Thích
Dự án giải quyết ngập do triều khu vực TP. HCM giai đoạn 1 hiện được tái triển khai sau gần 5 năm tạm dừng thi công. Đây là công trình chống ngập quy mô lớn, được kỳ vọng góp phần xử lý tình trạng ngập úng kéo dài tại khu Nam thành phố - khu vực thường xuyên chịu ảnh hưởng nặng bởi triều cường và mưa lớn.
Theo thông tin từ Công ty CP Đầu tư xây dựng Trung Nam (Trung Nam Group) - chủ đầu tư dự án, nhiều hạng mục hiện đã tiến sát giai đoạn hoàn thiện và đủ điều kiện vận hành thử.
Một số cống ngăn triều đang gấp rút hoàn thiện. Ảnh: Báo Dân trí
Ghi nhận mới nhất trên báo Dân trí cho hay, trong số các công trình trọng điểm, cống Bến Nghé đã hoàn thành khoảng 99% khối lượng và được đưa vào chạy thử. Cống Tân Thuận đạt khoảng 95%, còn cống Phú Xuân đạt khoảng 92% sau khi hoàn tất lắp đặt cửa van.
Các cống Mương Chuối, Cây Khô và Phú Định hiện đạt tiến độ từ 89-94%, đang tiếp tục hoàn thiện phần cơ điện và thiết bị vận hành.
Ở nhóm hạ tầng phụ trợ, hệ thống đê bao và kè ven sông đã hoàn thành khoảng 87%. Cống Cầu Kinh - Bà Bướm đạt khoảng 95%, trong khi khu nhà quản lý trung tâm đạt khoảng 88% và đang được hoàn thiện hệ thống điều hành tự động.
Theo thiết kế, dự án đảm nhiệm đồng thời nhiều chức năng như kiểm soát triều cường, hỗ trợ thoát nước chống ngập nội thành, điều tiết mực nước hệ thống kênh rạch và hạn chế xâm nhập mặn.
Đại diện chủ đầu tư cho biết mục tiêu hiện nay là hoàn thành toàn bộ công trình trong năm 2026. Những hạng mục đủ điều kiện sẽ được đưa vào vận hành sớm thay vì chờ hoàn thiện toàn tuyến.
Từng "đóng băng" khi đã hoàn thành hơn 90%
Theo tìm hiểu của báo Lao Động, dự án được khởi công từ năm 2016 theo hình thức BT (xây dựng - chuyển giao), với tổng vốn đầu tư gần 10.000 tỷ đồng.
Đến cuối năm 2020, khối lượng thi công đã vượt mốc 90%, nhưng công trình phải dừng lại do phát sinh nhiều vướng mắc liên quan cơ chế thanh toán quỹ đất cho nhà đầu tư.
Sau nhiều năm đình trệ, dự án được tháo gỡ một phần khó khăn khi Chính phủ ban hành Nghị quyết 212/NQ-CP vào tháng 7/2025. Đầu tháng 2/2026, các hạng mục chính thức được thi công trở lại.
Hiện Trung Nam Group đang tổ chức thi công liên tục tại công trường, đồng thời tăng cường kiểm soát tiến độ, chất lượng và an toàn lao động để bảo đảm mục tiêu hoàn thành đúng kế hoạch.
Cống ngăn triều Bến Nghé được đưa vào vận hành thử trong tháng 2/2026. Ảnh: Báo Lao Động
Dù vậy, doanh nghiệp cho rằng nút thắt lớn nhất hiện nay vẫn là việc hoàn thiện các thủ tục pháp lý liên quan đến cơ chế thanh toán dự án.
Theo chủ đầu tư, TP. HCM đã giao 3 khu đất để thực hiện thanh toán nhưng chưa hoàn tất định giá, trong khi 2 khu đất bổ sung vẫn chưa được đưa vào danh mục chính thức.
Ngoài ra, Trung Nam Group cũng đề xuất được tham gia vận hành công trình trong giai đoạn đầu khoảng 5 năm nhằm bảo đảm hệ thống hoạt động ổn định, đồng thời thực hiện đào tạo nhân sự và chuyển giao công nghệ cho phía thành phố.
Chia sẻ riêng trên báo Dân trí, TS. Võ Kim Cương cho biết dự án chống ngập gần 10.000 tỷ đồng được kỳ vọng sẽ giúp kiểm soát tình trạng ngập do triều tại khu vực trung tâm và phía Nam TP. HCM khi hoàn thành theo đúng quy hoạch.
Theo ông Cương, nguyên nhân chính gây ngập tại nhiều khu vực của thành phố hiện nay là triều cường, do đó hệ thống đê bao kết hợp cống ngăn triều sẽ đóng vai trò then chốt trong việc kiểm soát ngập. Tuy nhiên, tình trạng ngập do tắc cống hay thoát nước kém lại phụ thuộc vào công tác duy tu hệ thống thoát nước đô thị.
Vị chuyên gia cho rằng để chống ngập hiệu quả, hệ thống cống phải được nạo vét và vận hành thông suốt, đồng thời cần nâng cao ý thức người dân trong việc xả rác.
Theo TS. Võ Kim Cương, mô hình đê bao và cống kiểm soát triều đã được nhiều quốc gia áp dụng, trong đó có Hà Lan - nơi nhiều khu vực có cao độ thấp hơn mực nước biển.
Ông đánh giá, nếu dự án tại TP. HCM được triển khai đúng thiết kế và vận hành đồng bộ, công trình có thể phát huy hiệu quả trong thời gian dài. Tuy nhiên, việc chậm tiến độ nhiều năm đã khiến thành phố bỏ lỡ cơ hội sớm giảm áp lực ngập cho khu vực trung tâm.
Kỳ vọng giảm ngập cho khu vực trung tâm và phía Nam thành phố
Khi đi vào vận hành, dự án được kỳ vọng sẽ góp phần kiểm soát ngập do triều cho nhiều khu vực trung tâm và phía Nam TP. HCM, bao gồm các khu vực thuộc khu vực các quận cũ như: Quận 1, Quận 4, Quận 7, Quận 8 cùng Nhà Bè và Bình Chánh trước đây.
Ngoài chức năng ngăn triều, hệ thống còn giúp chủ động điều tiết dòng chảy trong mạng lưới sông và kênh rạch, qua đó hỗ trợ tiêu thoát nước mưa hiệu quả hơn theo quy hoạch chống ngập của thành phố.
Trong bối cảnh TP. HCM liên tục đối mặt với áp lực ngập úng và biến đổi khí hậu, việc tái khởi động dự án sau nhiều năm đình trệ được xem là bước đi quan trọng nhằm hoàn thiện hạ tầng chống ngập cho đô thị lớn nhất cả nước.
TP. HCM hiện đang là đầu tàu kinh tế, dẫn đầu cả nước về quy mô kinh tế (GRDP). Năm 2025, TP. HCM đạt mức tăng trưởng GRDP là 7,53%, đóng góp 23,11% vào tăng trưởng chung cả nước, GRDP bình quân đầu người của thành phố ước đạt khoảng 8.944 USD - 8.994 USD (tương đương khoảng 220 triệu đồng), cao gấp 1,7 lần so với bình quân chung cả nước.
