quả tài sản số.

Đặc biệt, cần phát huy vai trò của doanh nghiệp trong phát triển các ngành công nghiệp văn hóa, đưa bản sắc và sức sáng tạo Việt Nam trở thành sản phẩm, thương hiệu có giá trị, đóng góp thiết thực cho tăng trưởng kinh tế.

Ở cấp độ doanh nghiệp, yêu cầu cốt lõi là đưa văn hóa kinh doanh trở thành năng lực quản trị và động lực phát triển. Chữ tín, sự liêm chính, tinh thần phụng sự Tổ quốc và bản sắc Việt Nam cần được thể hiện trong từng quyết định quan trọng, từng sản phẩm, thương hiệu.

Theo Bộ trưởng, cần chuyển mạnh từ tuyên truyền, vận động sang thực hành; từ xây dựng chuẩn mực sang triển khai các chuẩn mực trong hoạt động doanh nghiệp, đo lường bằng hiệu quả thực chất và nhân rộng những mô hình tốt. Văn hóa phải được thể hiện qua chất lượng sản phẩm, uy tín thương hiệu, mức thụ hưởng và sự phát triển của người lao động, cùng những đóng góp cụ thể cho xã hội.

Để hỗ trợ quá trình này, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch sẽ tiếp tục phối hợp với các cơ quan, tổ chức, hiệp hội và cộng đồng doanh nghiệp, thúc đẩy xây dựng môi trường văn hóa kinh doanh lành mạnh, tạo điều kiện để doanh nghiệp khai thác các giá trị văn hóa Việt Nam và tham gia phát triển các ngành công nghiệp văn hóa.

Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh tin tưởng rằng, khi văn hóa kết tinh trong từng sản phẩm, từng thương hiệu, các giá trị văn hóa tốt đẹp sẽ tiếp tục được nhân lên và lan tỏa. Cùng với khát vọng lớn của doanh nghiệp Việt Nam, đất nước sẽ có thêm những thương hiệu mạnh, có sức cạnh tranh toàn cầu./.