Aa

Hội nghị Ban Chấp hành mở rộng Liên Chi hội Bất động sản Công nghiệp Việt Nam: Tăng cường kết nối, thúc đẩy hợp tác, kiến tạo giá trị bền vững

Thứ Năm, 29/10/2026 - 21:23

Chiều 29/10, tại TP.HCM, dưới sự chỉ đạo của Hiệp hội Bất động sản Việt Nam, Liên chi hội Bất động sản Công nghiệp Việt Nam tổ chức Hội nghị Ban Chấp hành (mở rộng) khu vực phía Nam và Tọa đàm chuyên đề: "Bất động sản công nghiệp với mục tiêu tăng trưởng hai con số: Nhận diện thời cơ, khơi thông nguồn lực và kiến nghị chính sách".

Nỗ lực phát huy vai trò cầu nối chính sách, đồng hành cùng doanh nghiệp, thúc đẩy bất động sản công nghiệp phát triển 

Phát biểu tại Hội nghị, nhà báo Phạm Nguyễn Toan, Phó Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam, Chủ tịch Liên Chi hội Bất động sản Công nghiệp Việt Nam, Tổng Biên tập Tạp chí điện tử Bất động sản Việt Nam nhận định, năm 2026, kinh tế thế giới và khu vực tiếp tục diễn biến phức tạp, khó lường. Cạnh tranh chiến lược giữa các nền kinh tế lớn, xu hướng tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu, sự dịch chuyển dòng vốn đầu tư quốc tế, cùng những yêu cầu ngày càng cao về phát triển xanh, chuyển đổi số và sử dụng năng lượng bền vững đang tác động trực tiếp đến hoạt động sản xuất công nghiệp, thu hút đầu tư và phát triển bất động sản công nghiệp tại Việt Nam.

Nhà báo Phạm Nguyễn Toan, Phó Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam, Chủ tịch Liên Chi hội Bất động sản Công nghiệp Việt Nam, Tổng Biên tập Tạp chí điện tử Bất động sản Việt Nam phát biểu tại sự kiện.

Ở trong nước, nhà báo Phạm Nguyễn Toan cho biết, năm 2026 là năm đầu triển khai thực hiện các mục tiêu, nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2026 - 2030, trong bối cảnh Việt Nam tiếp tục đẩy mạnh hoàn thiện thể chế, cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh, phát triển kết cấu hạ tầng chiến lược và tổ chức lại không gian phát triển kinh tế sau quá trình sắp xếp đơn vị hành chính. 

"Những thay đổi này đặt ra yêu cầu mới đối với việc rà soát, điều chỉnh định hướng phát triển các khu công nghiệp, khu kinh tế, hệ thống logistics và hạ tầng công nghiệp, bảo đảm tính đồng bộ, liên kết vùng và phù hợp với định hướng phát triển kinh tế - xã hội của từng địa phương", nhà báo Phạm Nguyễn Toan nhấn mạnh.

Đối với lĩnh vực bất động sản công nghiệp, nhà báo Phạm Nguyễn Toan nhìn nhận xu hướng thu hút đầu tư có chọn lọc, ưu tiên các ngành công nghệ cao, công nghiệp hỗ trợ, công nghiệp xanh và các dự án có giá trị gia tăng lớn tiếp tục đặt ra yêu cầu nâng cao chất lượng hạ tầng khu công nghiệp, phát triển hệ sinh thái dịch vụ đồng bộ, tăng cường khả năng kết nối logistics và đáp ứng các tiêu chuẩn về môi trường, năng lượng và phát triển bền vững. Đồng thời, quá trình chuyển đổi mô hình khu công nghiệp theo hướng xanh, sinh thái, thông minh và ứng dụng công nghệ số đang tạo ra những yêu cầu mới đối với các doanh nghiệp đầu tư, phát triển và vận hành bất động sản công nghiệp.

Tuy nhiên, theo Chủ tịch Liên Chi hội Bất động sản Công nghiệp Việt Nam, bên cạnh những cơ hội phát triển, lĩnh vực bất động sản công nghiệp vẫn phải đối mặt với một số khó khăn, thách thức liên quan đến công tác quy hoạch, tiếp cận quỹ đất, đầu tư hạ tầng kỹ thuật, chi phí đầu tư, khả năng cung ứng năng lượng, chất lượng nguồn nhân lực và yêu cầu tuân thủ các tiêu chuẩn phát triển bền vững. 

"Đây đều là những vấn đề đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ hơn giữa cơ quan quản lý nhà nước, các tổ chức nghiên cứu, hiệp hội nghề nghiệp và cộng đồng doanh nghiệp nhằm tăng cường trao đổi thông tin, nghiên cứu, kiến nghị hoàn thiện cơ chế, chính sách và đề xuất giải pháp tháo gỡ khó khăn", nhà báo Phạm Nguyễn Toan nhấn mạnh.

Trước những yêu cầu đặt ra, nhà báo Phạm Nguyễn Toan cho biết Liên Chi hội Bất động sản Công nghiệp Việt Nam xác định việc kết nối các nguồn lực, thúc đẩy hợp tác và tham gia hoàn thiện chính sách là những nhiệm vụ trọng tâm trong thời gian tới. "Đây là cơ sở để triển khai các hoạt động chuyên môn năm 2026 và xây dựng nhiệm vụ trọng tâm năm 2027, phù hợp với tôn chỉ, mục đích và định hướng chung của Hiệp hội Bất động sản Việt Nam", ông nhấn mạnh.

Thông tin về kết quả hoạt động của Liên Chi hội Bất động sản Công nghiệp Việt Nam trong 10 tháng đầu năm 2026, nhà báo Phạm Nguyễn Toan cho biết, VIREA đã bám sát định hướng của Hiệp hội Bất động sản Việt Nam, tập trung triển khai các nhiệm vụ trọng tâm, phát huy vai trò tập hợp doanh nghiệp, kết nối chuyên gia, thúc đẩy nghiên cứu, hợp tác và trao đổi chính sách. Các hoạt động hướng tới nâng cao chất lượng phát triển khu công nghiệp, thu hút đầu tư và tăng cường năng lực cạnh tranh của bất động sản công nghiệp Việt Nam, được triển khai trên nhiều phương diện từ nghiên cứu, hợp tác chuyên môn đến kết nối đầu tư và trao đổi chính sách.

