Hà Nội dự kiến bố trí 552 căn nhà ở xã hội cho người dân phố cổ trong năm 2026

Dự kiến bố trí tối đa 902 căn nhà ở xã hội cho mua, thuê mua không qua bốc thăm

Sáng 28/10, tại kỳ họp thứ 7 (kỳ họp chuyên đề), HĐND TP. Hà Nội khóa XVII, UBND Thành phố đã trình đề xuất cơ chế đặc thù nhằm giải quyết chỗ ở cho các hộ gia đình, cá nhân khó khăn về nhà ở tại khu vực phố cổ, phố cũ thuộc phường Hoàn Kiếm, theo hướng cho phép mua, thuê mua nhà ở xã hội không qua bốc thăm.

Trình bày tờ trình, Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP. Hà Nội Dương Đức Tuấn cho biết, hiện có 902 hộ với 3.621 nhân khẩu đang sinh sống trong các nhà đông hộ tại khu vực phố cổ thuộc phường Hoàn Kiếm, diện tích nhà ở bình quân dưới 5m² sàn/người.

Đây là nhóm hộ có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn về nhà ở, điều kiện sinh hoạt chưa bảo đảm mức tối thiểu, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn, cháy nổ và khó có khả năng tự cải thiện chỗ ở.

Theo lãnh đạo UBND Thành phố, chủ trương giãn dân phố cổ đã được đặt ra từ năm 2013 nhưng đến nay chưa triển khai được, nguyên nhân chủ yếu do chưa có quỹ nhà phù hợp để giải quyết chỗ ở cho người dân.

Trong khi đó, theo quy định hiện hành, các hộ vẫn phải tham gia bốc thăm như những đối tượng khác khi đăng ký mua nhà ở xã hội, nên chưa thể xác định thời điểm được bố trí chỗ ở mới.

Trên cơ sở kết luận của Ban Thường vụ Thành ủy và thẩm quyền theo Luật Thủ đô năm 2026, UBND Thành phố đề xuất HĐND Thành phố ban hành nghị quyết nhằm triển khai chính sách tại các dự án nhà ở xã hội dự kiến hoàn thành, mở bán trong năm 2026 và đầu năm 2027.

Theo phương án đề xuất, Hà Nội dự kiến bố trí tối đa 902 căn nhà ở xã hội cho các hộ đủ điều kiện mua, thuê mua không qua bốc thăm. Trước mắt, trong năm 2026, Thành phố tính toán có thể bố trí 552 căn hộ tại 9 dự án và tiếp tục bổ sung quỹ nhà trong năm 2027.

Quỹ nhà dành cho nhóm đối tượng này tại mỗi dự án dự kiến không vượt quá 20% số căn hộ mở bán trong năm 2026. Đối tượng được xem xét áp dụng chính sách là các hộ gia đình, cá nhân đã đăng ký thường trú và thực tế sinh sống tại khu vực phố cổ, phố cũ thuộc phường Hoàn Kiếm trước ngày nghị quyết được thông qua, có diện tích nhà ở bình quân dưới 5m² sàn/người.

Bên cạnh đó, người dân phải đáp ứng các điều kiện mua, thuê mua nhà ở xã hội theo quy định của pháp luật về nhà ở; có nhu cầu, tự nguyện đăng ký và được UBND phường Hoàn Kiếm phê duyệt trong danh sách đủ điều kiện.

Theo phương án đề xuất, mỗi hộ được giải quyết một căn hộ và chỉ được hưởng chính sách một lần. Trường hợp số hộ đăng ký tại một dự án vượt quá quỹ căn hộ được bố trí, dự thảo đề xuất ưu tiên hộ có diện tích nhà ở bình quân thấp nhất; hộ có người cao tuổi, người khuyết tật, hộ nghèo, hộ cận nghèo và hộ đăng ký trước. Những hộ còn lại được xem xét bố trí tại các dự án khác trong quỹ nhà.

