Lễ cúng giao thừa Canh Tý 2020: Cách bày lễ và văn sớ khấn nguyện

Lễ cúng giao thừa Canh Tý 2020: Cách bày lễ và văn sớ khấn nguyện

Chúng tôi xin góp một phần rất nhỏ từ hiểu biết của mình gửi đến quý vị bài viết này để nắm được phần nào về lễ cúng giao thừa, cách bày lễ và văn sớ khấn nguyện.

06:20, 18/01/2020

Có Tết thì có lễ Tết. Trong lễ Tết thì lễ giao thừa rất quan trọng. Đến nay, dân tộc đã đi qua hàng nghìn năm lịch sử, tuy nhiên văn hóa của tổ tiên chúng ta hoàn thiện, truyền lại đã bị mất mát đi nhiều vì nhiều lý do, những điều thuộc về lễ đã biến đổi nhiều. Lễ là để tạo ra sự chân thành sâu lắng cần cho việc sửa mình. Sửa mình là để giao tiếp với người thành công. Và giao tiếp được với người trong lễ mới sửa được người thuận với mình.

Nhưng nay, lễ là một giá trị rất lớn trong sinh hoạt văn hóa của người Việt mà ai hiểu sao thì làm vậy. Và tai hại hơn hết, gần đây vì sự quay lại với lễ, với đức tin vào đời sống tín ngưỡng, sự nổi lên của một bộ phận các thầy gọi là phong thủy, càng làm biến dạng một cách đáng báo động về đời sống tín ngưỡng của người dân.

Chúng tôi chưa có thời gian chuyên sâu, nhưng xin góp một phần rất nhỏ từ hiểu biết của mình gửi đến quý vị bài viết này để nắm được phần nào về lễ giao thừa, cách bày lễ và văn sớ khấn nguyện. Hy vọng bước vào năm mới, chúng tôi sẽ có cơ hội đi sâu hơn vào vấn đề này để cống hiến cho quý vị một cái nhìn toàn cảnh và hiểu biết chính xác về lễ Tết.

Chúng tôi chia phần hướng dẫn dưới đây ra làm 4 phần. Phần 1 là bày trí và soạn lễ mâm cỗ giao thừa. Phần 2 là nguyên văn nội dung sớ giao thừa. Phần 3 là dịch nghĩa của chúng tôi về lá sớ ở phần 2. Phần thứ 4 là chúng tôi soạn một bài văn khấn năm chữ để chúng ta có thể thay cho tất cả, bằng tấm lòng thành có thể khấn chúng trước các lễ.

Phần I: Cách bày mâm cúng giao thừa

Cách 1

a- Cách bày bàn lễ

Đây là cách đúng khi thiết một mâm lễ, đó là bao giờ cũng phải có ban thượng và ban hạ. Ban thượng dành cho Thần linh, vị Thần chính trong lễ mình muốn cúng. Ban hạ là những tùy tùng bộ hạ của vị thần đó.

Có thể để một cái bàn lớn trong nhà thường dùng, đặt lên đó một cái mâm nhôm hoặc mâm đồng kê dưới 3 cái chén làm chân, thế là chúng ta có một ban thượng. Những thứ đặt trên bàn, dưới và quanh cái mâm là ban hạ.

b- Nơi đặt bàn lễ

Tục xưa của cha ông chúng ta, Tết đến, cúng giao thừa chính là cúng lễ “tống cựu nghinh tân”.

Người Việt quan niệm đất có Thổ Công, sông có Hà Bá. Nhất nhất vạn vật đều có chủ, nghĩa là có một vị thần cai quản, làm chủ. Vận hành năm tháng bốn mùa cũng có vị thần. Vì vậy, mâm lễ phải đặt ngay trước thềm hiên nhà, ngay chính giữa và mặt xây ra ngoài trời.

c- Cách bày lễ vật

Lễ vật của giây phút giao thừa tuyệt đối không được dùng lễ mặn. Chúng ta muốn trời đất giao hòa, chúng ta muốn có vượng khí, chúng ta muốn có sự linh diệu cát tường, thì phải tránh ngay chuyện máu thịt động vật tế lễ.

Thứ nhất, ở nơi đâu có máu xương loài vật và sự chết chóc thì chỉ hấp dẫn ác quỷ và hung thần nhiễu hại. Hãy nhớ điều đó.

Thứ hai, giờ khắc trời đất chuyển giao, là thời khắc thuộc về thanh khí. Đó là lúc năng lượng của khí đang đi lên - hướng thượng, rất tốt để hấp dẫn điều cát tường như ý. Bụt Thích Ca Mâu Ni cũng trong khoảng thời khắc khi sự chuyển giao đã lên đến điểm cân bằng, đó là lúc sao mai vừa lộ mà đạt đến trạng thái giác ngộ. Giữa nhân gian có trược khí và thanh khí, có chiều hướng thượng và hướng hạ. Vì vậy, lễ vật là tuyệt đối thanh khiết.