Trước hết, Liên Chi hội bám sát định hướng của Hiệp hội Bất động sản Việt Nam, tập trung nghiên cứu, trao đổi và đề xuất giải pháp phát triển bất động sản công nghiệp gắn với các vùng động lực, cực tăng trưởng mới. Thực hiện Nghị quyết Hội nghị Ban Thường vụ - Ban Chấp hành và Gặp mặt hội viên thường niên năm 2026 của Hiệp hội Bất động sản Việt Nam ngày 12/3/2026, Liên Chi hội đã xây dựng và triển khai các nhiệm vụ trọng tâm trong năm. Nội dung nghiên cứu tập trung vào giải pháp phát triển khu công nghiệp xanh, tuần hoàn, sinh thái; thúc đẩy liên kết giữa hạ tầng công nghiệp với hệ thống logistics hiện đại, đáp ứng yêu cầu thu hút đầu tư và xu hướng dịch chuyển chuỗi cung ứng toàn cầu. Những định hướng này được cụ thể hóa thông qua các hoạt động nghiên cứu, hội thảo, diễn đàn, kết nối chuyên môn và hợp tác với các tổ chức, đơn vị trong năm 2026.

Song song với hoạt động nghiên cứu, Liên Chi hội đẩy mạnh hợp tác với các cơ sở nghiên cứu, đào tạo, gắn phát triển nguồn nhân lực với ứng dụng khoa học và công nghệ trong lĩnh vực công nghiệp và bất động sản công nghiệp. Tháng 5/2026, Liên Chi hội ký Biên bản ghi nhớ hợp tác với Viện Nghiên cứu Năng lượng Bền vững (RISE) thuộc Trường Đại học Bách khoa - Đại học Quốc gia TP. Hồ Chí Minh và Viện Nghiên cứu Ứng dụng Trí tuệ Nhân tạo trong Phát triển Bền vững (AI4SD) thuộc Đại học Quốc gia Hà Nội.

Tháng 5/2026, Liên Chi hội ký Biên bản ghi nhớ hợp tác với Viện Nghiên cứu Năng lượng Bền vững (RISE) thuộc Trường Đại học Bách khoa - Đại học Quốc gia TP. Hồ Chí Minh và Viện Nghiên cứu Ứng dụng Trí tuệ Nhân tạo trong Phát triển Bền vững (AI4SD) thuộc Đại học Quốc gia Hà Nội.

Nội dung hợp tác hướng tới kết hợp nguồn lực về hạ tầng, giải pháp năng lượng xanh và công nghệ số, phục vụ phát triển công nghiệp bền vững. Qua đó, Liên Chi hội tạo cơ sở kết nối tri thức, năng lực nghiên cứu và giải pháp công nghệ với nhu cầu thực tiễn của doanh nghiệp, hỗ trợ nâng cao năng lực quản lý, vận hành và chuyển đổi mô hình phát triển khu công nghiệp theo hướng xanh, thông minh, bền vững.

Cùng với việc mở rộng hợp tác nghiên cứu, Liên Chi hội chú trọng tăng cường kết nối, tập hợp tri thức và trao đổi chuyên môn về định hướng phát triển khu công nghiệp thế hệ mới gắn với mục tiêu tăng trưởng công nghiệp quốc gia. Ngày 10/7/2026, Liên Chi hội phối hợp cùng Viện Nghiên cứu Chính sách và Chiến lược tổ chức Diễn đàn Phát triển Khu công nghiệp Việt Nam - Vietnam Industrial Park Summit 2026 tại Hải Phòng, với chủ đề "Phát triển Khu công nghiệp Việt Nam gắn với mục tiêu tăng trưởng công nghiệp quốc gia".

Ngày 10/7/2026, Liên Chi hội phối hợp cùng Viện Nghiên cứu Chính sách và Chiến lược tổ chức Diễn đàn Phát triển Khu công nghiệp Việt Nam - Vietnam Industrial Park Summit 2026 tại Hải Phòng, với chủ đề "Phát triển Khu công nghiệp Việt Nam gắn với mục tiêu tăng trưởng công nghiệp quốc gia".

Diễn đàn tập trung trao đổi về định hướng phát triển khu công nghiệp thế hệ mới, cơ chế và chính sách thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) chất lượng cao, nâng cấp hạ tầng, chuyển đổi xanh, chuyển đổi số và nâng cao năng lực cạnh tranh của hệ thống khu công nghiệp Việt Nam.

Đại diện Liên Chi hội tham gia phiên tọa đàm cấp cao cùng các chuyên gia, cơ quan nghiên cứu và đại diện doanh nghiệp trong lĩnh vực khu công nghiệp. Diễn đàn có sự tham dự của lãnh đạo các cơ quan Trung ương và địa phương, các bộ, ban, ngành; hơn 25 diễn giả, chuyên gia; hơn 30 đơn vị triển lãm; các cơ quan thông tấn, báo chí và hơn 1.000 đại biểu đến từ các tổ chức quốc tế, hiệp hội, viện nghiên cứu, doanh nghiệp, chủ đầu tư và đơn vị phát triển hạ tầng khu công nghiệp. Thông qua diễn đàn, Liên Chi hội góp phần kết nối các góc nhìn từ công tác quản lý, nghiên cứu đến thực tiễn doanh nghiệp, đồng thời tạo không gian trao đổi về những vấn đề đặt ra đối với phát triển khu công nghiệp trong giai đoạn mới.

Tiếp nối hoạt động kết nối chuyên môn, Liên Chi hội tăng cường phối hợp tổ chức các diễn đàn chuyên ngành nhằm thúc đẩy kết nối đầu tư và lan tỏa các mô hình phát triển bất động sản công nghiệp theo hướng xanh, thông minh, bền vững. Ngày 29/9/2026, Liên Chi hội phối hợp với Báo Tài chính - Đầu tư tổ chức Diễn đàn Bất động sản Công nghiệp Việt Nam lần thứ 6 - năm 2026 (VIPF 2026) tại TP.HCM, dưới sự bảo trợ của Bộ Tài chính, với chủ đề "Cơ hội trong vòng xoáy biến động" tập trung phân tích những biến động của kinh tế thế giới, xu hướng dịch chuyển dòng vốn đầu tư và tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu; nhận diện cơ hội, thách thức đối với bất động sản công nghiệp Việt Nam; đồng thời trao đổi giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh, thu hút dòng vốn đầu tư thế hệ mới và phát triển hệ thống khu công nghiệp theo hướng hiện đại, bền vững.