Theo UBND Thành phố, việc thực hiện chính sách không làm phát sinh khoản chi ngân sách trực tiếp để thanh toán tiền mua, thuê mua nhà cho các đối tượng thụ hưởng. Người dân thực hiện nghĩa vụ thanh toán theo quy định về nhà ở xã hội.

Sau khi nghị quyết được thông qua, UBND Thành phố sẽ chỉ đạo lập danh sách đối tượng, xác định và công bố quỹ nhà ở xã hội; ban hành các quy định, quyết định và kế hoạch tổ chức thực hiện, bảo đảm đúng đối tượng, công khai, minh bạch.

Làm rõ tiêu chí xét chọn và phương án xử lý nhà ở cũ

Thẩm tra nội dung này, Trưởng Ban Đô thị HĐND TP. Hà Nội Trần Hợp Dũng thống nhất với sự cần thiết ban hành nghị quyết, đồng thời đề nghị việc ưu tiên giải quyết chỗ ở cho nhóm hộ khó khăn nhất cần được đặt trong tổng thể phương án giải quyết nhà ở của toàn khu vực.

Theo cơ quan thẩm tra, Thành phố cần làm rõ cơ sở xác định ngưỡng diện tích dưới 5m² sàn/người, đồng thời bổ sung số liệu về những hộ có diện tích bình quân cao hơn ngưỡng này để đánh giá tác động của chính sách, tránh bỏ sót các trường hợp thực sự khó khăn.

Đối với thứ tự ưu tiên, dự thảo đề xuất xem xét các hộ có hoàn cảnh khó khăn nhất, hộ có người cao tuổi, người khuyết tật, hộ nghèo, cận nghèo và hộ đăng ký trước.

Tuy nhiên, Ban Đô thị lưu ý tiêu chí đăng ký trước có thể gây bất lợi cho những người ít tiếp cận thông tin, người cao tuổi, người khuyết tật hoặc người không sử dụng được các kênh trực tuyến. Vì vậy, cơ quan thẩm tra đề nghị nghiên cứu điều chỉnh tiêu chí xét chọn theo hướng bảo đảm công bằng, tạo điều kiện cho các hộ thực sự khó khăn tiếp cận chính sách.

Một nội dung khác được Ban Đô thị đề cập là phương án bảo đảm quỹ nhà khi không đạt được thỏa thuận với chủ đầu tư hoặc dự án chậm tiến độ. UBND Thành phố được đề nghị làm rõ kinh phí rà soát, lập danh sách, tuyên truyền và quản lý phần diện tích nhà ở cũ sau khi người dân chuyển đến nơi ở mới.

Đối với các hộ chuyển đi, phương án được đề xuất cũng đặt ra yêu cầu quản lý chỗ ở cũ để phù hợp với mục tiêu giãn dân phố cổ. Trong đó, các trường hợp đang thuê nhà thuộc tài sản công và các trường hợp sở hữu nhà ở riêng cần được xem xét theo từng hình thức sử dụng, sở hữu.

Ban Đô thị đề nghị làm rõ cách xử lý đối với những nhà có chủ sở hữu và nhiều hộ thuê cùng sinh sống, cũng như trường hợp một số hộ đã chuyển đi nhưng vẫn còn quyền lợi liên quan, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của các bên.

Cùng với đó, cơ quan thẩm tra đề nghị nghiên cứu phương án đối với người thuê nhà, người lao động di cư không có đăng ký thường trú và những nhóm đang sống trong điều kiện chật chội nhưng có thể nằm ngoài phạm vi áp dụng của nghị quyết.

UBND TP. Hà Nội sẽ tiếp tục hoàn thiện các nội dung liên quan đến điều kiện thụ hưởng, phương án bố trí quỹ nhà và tổ chức thực hiện để HĐND Thành phố xem xét, quyết định theo thẩm quyền.