Thứ ba, ai cũng biết câu chuyện cây nêu. Trong câu chuyện cây nêu nói lên việc quỷ ăn rau củ. Và người Việt nhờ Bụt mới đuổi được quỷ ra Biển Đông. Và dưới sự van xin của quỷ, con người có thương lượng với quỷ một năm chỉ cho phép quỷ được trở lại vào dịp Tết để thăm viếng, nhưng nhìn thấy nơi nào có dấu hiệu cây nêu thì không được đặt chân đến phá hoại.

Ban thượng gồm có 1 đĩa trái cây (5 loại có 5 màu, trái cây gần gũi với vườn quê Việt), 1 đĩa hoa, 3 đĩa chè, 2 đĩa xôi loại nhỏ, 2 cốc nước trong, 2 cốc rót rượu và trà, 1 đĩa cau trầu, 12 ngọn nến nhỏ (nến để trong cái cốc để không bị gió thổi tắt), 1 cốc để gạo dùng làm bát hương thắp. Hương 3 nén, 5 nén, 12 nén hoặc 18 nén.

Ban hạ cũng gồm như trên, có thêm 2 đĩa muối gạo, thêm bánh trái và hoa quả nhiều hơn. Đây là mâm cho những vị tùy tùng bộ hạ của thần linh.

Mâm ngũ quả ngày Tết

Cách 2 

Tất cả là tùy thuộc ở tấm lòng thành và tùy nghi không gian nhà mình. Chỉ có một ban. Nhưng nhớ để cao, không được để trên 1 cái ghế thấp sơ sài quá.

Lễ gồm: 1 khay lớn để nải chuối và 5 loại hoa quả trên đó đặt chính giữa, 1 đĩa hoa, 1 đĩa quả, 1 cốc nước trong, 1 cốc rượu, 3 chén chè, 2 đĩa xôi, thêm bánh kẹo tùy ý, 1 cốc gạo thay làm bát hương, 12 ngọn nến, 1 đĩa cau trầu. Có thể cắm hương vào trên mâm quả hoặc xông trầm thơm.

Phần 2: Sớ âm Hán

"Sớ tống cựu nghinh tân lễ"

Phục dĩ:

Tuần hành tam giới, chức chưởng vạn bang.

Sơ niên giao hội chi kỳ - tống cựu nghinh tân chi lễ.

Sớ vị:

Việt Nam quốc, ... tỉnh, ... huyện, ... xã, ... thôn.

Kim tín chủ:.................................................................

Ngôn niệm:

Sanh cư trung giới, mạng hệ thượng thiên.

Hà càn khôn - phú tải chi ân,

Cảm oai quang - phò trì chi đức.

Tư giả - bổn nguyệt cát nhật,

Nãi Thánh thần - giao hội chi kỳ

Y đệ tử - lễ cầu chi nhật.

Kim tắc, cẩn cụ sớ văn, hòa nam bái tấu:

Nhất tâm phụng thỉnh:

Cựu ... niên, đương niên hành khiến, hành binh chi thần, tùy tùng phán quan, quỷ vương sứ giả!

Tân … niên, đương niên hành khiến, hành binh chi thần, tùy tùng phán quan, quỷ vương sứ giả! Nhất thiết oai linh đồng thùy chiếu giám!

Phục nguyện:

Đông tàn tống cựu,

Xuân chí nghinh tân.

Kiêm chủ tể, thống trị chư bang, quyền tri họa phước.

Thừa xa giá, tùng hành tam giới, chức trưởng vạn niên.

Lâm ngự diêu linh,

Tường vân thoại khí.

Nguyện hâm hưởng - phước thọ khương ninh.

Bảo trai chủ - vĩnh ưng xương thạnh.

Tứ thời lợi lạc, an cường bát tiết, phong dinh đại nẫm.

Cẩn sớ!

Phần 3: Sớ dịch nghĩa

Văn sớ "Lễ tống cựu nghinh tân"

Phục dĩ:

Tuần hành ba cõi, cai quản nhân gian,

Gặp lúc, đầu năm giao hội

Thiết lễ, tống cựu nghinh tân!

Sớ tâu:

Nay ở, nước Việt Nam, tại thôn ..., xã ..., huyện ..., tỉnh ...,

Gia cư phụng Phật, Thánh - Thần Tổ - Tiên, dâng lên hương hoa, trà quả đèn nến, thực phẩm cúng dường.

Tín chủ chúng con:

Tên họ ... sinh năm ...

Cùng vợ: ... sinh năm ...

Và các con: ... sinh năm ...

Thiết nghĩ!

Thân sống dương gian,

Mệnh thuộc thiên giới. (2)

Thuận càn khôn, hưởng ân che chở - Cảm oai quang, nhờ đức phò trì.

Gặp lúc Thánh Thần giao hội

Nhân thế Đệ tử lễ cầu

Nay có sớ văn, kính cẩn dâng lên, cùng nhau bái trình:

Phụng thỉnh cung tiến:

Đức Thánh hành khiển năm cũ Kỷ Hợi, vị thần hành binh, các vị phán quan tùy tùng, cùng những sứ giả làm quỷ vương hộ giá!