Ngày 29/9/2026, Liên Chi hội phối hợp với Báo Tài chính - Đầu tư tổ chức Diễn đàn Bất động sản Công nghiệp Việt Nam lần thứ 6 - năm 2026 (VIPF 2026) tại TP.HCM, dưới sự bảo trợ của Bộ Tài chính, với chủ đề "Cơ hội trong vòng xoáy biến động"

Với sự tham gia của đại diện các cơ quan quản lý nhà nước, chuyên gia, nhà đầu tư và cộng đồng doanh nghiệp, chương trình tạo điều kiện trao đổi thông tin, chia sẻ kinh nghiệm và tìm kiếm cơ hội hợp tác. Trong khuôn khổ diễn đàn, Ban Tổ chức vinh danh các doanh nghiệp, đơn vị tiêu biểu trong phát triển bất động sản công nghiệp xanh, chuyển đổi xanh và phát triển bền vững. Qua đó, những kinh nghiệm thực tiễn và mô hình phát triển tiên tiến được giới thiệu, góp phần khuyến khích doanh nghiệp quan tâm hơn đến chất lượng hạ tầng, hiệu quả sử dụng tài nguyên và trách nhiệm với môi trường, xã hội.

Bên cạnh các hoạt động kết nối, hợp tác và trao đổi chuyên môn, Liên Chi hội cũng chú trọng tập hợp ý kiến hội viên, phát huy vai trò tư vấn, phản biện và tham gia hoàn thiện cơ chế, chính sách về khu công nghiệp, khu kinh tế. Một hoạt động tiêu biểu được triển khai từ cuối năm 2025 là việc Liên Chi hội ban hành Công văn số 08/2025/CV-VIREA ngày 19/12/2025, đề nghị các doanh nghiệp hội viên nghiên cứu, góp ý dự thảo Nghị định thay thế Nghị định số 35/2022/NĐ-CP ngày 28/5/2022 của Chính phủ về quản lý khu công nghiệp và khu kinh tế.

Nội dung góp ý được định hướng cụ thể theo từng điều khoản, gắn với căn cứ thực tiễn, tập trung vào các vấn đề như thủ tục đầu tư hạ tầng khu công nghiệp, lựa chọn và trách nhiệm của nhà đầu tư; phê duyệt quy hoạch khu đất phát triển nhà ở, công trình dịch vụ, tiện ích công cộng cho người lao động; tiêu chí xác định khu công nghiệp sinh thái và những vướng mắc trong quá trình triển khai dự án.

Thông qua việc lấy ý kiến hội viên, Liên Chi hội góp phần tập hợp những vấn đề phát sinh từ thực tiễn đầu tư, sản xuất, kinh doanh, làm cơ sở phục vụ công tác nghiên cứu và đóng góp chính sách của Hiệp hội Bất động sản Việt Nam. Đây cũng là tiền đề để Liên Chi hội tiếp tục hoàn thiện phương thức tiếp nhận vướng mắc, xây dựng kiến nghị có căn cứ thực tiễn và theo dõi phản hồi chính sách trong giai đoạn tiếp theo.

Song song với việc tham gia góp ý, hoàn thiện cơ chế, chính sách, Liên Chi hội chú trọng đẩy mạnh truyền thông chính sách, gắn thông tin với thực tiễn phát triển bất động sản công nghiệp và nhu cầu của doanh nghiệp. Lãnh đạo Liên Chi hội chủ động định hướng, xây dựng các chương trình truyền thông chính sách trên Tạp chí điện tử Bất động sản Việt Nam, đồng thời phối hợp với các cơ quan báo chí triển khai nội dung truyền thông chuyên ngành.

Các nội dung tập trung phổ biến, phân tích chủ trương, chính sách liên quan đến đầu tư và phát triển khu công nghiệp; phản ánh những khó khăn, vướng mắc của doanh nghiệp; trao đổi giải pháp và giới thiệu các kiến nghị xuất phát từ thực tiễn. Qua đó, hoạt động truyền thông không chỉ góp phần tăng cường kết nối thông tin giữa cơ quan quản lý, chuyên gia và cộng đồng doanh nghiệp, mà còn giúp làm rõ những vấn đề trong quá trình thực thi chính sách, nhận diện các nội dung cần tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện và lan tỏa những mô hình phát triển khu công nghiệp hiệu quả, bền vững.

Đây cũng là kênh hỗ trợ hội viên tiếp cận thông tin chuyên ngành, chia sẻ kinh nghiệm và phản ánh nhu cầu, kiến nghị đến các cơ quan, tổ chức liên quan, qua đó bổ trợ cho hoạt động nghiên cứu, phản biện và hoàn thiện chính sách của Liên Chi hội.

VIREA trước yêu cầu đổi mới phương thức hoạt động, nâng cao năng lực đồng hành cùng doanh nghiệp

Đánh giá về hoạt động của Liên Chi hội Bất động sản Công nghiệp Việt Nam trong thời gian qua, nhà báo Phạm Nguyễn Toan cho biết, Liên Chi hội đã bám sát định hướng của Hiệp hội Bất động sản Việt Nam, từng bước xác định các hướng hoạt động phù hợp với chức năng của tổ chức chuyên ngành và yêu cầu phát triển của lĩnh vực bất động sản công nghiệp. Các nội dung triển khai có sự gắn kết giữa nghiên cứu, trao đổi chính sách, hợp tác chuyên môn, kết nối doanh nghiệp và truyền thông, đồng thời chú trọng những vấn đề có ý nghĩa lâu dài như phát triển khu công nghiệp xanh, sinh thái, thông minh, nâng cao chất lượng thu hút đầu tư và năng lực cạnh tranh.

Theo nhà báo Phạm Nguyễn Toan, Liên Chi hội bước đầu phát huy vai trò tập hợp doanh nghiệp, chuyên gia, cơ sở nghiên cứu và các đối tác liên quan. Thông qua các diễn đàn, chương trình hợp tác và hoạt động lấy ý kiến hội viên, Liên Chi hội tạo thêm điều kiện trao đổi giữa cơ quan quản lý, giới nghiên cứu và cộng đồng doanh nghiệp; đưa những vấn đề phát sinh từ thực tiễn đầu tư, phát triển khu công nghiệp vào thảo luận chuyên môn và quá trình đóng góp chính sách.

