Vừa qua, CT Group đã có buổi làm việc với lãnh đạo TP. Cần Thơ. Theo đó, doanh nghiệp đã đề xuất đầu tư tuyến đường sắt cao tốc TP. HCM - Cần Thơ - Cà Mau theo hình thức đối tác công tư (PPP), với tổng chiều dài hơn 282km, đi qua nhiều địa phương khu vực phía Nam và kết nối trực tiếp với mạng lưới đường sắt cao tốc Bắc - Nam.
Theo đề xuất, tuyến đường sắt bắt đầu từ TP. HCM, đi qua các tỉnh Tây Ninh, Đồng Tháp, Vĩnh Long, TP. Cần Thơ và kết thúc tại tỉnh Cà Mau. Toàn tuyến dài 282,2km, bố trí 9 ga, trong đó phần cầu cạn chiếm khoảng 250,91km, tương đương gần 89% chiều dài tuyến.

Hướng tuyến dự án. Ảnh: Báo Đầu Tư
Tại TP. HCM, hướng tuyến được tách từ khu cổ họng phía Tây ga Thủ Thiêm của tuyến đường sắt cao tốc Bắc - Nam, vượt sông Sài Gòn rồi chạy dọc theo trục đường Nguyễn Văn Linh theo hướng Tây Ninh. Đoạn tuyến này dài 27,78km và toàn bộ được thiết kế dưới dạng cầu cạn, kết nối trực tiếp với ga Thủ Thiêm. Ngoài ra, đơn vị đề xuất cũng đưa ra phương án xây dựng hai tuyến liên lạc kết nối ga Tân Kiên với ga Thủ Thiêm, tổng chiều dài khoảng 24,52km nhằm tăng khả năng phân luồng vận tải.
Đoạn qua Tây Ninh và Đồng Tháp được quy hoạch chạy song song phía Đông Nam tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông (CT01) theo hướng Vĩnh Long. Chiều dài đoạn tuyến khoảng 93,52km, trong đó chiều dài cầu đạt 84,46km, chiếm hơn 90% tổng chiều dài. Dự kiến xây dựng hai ga mới tại Tân An và Cai Lậy.
Khi đi qua địa bàn Vĩnh Long và Cần Thơ, tuyến tiếp tục bám dọc theo cao tốc CT01 trước khi chuyển hướng xuống phía Nam, vượt sông Tiền qua cầu Mỹ Thuận mới và vượt sông Hậu qua cầu Cần Thơ mới. Sau ga Cần Thơ, tuyến đi dọc Quốc lộ 61C tới khu vực phía Đông Vị Thanh, sau đó tiếp tục men theo Quốc lộ 61B đến khu vực phía Tây Ngã Năm. Tổng chiều dài đoạn tuyến này khoảng 109km, với tỷ lệ cầu cạn gần 87%. Bốn ga mới dự kiến được bố trí gồm Vĩnh Long, Cần Thơ, Vị Thanh và Ngã Năm.
Ở đoạn cuối từ Cần Thơ đến Cà Mau, tuyến được thiết kế đi song song phía Nam tuyến Quản Lộ - Phụng Hiệp theo hướng Tây Nam, vượt qua nhiều tuyến giao thông và hệ thống sông ngòi trước khi kết thúc tại khu vực phía Đông Bắc TP. Cà Mau (cũ). Đoạn tuyến này dài khoảng 51,7km, trong đó cầu cạn chiếm hơn 84%. Hai ga mới được đề xuất xây dựng gồm Phước Long và Cà Mau.

Tuyến đường sắt sẽ có độ dài gần 300km. Ảnh minh họa
Theo phương án kỹ thuật, đây là tuyến đường sắt cao tốc đường đôi với tốc độ thiết kế lên tới 350km/h. Khoảng cách giữa hai tim đường là 5m, hệ thống điều khiển tàu áp dụng công nghệ CTCS-3, khoảng cách chạy tàu tối thiểu 3 phút.
Đáng chú ý, do khổ giới hạn thông thuyền trên sông Tiền yêu cầu khẩu độ lớn, đơn vị tư vấn đề xuất xây dựng cầu dây văng vượt sông Tiền với nhịp chính dài 350m, sơ đồ nhịp 150+350+150m, tổng chiều dài cầu khoảng 650m.
Trong hệ thống ga, ga Cần Thơ được xác định là ga trung gian quan trọng của toàn tuyến, phục vụ các đoàn tàu TP. HCM - Cần Thơ, Cần Thơ - Cà Mau và các chuyến chạy xuyên tuyến TP. HCM - Cà Mau. Nhà ga được quy hoạch 4 ke, 10 đường tàu với diện tích sử dụng đất khoảng 53ha, bao gồm khu ga, depot tàu động lực và khu bảo trì tổng hợp. Theo tính toán, số đôi tàu trong giai đoạn gần và dài hạn lần lượt đạt 29 và 91 đôi/ngày.
Trong khi đó, ga Cà Mau Bắc được quy hoạch ở phía Bắc TP. Cà Mau (cũ), cách trung tâm khoảng 3,3km. Nhà ga có quy mô 2 ke, 5 đường tàu, tổng diện tích sử dụng đất khoảng 42,5ha. Theo đề xuất, khu vực này vẫn được dự trữ quỹ đất để có thể kéo dài tuyến về phía Nam trong tương lai khi điều kiện phát triển đô thị và nhu cầu vận tải tăng lên.
CT Group cho rằng dự án có tính khả thi về mặt kỹ thuật, đồng thời mang lại hiệu quả lớn về kinh tế, xã hội và môi trường cho khu vực Đồng bằng sông Cửu Long. Doanh nghiệp cũng đề xuất triển khai mô hình phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng (TOD) dọc tuyến, với quy mô quỹ đất dự kiến khoảng 10.000ha nhằm tạo nguồn lực thu hồi vốn đầu tư. Theo tính toán của doanh nghiệp, việc phát triển đồng bộ 12 khu đô thị ga có thể giúp rút ngắn thời gian hoàn vốn từ khoảng 50 năm xuống còn 25 năm.
Để có cơ sở triển khai dự án, CT Group kiến nghị bổ sung đoạn tuyến Cần Thơ - Cà Mau vào quy hoạch đường sắt tốc độ cao quốc gia nhằm bảo đảm tính liên thông toàn tuyến. Đồng thời, doanh nghiệp cũng đề xuất TP. Cần Thơ điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất phục vụ các dự án TOD và thành lập tổ công tác chung giữa địa phương với doanh nghiệp nhằm xử lý các vướng mắc phát sinh trong quá trình triển khai.