Thích
Tại Hội thảo: "Đề xuất sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kiến trúc năm 2019 hướng tới phát triển kiến trúc bền vững, thích ứng biến đổi khí hậu" tổ chức chiều 20/4, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Tường Văn cho biết, sau hơn 5 năm triển khai, Luật Kiến trúc năm 2019 đã từng bước khẳng định vai trò là công cụ pháp lý quan trọng trong quản lý và phát triển kiến trúc Việt Nam. Luật đã góp phần thể chế hóa kịp thời các chủ trương của Đảng, Nhà nước; tạo hành lang pháp lý cho hoạt động kiến trúc phát triển theo hướng chuyên nghiệp; đồng thời nâng cao chất lượng không gian sống, bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc.
Bên cạnh đó, việc Thủ tướng Chính phủ ban hành Định hướng phát triển kiến trúc Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050 đã tạo nền tảng chiến lược cho phát triển kiến trúc bền vững, hiện đại và hội nhập. Tại các địa phương, công cụ quản lý kiến trúc từng bước được thiết lập, quy chế quản lý kiến trúc được ban hành, công tác quản lý trật tự xây dựng, quy hoạch, hành nghề kiến trúc có chuyển biến tích cực. Nhiều địa phương như Hà Nội, TP.HCM, Thừa Thiên Huế… đã có cách làm sáng tạo, góp phần nâng cao chất lượng kiến trúc đô thị và nông thôn.
Các tổ chức xã hội - nghề nghiệp, đặc biệt là Hội Kiến trúc sư Việt Nam, cũng phát huy vai trò kết nối giữa Nhà nước - giới nghề - thị trường; tham gia phản biện chính sách; thúc đẩy phát triển nghề nghiệp và nâng cao đạo đức hành nghề.
"Có thể khẳng định, Luật Kiến trúc đã góp phần quan trọng vào việc hình thành một nền kiến trúc Việt Nam đang chuyển mình theo hướng hiện đại, nhưng vẫn giữ được chiều sâu văn hóa và bản sắc dân tộc", Thứ trưởng nhấn mạnh.
Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Tường Văn phát biểu khai mạc hội thảo.
Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, Thứ trưởng Bộ Xây dựng cũng cho biết, thực tiễn thi hành Luật Kiến trúc vẫn bộc lộ không ít bất cập. Đơn cử như hệ thống quy định còn mang tính nguyên tắc, thiếu tiêu chí cụ thể, dẫn tới cách hiểu và áp dụng chưa thống nhất; còn xảy ra chồng chéo với các luật liên quan như quy hoạch, xây dựng, đất đai, đầu tư, làm gia tăng chi phí tuân thủ và kéo dài thời gian thực hiện thủ tục.
Bên cạnh đó, pháp luật hiện hành chưa theo kịp các xu hướng phát triển mới như kiến trúc xanh, kiến trúc carbon thấp, kiến trúc thích ứng biến đổi khí hậu, kiến trúc thông minh, chuyển đổi số và phát triển không gian ngầm. Vì vậy, một số nội dung quan trọng chưa được làm rõ, nhất là khái niệm và tiêu chí về "bản sắc văn hóa dân tộc trong kiến trúc", hệ thống tiêu chí đánh giá công trình kiến trúc có giá trị, cũng như cơ chế thi tuyển phương án kiến trúc. Ngoài ra, cơ chế hành nghề kiến trúc hiện nay cũng chưa thực sự theo chuẩn quốc tế, còn thiếu tính minh bạch, cạnh tranh và chuyên nghiệp.
Theo lãnh đạo Bộ Xây dựng, những tồn tại này có cả nguyên nhân khách quan và chủ quan, nhưng tựu trung lại là do hệ thống pháp luật đang trong quá trình chuyển đổi mạnh mẽ, trong khi Luật Kiến trúc chưa được cập nhật kịp thời.
"Trong bối cảnh phát triển mới của đất nước, khi chuyển đổi số diễn ra sâu rộng, biến đổi khí hậu ngày càng khốc liệt, hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng và yêu cầu nâng cao chất lượng tăng trưởng gắn với phát triển văn hóa, việc sửa đổi Luật Kiến trúc không chỉ dừng ở điều chỉnh kỹ thuật mà cần trở thành động lực cho phát triển.
Pháp luật về kiến trúc phải đi trước một bước, vừa là công cụ quản lý, vừa là nền tảng thúc đẩy phát triển. Đồng thời, phải đảm bảo một nguyên tắc xuyên suốt - kiến trúc không chỉ là kỹ thuật, mà là văn hóa; không chỉ là không gian vật chất, mà là không gian sống của con người", Thứ trưởng nhìn nhận.
Hội thảo: "Đề xuất sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kiến trúc năm 2019 hướng tới phát triển kiến trúc bền vững, thích ứng biến đổi khí hậu"
Ông cho biết, Bộ Xây dựng hiện đang có định hướng tập trung sửa đổi vào 7 nhóm vấn đề lớn gồm hoàn thiện công cụ quản lý kiến trúc; thể chế hóa kiến trúc xanh và thích ứng với biến đổi khí hậu; đẩy mạnh chuyển đổi số trong lĩnh vực kiến trúc; hoàn thiện cơ chế hành nghề theo chuẩn quốc tế; phân định rõ thẩm quyền quản lý phù hợp với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp; xử lý chồng chéo pháp luật và phát triển thị trường dịch vụ kiến trúc theo hướng minh bạch, cạnh tranh, hội nhập quốc tế.
Đặc biệt, một nội dung cốt lõi được nhấn mạnh là cần làm rõ nội hàm "bản sắc văn hóa dân tộc trong kiến trúc", để khái niệm này không chỉ dừng lại ở góc độ học thuật mà trở thành tiêu chí cụ thể, công cụ quản lý và định hướng sáng tạo, gắn với đặc trưng vùng miền, kết hợp hài hòa giữa truyền thống và hiện đại.