Toàn cảnh Hội nghị Ban Chấp hành (mở rộng) khu vực phía Nam.

Bên cạnh đó, sự chủ động của lãnh đạo Liên Chi hội trong định hướng nội dung, kết nối đối tác, tổ chức các hoạt động chuyên ngành và xây dựng chương trình truyền thông chính sách cũng là yếu tố tích cực. Những hoạt động này góp phần mở rộng quan hệ hợp tác, nâng cao sự hiện diện của Liên Chi hội, tạo cơ sở để tiếp tục triển khai các chương trình chuyên môn có chiều sâu trong giai đoạn tiếp theo.

Bên cạnh những kết quả đạt được, nhà báo Phạm Nguyễn Toan cho rằng, hoạt động của Liên Chi hội vẫn cần tiếp tục được nâng cao về chiều sâu chuyên môn, tính liên tục và khả năng tạo ra các sản phẩm có giá trị sử dụng lâu dài. Sự gắn kết giữa nghiên cứu, trao đổi chính sách, hợp tác và hỗ trợ doanh nghiệp cần được cụ thể hóa rõ hơn thành những chương trình có mục tiêu, sản phẩm đầu ra, đầu mối phụ trách, tiến độ và nguồn lực thực hiện.

Việc chuyển hóa kết quả trao đổi tại các diễn đàn, hội thảo và thỏa thuận hợp tác thành báo cáo nghiên cứu, hồ sơ kiến nghị chính sách, chương trình hỗ trợ doanh nghiệp hoặc mô hình thí điểm cũng cần được chú trọng hơn. Đồng thời, công tác theo dõi kết quả sau mỗi hoạt động, cập nhật tình hình thực hiện kiến nghị và đánh giá lợi ích mang lại cho hội viên cần được tổ chức thường xuyên, có hệ thống.

Nhà báo Phạm Nguyễn Toan cũng chỉ ra yêu cầu ưu tiên xây dựng các sản phẩm chuyên môn thường niên mang dấu ấn riêng, nhất là báo cáo nghiên cứu, dữ liệu khảo sát và công cụ hỗ trợ phát triển khu công nghiệp bền vững. Bên cạnh đó, mức độ tham gia, phối hợp và đóng góp nguồn lực cho hoạt động chung giữa các hội viên chưa đồng đều; việc nắm bắt nhu cầu và phát huy vai trò của các hội viên nòng cốt cần tiếp tục được tăng cường nhằm nâng cao hiệu quả phục vụ cộng đồng doanh nghiệp.

Lý giải những hạn chế trên, nhà báo Phạm Nguyễn Toan cho biết, về khách quan, Liên Chi hội được thành lập từ cuối năm 2023 nên vẫn cần thời gian để củng cố tổ chức, phát triển mạng lưới hội viên, thiết lập quan hệ hợp tác và xây dựng các chương trình chuyên môn ổn định. Trong khi đó, bất động sản công nghiệp là lĩnh vực liên quan đến nhiều ngành, nhiều cấp và nhiều nhóm chủ thể; việc nghiên cứu, thu thập dữ liệu, xây dựng kiến nghị và triển khai các mô hình hợp tác đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ cùng nguồn lực phù hợp.

Cùng với đó, bối cảnh và những yêu cầu đặt ra đối với phát triển bất động sản công nghiệp thay đổi nhanh chóng. Các vấn đề về chất lượng thu hút đầu tư, tổ chức không gian phát triển, hạ tầng năng lượng, logistics, chuyển đổi xanh, chuyển đổi số và phát triển các ngành công nghệ cao đòi hỏi Liên Chi hội thường xuyên cập nhật thông tin, điều chỉnh nội dung và phương thức hoạt động. Trong khi đó, các nhiệm vụ nghiên cứu chuyên sâu, góp ý chính sách và xây dựng sản phẩm chuyên môn đều cần thời gian chuẩn bị, kiểm chứng và phối hợp triển khai.

Về chủ quan, nhà báo Phạm Nguyễn Toan thẳng thắn nhìn nhận, sự tham gia của một số đồng chí Ủy viên Ban Chấp hành, Ban Thường vụ chưa thực sự tích cực, thường xuyên và hiệu quả. Vai trò chủ động đề xuất nhiệm vụ, kết nối đối tác và phối hợp triển khai hoạt động chưa được phát huy đầy đủ, ảnh hưởng đến khả năng tập hợp, điều phối và tổ chức thực hiện các nhiệm vụ chung của Liên Chi hội.

Bên cạnh đó, Liên Chi hội chưa huy động và phát huy đầy đủ nguồn lực từ cộng đồng doanh nghiệp, nhất là các hội viên nòng cốt, để triển khai những chương trình chuyên môn có chiều sâu và duy trì hoạt động thường xuyên. Việc gắn kết nhu cầu, lợi ích của hội viên với trách nhiệm tham gia, đóng góp và đồng hành cùng các chương trình chung cần tiếp tục được tăng cường.

Theo nhà báo Phạm Nguyễn Toan, phương thức tổ chức thực hiện cũng cần được hoàn thiện theo hướng xác định rõ nhiệm vụ ưu tiên, sản phẩm, đầu mối phụ trách, tiến độ và nguồn lực. Công tác kiểm tra, đôn đốc, tổng hợp thông tin và đánh giá kết quả cần được thực hiện thường xuyên hơn, gắn với trách nhiệm của từng thành viên và hiệu quả phục vụ hội viên.

Xác lập 9 nhiệm vụ trọng tâm năm 2027, hướng tới kiến tạo hệ sinh thái bất động sản công nghiệp bền vững

Trên cơ sở những kết quả đạt được trong năm 2026, đồng thời bám sát định hướng phát triển của Hiệp hội Bất động sản Việt Nam, nhà báo Phạm Nguyễn Toan xác định năm 2027 là giai đoạn tiếp tục củng cố tổ chức, nâng cao chất lượng và hiệu quả hoạt động của Liên Chi hội Bất động sản Công nghiệp Việt Nam. Trọng tâm không chỉ là tăng cường kết nối giữa doanh nghiệp, tổ chức, chuyên gia và các đối tác trong nước, quốc tế, mà còn đẩy mạnh nghiên cứu, trao đổi chuyên môn, kết nối đầu tư và hỗ trợ doanh nghiệp; qua đó phát huy vai trò của VIREA trong việc tham gia góp ý, phản biện chính sách và thúc đẩy phát triển bất động sản công nghiệp theo hướng xanh, sinh thái, thông minh, gắn với chuyển đổi số, sử dụng năng lượng hiệu quả và logistics hiện đại.

