Ngày 15/5, tại Hà Nội, Ngân hàng Thế giới (World Bank - WB) công bố báo cáo "Cập nhật tình hình kinh tế Việt Nam", trong đó nhận định kinh tế Việt Nam vẫn duy trì được khả năng chống chịu đáng kể trong bối cảnh kinh tế toàn cầu nhiều bất ổn, song những cú sốc bên ngoài đang đặt ra yêu cầu cấp thiết về cải cách thể chế, nâng cao năng lực khu vực tư nhân và tái cấu trúc mô hình tăng trưởng.

Toàn cảnh buổi họp báo công bố báo cáo "Cập nhật tình hình kinh tế Việt Nam". (Ảnh: BTC)
Theo WB, dù tăng trưởng được dự báo chậm lại, GDP Việt Nam năm 2026 vẫn có thể đạt 6,8% sau khi đạt 8% trong năm 2025 - một con số đầy tích cực. Đà tăng trưởng này được duy trì nhờ đầu tư và xuất khẩu tăng mạnh, cùng với đó là chương trình cải cách toàn diện trong bối cảnh đợt tinh gọn và sắp xếp lại bộ máy hành chính lớn nhất kể từ thời kỳ Đổi Mới.
Tuy nhiên, WB đồng thời cảnh báo xung đột tại Trung Đông đang làm bộc lộ những điểm còn hạn chế mang tính cơ cấu trong mô hình tăng trưởng của Việt Nam. Cú sốc dầu mỏ liên quan đến xung đột tại Trung Đông từ tháng 3/2026 là một trong những cú sốc lớn nhất nhiều thập kỷ qua. Yếu tố này kết hợp môi trường thương mại còn nhiều bất định đã phơi bày khoảng cách ngày càng lớn giữa khu vực doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp trong nước, khả năng nắm giữ ngoại hối hạn chế khiến dự trữ ngoại hối mỏng đi, áp lực tỷ giá kéo dài và tỷ lệ đòn bẩy của doanh nghiệp thuộc dạng cao nhất trong số các nền kinh tế lớn ở Đông Á, cùng với những căng thẳng về thanh khoản trong khu vực ngân hàng.
WB cũng chỉ ra rằng dù triển vọng của Việt Nam vẫn vững chắc song rủi ro trong ngắn hạn còn ở mức cao. Sản xuất và xuất khẩu tiếp tục là động lực chính của tăng trưởng, song khả năng giữ lại giá trị trong nước, tăng cường liên kết giữa doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài và doanh nghiệp trong nước, cũng như nâng cao năng suất lao động, sẽ là những yếu tố then chốt để duy trì đà phát triển trong trung hạn.
Phát biểu tại cuộc họp báo, bà Mariam J. Sherman, Giám đốc Ngân hàng Thế giới Phụ trách Việt Nam, Campuchia và Lào nhận định: "Việt Nam cần tiếp tục củng cố quản lý kinh tế vĩ mô, đồng thời đẩy nhanh tiến trình cải cách. Thách thức cốt lõi là triển khai, bảo đảm nguồn lực và duy trì chương trình cải cách đầy tham vọng đang được thực hiện, trong khi vẫn kiểm soát tổ các rủi ro bên ngoài và những điểm dễ tổn thương trong nước, đồng thời khơi mở toàn bộ tiềm năng của khu vực kinh tế tư nhân để tạo ra nhiều việc làm chất lượng hơn".
Báo cáo WB nhấn mạnh, lộ trình cải cách của Việt Nam đang được đi đúng hướng, nhưng để biến nó thành kết quả đòi hỏi phải duy trì nỗ lực để vượt qua bối cảnh bất định bên ngoài. Nếu làm tốt, đây là thời điểm sẽ mở ra cơ hội thực thụ để tạo nên vòng xoáy tích cực: nâng cao lòng tin của nhà đầu tư qua đó đem lại đầu tư tư nhân, đầu tư sẽ đem lại tăng trưởng, và tăng trưởng sẽ đem lại khả năng chống chịu.
Nhưng quá trình này đòi hỏi phải có sự chuyển đổi căn bản trong mô hình tăng trưởng - từ mô hình tích lũy các yếu tố sản xuất và huy động vốn dựa vào ngân hàng sang mô hình tăng trưởng dựa vào năng suất, phát triển sâu rộng thị trường vốn, huy động vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) có chất lượng hơn nhằm đem lại tác động lan tỏa trong nước mạnh mẽ hơn. Quá trình chuyển đổi nêu trên cũng là lộ trình rõ ràng nhất để Việt Nam tạo ra việc làm nhiều hơn và chất lượng hơn, khu vực tư nhân trong nước mạnh mẽ hơn, và trở thành quốc gia có thu nhập cao./.