"Liên chi hội xác định việc nâng cao chất lượng hoạt động chuyên môn, tăng cường tính thiết thực, hiệu quả trong các chương trình hợp tác và phát huy vai trò cầu nối giữa cộng đồng doanh nghiệp với các cơ quan quản lý nhà nước, tổ chức nghiên cứu và các đối tác có liên quan là định hướng xuyên suốt trong năm 2027", nhà báo Phạm Nguyễn Toan nhấn mạnh.

Để cụ thể hóa định hướng này, nhà báo Phạm Nguyễn Toan đề ra 9 nhóm nhiệm vụ trọng tâm trong năm 2027.

Nhà báo Phạm Nguyễn Toan phát biểu tại Hội nghị.

Thứ nhất, củng cố tổ chức, phát triển hội viên, nâng cao trách nhiệm và hiệu quả huy động nguồn lực. Nhà báo Phạm Nguyễn Toan cho biết, Liên Chi hội sẽ tiếp tục củng cố tổ chức, nâng cao hiệu quả phối hợp giữa Ban Chấp hành, Ban Thường vụ, Văn phòng, Ban Pháp chế và hội viên. Phương thức tổ chức, điều hành sẽ được hoàn thiện theo hướng chuyên nghiệp, phù hợp với chức năng, nhiệm vụ và Quy chế tổ chức, hoạt động của Liên Chi hội; trong đó, từng chương trình cần xác định rõ mục tiêu, sản phẩm, đầu mối phụ trách, tiến độ và nguồn lực thực hiện.

Cùng với đó, Chủ tịch Liên Chi hội Bất động sản Công nghiệp Việt Nam cho rằng cần phát huy vai trò, trách nhiệm của từng Ủy viên Ban Chấp hành, Ban Thường vụ và Thường trực trong việc chủ động đề xuất nhiệm vụ, kết nối đối tác, huy động nguồn lực và phối hợp triển khai hoạt động. Việc phân công nhiệm vụ cần phù hợp với năng lực, lĩnh vực chuyên môn và điều kiện của từng thành viên, bảo đảm sự tham gia tích cực, thường xuyên và hiệu quả. Công tác kiểm tra, đôn đốc, đánh giá định kỳ kết quả thực hiện nhiệm vụ được phân công cũng cần được tăng cường nhằm nâng cao trách nhiệm và chất lượng hoạt động của tập thể lãnh đạo Liên Chi hội.

Nhà báo Phạm Nguyễn Toan cũng đồng thời nhấn mạnh yêu cầu huy động, phát huy nguồn lực từ cộng đồng doanh nghiệp, nhất là các hội viên nòng cốt, để triển khai những chương trình chuyên môn có chiều sâu và duy trì hoạt động thường xuyên. Liên Chi hội cần khuyến khích hội viên chủ động đăng ký tham gia, đề xuất sáng kiến và đồng hành với các chương trình phù hợp; kết hợp nguồn lực tài chính với tri thức, chuyên gia, dữ liệu, công nghệ và mạng lưới đối tác. Việc huy động nguồn lực cần gắn với mục tiêu, sản phẩm cụ thể và lợi ích thiết thực đối với hội viên, trên cơ sở tự nguyện, công khai, minh bạch.

Về phát triển hội viên, nhà báo Phạm Nguyễn Toan cho biết, Liên Chi hội sẽ chú trọng thu hút các doanh nghiệp đầu tư, phát triển và kinh doanh hạ tầng khu công nghiệp, doanh nghiệp sản xuất, logistics, các tổ chức tư vấn, nghiên cứu, đào tạo và đơn vị cung cấp dịch vụ liên quan. Đồng thời, cần thiết lập cơ chế trao đổi thông tin thường xuyên để nắm bắt nhu cầu, khó khăn, vướng mắc và những vấn đề mới phát sinh, từ đó kịp thời điều chỉnh nội dung, phương thức hỗ trợ. Qua đó, tăng cường sự gắn bó, trách nhiệm tham gia, đóng góp của hội viên, nâng cao hiệu quả bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của hội viên cũng như năng lực hoạt động của Liên Chi hội.

Thứ hai, đẩy mạnh nghiên cứu, tư vấn và góp ý hoàn thiện cơ chế, chính sách. Nhà báo Phạm Nguyễn Toan cho biết, Liên Chi hội sẽ chủ động nghiên cứu, tổng hợp các vấn đề thực tiễn phát sinh trong quá trình đầu tư, phát triển và vận hành khu công nghiệp, cụm công nghiệp, hạ tầng logistics và các loại hình bất động sản công nghiệp liên quan. Các nội dung trọng tâm gồm quy hoạch, đất đai, đầu tư, xây dựng, môi trường, hạ tầng kỹ thuật và cơ chế thu hút đầu tư.

Để nâng cao hiệu quả hoạt động này, Chủ tịch Liên Chi hội Bất động sản Công nghiệp Việt Nam cho rằng cần tăng cường phối hợp với các cơ quan chuyên môn, viện nghiên cứu, chuyên gia và cộng đồng doanh nghiệp trong tổ chức nghiên cứu, khảo sát, hội thảo, tọa đàm chuyên đề; tổng hợp ý kiến, đề xuất giải pháp tháo gỡ khó khăn, vướng mắc và tham gia góp ý các dự thảo cơ chế, chính sách thuộc lĩnh vực hoạt động của Liên Chi hội khi được cơ quan có thẩm quyền hoặc Hiệp hội Bất động sản Việt Nam đề nghị.

Bên cạnh những vấn đề thực tiễn đang đặt ra, nhà báo Phạm Nguyễn Toan nhấn mạnh việc chú trọng nghiên cứu các vấn đề mới của bất động sản công nghiệp trong bối cảnh điều chỉnh không gian phát triển kinh tế, tăng cường liên kết vùng, phát triển các cực tăng trưởng mới và nâng cao chất lượng thu hút đầu tư.

Một nhiệm vụ cụ thể được đặt ra là xây dựng Chương trình đối thoại và kiến nghị chính sách phát triển khu công nghiệp, hoạt động thường xuyên trên cơ sở tiếp nhận vướng mắc của hội viên. Theo đó, từng vấn đề cần được lập hồ sơ, làm rõ quy định liên quan, bằng chứng thực tiễn, tác động, phương án xử lý và cơ quan có thẩm quyền; đồng thời tổ chức đối thoại chuyên đề khi cần thiết, tổng hợp kiến nghị và theo dõi phản hồi. Các nội dung ưu tiên gồm đầu tư hạ tầng, đất đai, năng lượng, môi trường, nhà ở và dịch vụ cho người lao động, cùng việc cập nhật các văn bản sửa đổi, bổ sung hoặc thay thế quy định về quản lý khu công nghiệp, khu kinh tế.

Thứ ba, thúc đẩy chuyển đổi xanh, thông minh và tuần hoàn tại khu công nghiệp. Theo nhà báo Phạm Nguyễn Toan, Liên Chi hội sẽ tăng cường nghiên cứu, trao đổi kinh nghiệm, giới thiệu các mô hình và giải pháp phát triển khu công nghiệp xanh, sinh thái, thông minh, phù hợp với xu hướng phát triển bền vững và yêu cầu nâng cao năng lực cạnh tranh của bất động sản công nghiệp Việt Nam. Các nội dung trọng tâm gồm chuyển đổi xanh, chuyển đổi số, sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, phát triển năng lượng sạch, quản lý tài nguyên, giảm phát thải và ứng dụng công nghệ trong quản lý, vận hành hạ tầng khu công nghiệp.

"Liên Chi hội sẽ tiếp tục thúc đẩy triển khai các nội dung hợp tác đã ký kết với Viện Nghiên cứu Năng lượng Bền vững (RISE) và Viện Nghiên cứu Ứng dụng Trí tuệ Nhân tạo trong Phát triển Bền vững (AI4SD); đồng thời nghiên cứu khả năng phối hợp thực hiện các chương trình chuyên môn, đào tạo, chuyển giao kiến thức và ứng dụng giải pháp công nghệ phục vụ phát triển công nghiệp bền vững", nhà báo Phạm Nguyễn Toan cho biết, đồng thời thông tin Liên Chi hội sẽ nghiên cứu triển khai Chương trình đồng hành chuyển đổi xanh, thông minh và tuần hoàn tại khu công nghiệp, lựa chọn các khu công nghiệp tự nguyện và đối tác chuyên môn để thí điểm. Chương trình dự kiến khảo sát hiện trạng sử dụng năng lượng, nước, tài nguyên, khả năng cộng sinh công nghiệp, quản lý dữ liệu môi trường, phát thải và vận hành số. Trên cơ sở đó, xây dựng lộ trình chuyển đổi cùng danh mục giải pháp, dự án ưu tiên; theo dõi kết quả bằng các chỉ tiêu cụ thể để chia sẻ kinh nghiệm và làm cơ sở nhân rộng mô hình.

Thứ tư, tăng cường kết nối doanh nghiệp, tài chính, công nghệ và đầu tư chất lượng cao. Theo nhà báo Phạm Nguyễn Toan, Liên Chi hội sẽ tiếp tục phát huy vai trò cầu nối giữa các doanh nghiệp phát triển hạ tầng khu công nghiệp, nhà đầu tư trong nước và quốc tế, doanh nghiệp sản xuất, đơn vị cung cấp dịch vụ logistics, tài chính, công nghệ và các tổ chức liên quan. Trọng tâm là thúc đẩy trao đổi thông tin, tìm kiếm cơ hội hợp tác và phát triển thị trường.

Theo định hướng này, Liên Chi hội sẽ tăng cường tổ chức, phối hợp tổ chức các chương trình gặp gỡ, kết nối doanh nghiệp, hội thảo, diễn đàn chuyên ngành và khảo sát thực tế tại các khu công nghiệp, khu kinh tế, địa phương có tiềm năng phát triển công nghiệp. Đồng thời, chú trọng thúc đẩy liên kết giữa bất động sản công nghiệp với hạ tầng giao thông, logistics, dịch vụ hỗ trợ sản xuất và chuỗi cung ứng, góp phần nâng cao hiệu quả khai thác hạ tầng công nghiệp và khả năng thu hút các dự án đầu tư có chất lượng. Liên Chi hội cũng sẽ phát triển Chương trình kết nối tài chính xanh, công nghệ và đầu tư chất lượng cao cho khu công nghiệp. Trên cơ sở nhu cầu của hội viên, chương trình hướng tới chuẩn bị danh mục dự án và hồ sơ thông tin để kết nối với ngân hàng, quỹ đầu tư, tổ chức phát triển và nhà cung cấp giải pháp, ưu tiên các lĩnh vực tiết kiệm năng lượng, nước, hạ tầng môi trường và số hóa quản lý.

Bên cạnh đó, Liên Chi hội sẽ khảo sát mức độ sẵn sàng về điện, nước, hạ tầng số, nhân lực và dịch vụ tại các khu công nghiệp nhằm thu hút những dự án bán dẫn, điện tử, trí tuệ nhân tạo (AI) và trung tâm dữ liệu phù hợp với điều kiện hạ tầng của từng khu. Việc kết nối doanh nghiệp trong nước với nhà đầu tư và chuỗi cung ứng trong khu công nghiệp cũng là nội dung được chú trọng.

Thứ năm, nâng cao chất lượng các diễn đàn, hội thảo chuyên ngành. Liên Chi hội sẽ tiếp tục nghiên cứu, phối hợp tổ chức các diễn đàn, hội thảo, tọa đàm chuyên đề về phát triển khu công nghiệp, bất động sản công nghiệp, logistics và các lĩnh vực liên quan. Qua đó, từng bước xây dựng các chương trình trao đổi chuyên môn có chiều sâu, gắn với vấn đề thực tiễn của doanh nghiệp và yêu cầu phát triển của thị trường.

Trên cơ sở kết quả phối hợp tổ chức Diễn đàn Phát triển Khu công nghiệp Việt Nam (Vietnam Industrial Park Summit 2026) tại Hải Phòng và Diễn đàn Bất động sản Công nghiệp Việt Nam lần thứ 6 (VIPF 2026) tại TP. Hồ Chí Minh, Nhà báo Phạm Nguyễn Toan cho biết, Liên Chi hội sẽ tiếp tục tăng cường hợp tác với các cơ quan, tổ chức, đơn vị truyền thông, đặc biệt là Báo Tài chính - Đầu tư và các đối tác liên quan, để xây dựng kế hoạch, phối hợp tổ chức các diễn đàn chuyên ngành trong năm 2027.

Nội dung các diễn đàn tập trung vào phát triển khu công nghiệp thế hệ mới, thu hút dòng vốn đầu tư chất lượng cao, chuyển đổi xanh, chuyển đổi số, phát triển hạ tầng logistics và nâng cao năng lực cạnh tranh của bất động sản công nghiệp Việt Nam. Thông qua các hoạt động này, Liên Chi hội hướng tới tăng cường kết nối giữa cơ quan quản lý, tổ chức nghiên cứu, chuyên gia, nhà đầu tư và doanh nghiệp; đồng thời tổng hợp các kiến nghị có căn cứ thực tiễn phục vụ công tác tư vấn, phản biện và đóng góp chính sách.

Nhà báo Phạm Nguyễn Toan cũng cho biết, các diễn đàn chuyên ngành cần gắn với việc công bố kết quả nghiên cứu, đối thoại chính sách và kết nối dự án cụ thể. Liên Chi hội sẽ tận dụng các chương trình hợp tác, diễn đàn đã hình thành để giới thiệu Báo cáo Phát triển bền vững các khu công nghiệp Việt Nam, trao đổi kết quả thí điểm chuyển đổi xanh và thúc đẩy hợp tác giữa doanh nghiệp, địa phương, tổ chức tài chính và đơn vị công nghệ.

Thứ sáu, mở rộng hợp tác nghiên cứu, đào tạo và phát triển nguồn nhân lực. Liên Chi hội sẽ tiếp tục duy trì, phát huy hiệu quả các mối quan hệ hợp tác đã thiết lập, đồng thời chủ động tìm kiếm, mở rộng hợp tác với các viện nghiên cứu, trường đại học, hiệp hội ngành nghề, tổ chức xúc tiến đầu tư và đối tác trong nước, quốc tế có hoạt động liên quan đến bất động sản công nghiệp. Các chương trình hợp tác được ưu tiên gồm nghiên cứu, trao đổi thông tin, đào tạo và phát triển nguồn nhân lực, ứng dụng khoa học và công nghệ, năng lượng xanh, chuyển đổi số và các giải pháp phát triển bền vững trong khu công nghiệp. Liên Chi hội cũng từng bước thúc đẩy trao đổi kinh nghiệm quốc tế, tiếp cận các mô hình quản lý, vận hành khu công nghiệp tiên tiến và giới thiệu tiềm năng, cơ hội hợp tác đầu tư trong lĩnh vực bất động sản công nghiệp tại Việt Nam, phù hợp với chức năng, nhiệm vụ và điều kiện thực tế.

Chủ tịch Liên Chi hội Phạm Nguyễn Toan cho biết thêm, Liên Chi hội sẽ phối hợp xây dựng Chương trình phát triển nhân lực và quản trị khu công nghiệp bền vững, tập trung bồi dưỡng đội ngũ lãnh đạo, cán bộ quản lý về các vấn đề môi trường, xã hội và quản trị (ESG), dữ liệu phát triển bền vững, chuyển đổi số và vận hành hạ tầng. Chương trình dự kiến kết hợp khảo sát nhu cầu kỹ năng của doanh nghiệp với nhu cầu về nhà ở, dịch vụ thiết yếu và điều kiện làm việc của người lao động; từ đó đề xuất mô hình phối hợp giữa doanh nghiệp, cơ sở đào tạo và địa phương, gắn chất lượng nguồn nhân lực với an sinh và sức hấp dẫn của khu công nghiệp.

Thứ bảy, đẩy mạnh truyền thông chính sách và phối hợp thực hiện nhiệm vụ của Hiệp hội. Cụ thể, lãnh đạo Liên Chi hội sẽ chủ động xây dựng kế hoạch, lựa chọn chủ đề và phối hợp triển khai các chương trình truyền thông chính sách trên Tạp chí điện tử Bất động sản Việt Nam và các cơ quan báo chí. Nội dung tập trung phân tích chính sách mới, làm rõ những vấn đề trong quá trình thực thi; tổ chức trao đổi giữa cơ quan quản lý, chuyên gia và doanh nghiệp về giải pháp phát triển bất động sản công nghiệp, nâng cao chất lượng thu hút đầu tư và phát triển bền vững.

Cùng với đó, Liên Chi hội sẽ xây dựng các tuyến nội dung chuyên sâu, tọa đàm, phỏng vấn về chính sách; công bố kết quả nghiên cứu, phản ánh kiến nghị của hội viên và theo dõi quá trình giải quyết. Hoạt động truyền thông được gắn với các chương trình khảo sát, báo cáo thường niên, đối thoại chính sách, đánh giá phát triển bền vững và mô hình thí điểm, chú trọng tính chính xác, khả năng giải thích chính sách và giá trị sử dụng đối với doanh nghiệp.

Thứ tám, xây dựng báo cáo thường niên về phát triển bền vững các khu công nghiệp Việt Nam. Dưới sự chỉ đạo của Hiệp hội Bất động sản Việt Nam, Liên Chi hội sẽ nghiên cứu phương án phối hợp với các viện nghiên cứu, chuyên gia, doanh nghiệp và đối tác để xây dựng báo cáo thường niên về phát triển bền vững các khu công nghiệp Việt Nam. Báo cáo dự kiến phản ánh thực trạng phát triển khu công nghiệp, chất lượng hạ tầng và thu hút đầu tư; đánh giá các khía cạnh kinh tế, môi trường, xã hội và quản trị; nhận diện cơ hội, vướng mắc và đề xuất kiến nghị chính sách. Các vấn đề về liên kết vùng, chuyển đổi xanh, chuyển đổi số, hiệu quả sử dụng tài nguyên và điều kiện sống, làm việc của người lao động cũng được chú trọng.

"Trong giai đoạn đầu, việc xây dựng báo cáo sẽ kết hợp thông tin công khai với khảo sát các khu công nghiệp, doanh nghiệp tự nguyện tham gia và nghiên cứu trường hợp điển hình. Phạm vi, kỳ dữ liệu, phương pháp thu thập và kiểm tra dữ liệu cần được công khai. Các sản phẩm dự kiến trong năm 2027 gồm ấn phẩm đầu tiên, bản tóm tắt khuyến nghị chính sách, dữ liệu khảo sát có thể cập nhật và bản giới thiệu song ngữ phục vụ trao đổi với nhà đầu tư. Qua đó, từng bước hình thành nguồn thông tin có giá trị tham khảo cho doanh nghiệp, cơ quan quản lý và các đối tác", nhà báo Phạm Nguyễn Toan thông tin.

Thứ chín, nghiên cứu xây dựng và thí điểm chương trình đánh giá, xếp hạng khu công nghiệp phát triển bền vững. Trong năm 2027, Liên Chi hội ưu tiên xây dựng đề án, tham vấn bộ tiêu chí và thí điểm đánh giá, đối sánh trên nhóm khu công nghiệp tự nguyện.

Việc xây dựng chương trình dự kiến tham chiếu Bộ chỉ số Khu công nghiệp bền vững (SIP Index) do Hội đồng Doanh nghiệp vì sự phát triển bền vững Việt Nam thuộc Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam phối hợp với IDH Việt Nam xây dựng; đồng thời tham chiếu Khung quốc tế về khu công nghiệp sinh thái của Tổ chức Phát triển Công nghiệp Liên hợp quốc, Ngân hàng Thế giới và Tổ chức Hợp tác Quốc tế Đức. Liên Chi hội sẽ nghiên cứu khả năng hợp tác về phương pháp, dữ liệu và chuyên gia.

"Bộ tiêu chí cần bao quát hiệu quả kinh tế, quản trị, môi trường, xã hội, liên kết cộng đồng và khả năng cải thiện theo thời gian; đồng thời phân nhóm các khu công nghiệp có đặc điểm, giai đoạn phát triển tương đồng để bảo đảm việc đối sánh phù hợp", nhà báo Phạm Nguyễn Toan nhận định.

Ngoài ra, nhà báo Phạm Nguyễn Toan cũng nhấn mạnh yêu cầu công khai phương pháp, tiêu chí, trọng số và phạm vi dữ liệu; thiết lập hội đồng chuyên môn độc lập, cơ chế kiểm tra thông tin và tiếp nhận phản hồi, đồng thời tách biệt nguồn tài trợ với quyết định đánh giá. Hoạt động đánh giá được triển khai trên cơ sở tự nguyện, mang tính tham khảo chuyên môn và không thay thế việc công nhận khu công nghiệp sinh thái của cơ quan có thẩm quyền. Việc công bố xếp hạng chỉ được đề xuất khi kết quả thí điểm đáp ứng yêu cầu về dữ liệu và phương pháp, gắn với khuyến nghị cải thiện, chia sẻ thực hành tốt và hỗ trợ quá trình chuyển đổi thực chất.

Trên cơ sở phương hướng và các nhiệm vụ trọng tâm năm 2027, nhà báo Phạm Nguyễn Toan định hướng Ban Chấp hành Liên Chi hội Bất động sản Công nghiệp Việt Nam tập trung chỉ đạo xây dựng chương trình, kế hoạch hoạt động cụ thể, xác định các nội dung ưu tiên và phân công trách nhiệm triển khai phù hợp với điều kiện thực tế, nguồn lực của Liên Chi hội.

Trong đó, Báo cáo Phát triển bền vững các khu công nghiệp Việt Nam và cơ chế đối thoại, kiến nghị chính sách được xác định là hai nhiệm vụ chủ lực. Theo kế hoạch, trong quý I/2027, Liên Chi hội sẽ xây dựng đề cương, phương pháp, phương án huy động nguồn lực và xác định đối tác; trong quý II và quý III, tập trung triển khai khảo sát, đối thoại, đào tạo và các mô hình thí điểm phù hợp; đến quý IV, hoàn thiện các sản phẩm nghiên cứu, tổng hợp kiến nghị và đánh giá kết quả thực hiện. Đối với Chương trình đánh giá và xếp hạng, trọng tâm là xây dựng đề án, tổ chức tham vấn và đánh giá thí điểm trên cơ sở tiến độ thu thập, kiểm tra dữ liệu. Các chương trình khác được triển khai căn cứ vào nhu cầu của hội viên và khả năng huy động nguồn lực.

Để bảo đảm các nhiệm vụ được triển khai đồng bộ, hiệu quả, nhà báo Phạm Nguyễn Toan nhấn mạnh yêu cầu Ban Thường vụ Liên Chi hội chủ động phối hợp với hội viên, doanh nghiệp, tổ chức nghiên cứu và các đơn vị liên quan trong tổ chức thực hiện các chương trình, hoạt động chuyên môn. Công tác rà soát, đánh giá kết quả cần được tiến hành định kỳ, qua đó kịp thời điều chỉnh nội dung và phương thức hoạt động, nâng cao tính thiết thực và khả năng đáp ứng nhu cầu của hội viên.

Cùng với sự chủ động của Liên Chi hội, việc tiếp tục tranh thủ sự quan tâm, chỉ đạo và hỗ trợ của Hiệp hội Bất động sản Việt Nam được xác định là yếu tố quan trọng để thực hiện hiệu quả các mục tiêu, nhiệm vụ đã đề ra.

Với tinh thần đoàn kết, chủ động và trách nhiệm của tập thể lãnh đạo cùng cộng đồng hội viên, nhà báo Phạm Nguyễn Toan hướng tới việc nâng cao chất lượng nghiên cứu, hợp tác và đóng góp chính sách, đồng thời tăng cường hỗ trợ hội viên giải quyết các vấn đề thực tiễn. Qua đó, Liên Chi hội từng bước khẳng định vai trò của một tổ chức chuyên ngành thuộc Hiệp hội Bất động sản Việt Nam, đồng hành cùng quá trình phát triển hiện đại và bền vững của lĩnh vực bất động sản công nghiệp Việt Nam./.

Các hội viên chụp ảnh tại Hội nghị Ban Chấp hành (mở rộng) khu vực phía Nam.

Ý kiến của bạn
Bình luận
Xem thêm bình luận

Đọc thêm

Thương hiệu dẫn đầu

Lên đầu trang
Top