Phụng thỉnh cung nghinh:

Đức Thánh đương niên hành khiển năm mới Đinh Dậu, vị thần hành binh, các vị phán quan tùy tùng, cùng những sứ giả làm quỷ vương hộ giá! (3)

Lại nguyện:

Đông qua tống cựu

Xuân đến nghinh tân

Thay mặt Chủ tể, thống trị toàn cầu, biết rõ họa phúc

Thừa hành xa giá, theo khắp ba cõi, đứng đầu vạn năm

Đem đến điều lành

Gieo truyền khí tốt

Nguyện nhận trọn phúc thọ khương ninh

Mong luôn hưởng hưng thịnh, thái bình

Bốn mùa lợi lạc, quanh năm may mắn, vạn sự hanh thông, công việc thuận tiến.

Cúi đầu cẩn sớ!

Mâm lễ giao thừa phải đặt ngay trước thềm hiên nhà. Ảnh: Internet

Phần 4:

Văn khấn giao thừa trước tổ tiên và tam bảo

Ngưỡng nguyện: Phật pháp tăng tam bảo có mặt khắp mười phương thương tưởng chứng giám!

Ngưỡng nguyện: Việt Nam vạn cổ anh linh, hồn thiêng sông núi, tiên hiền liệt thánh, minh quân đế chúa, văn quan võ tướng, anh hùng dân tộc, danh nhân văn hóa, có công đóng góp, khai canh lập ấp, dựng làng mở nước, trải dài 5.000 năm lịch sử bách tính anh linh chứng giám!

Ngưỡng nguyện: Hết thảy chư vị thiện thần khắp hết nhân gian hộ vệ những người làm lành chứng giám!

Nay đúng thời khắc giao thừa thiêng liêng, tiễn năm cũ Kỷ Hợi, đón năm mới Canh Tý, chúng con kính cẩn dâng lễ lên tam bảo, dâng lên hồn thiêng sông núi anh linh dân tộc, dâng lên chư vị tôn thần, dâng lên tổ tiên, xin chứng nhận mà độ trì ban ơn che chở!

Kính nghe!

Tự thuở Vua Hùng

Dựng nước Văn Lang

Rạng danh Lạc Việt

Đạo thờ tổ tiên

Truyền đến hôm nay

Năm ngàn năm qua

Văn minh nòi gióng

Từ đó khơi dòng

Là người con Việt

Là người có đạo

Con nguyện tri ân

Lễ kính cúng dường

Trước dâng lên Bụt

Các bậc sư tổ

Đã đem đạo vàng

Truyền vào nước con

Đời đời nối nhau

Hơn hai ngàn năm

Phát huy sự nghiệp

Giúp nước giúp dân

Kế đến là ơn

Tiên hiền liệt thánh

Chư vị tôn thần

Anh minh che chở

Trước khói hương thơm

Không quên nhớ ơn

Anh hùng liệt nữ

Vị nước quên mình

Con nguyện ghi ơn

Tiên tổ nội ngoại

Ông bà cha mẹ

Nhiều đời quá vãng

Giờ phút thiêng liêng

Cung nghinh tân xuân

Canh Tý minh niên

Thiết lễ cúng dường

Dâng Phật thánh thần

Hồn thiêng sông núi

Anh linh dân tộc

Bách tính Đại Việt

Nghinh xuân đoàn tụ

Con cháu Lạc Hồng

Uống nước nhớ nguồn

Tận hiếu tận trung

Trước án hương thiêng

Cúi đầu kính lễ

Nguyện xin chứng giám

Độ trì ban ơn!

Lời khấn lễ tống cựu nghinh tân

Nay giờ khắc thiêng liêng

Phút giao thừa mầu nhiệm

Con thành tâm thiết lễ

Lễ tống cựu nghinh tân

Nguyện khói hương thơm này

Cùng ánh nến rực sáng

Và hoa quả phẩm vật

Từ lòng con thanh tịnh

Dâng lên cúng thiện thần

Đức hành khiến năm cũ

Đức hành khiến năm mới

Kỷ Hợi và Canh Tý

Cúng các vị hành binh

Các phán quan tùy tùng

Chư quỷ vương sứ giả

Có mặt cùng thọ hưởng

Xin chứng cho lòng con

Mà nhận lễ phẩm này.

Chúng con ở nơi đây

Tại số nhà ......

Giờ phút này quý báu

Lòng biết ơn trào dâng

Không quên niềm thương tưởng

Nhớ ân đức cao dày

Của tiên hiền liệt thánh

Bậc quân chủ, khanh tướng

Người trí dũng anh tài

Và muôn vạn con dân

Của non sông Đất Việt

Đã vì nước quên mình

Gìn giữ vững biên cương

Từ đất liền, hải đảo

Móng Cái đến Cà Mau

Để vẹn nòi Rồng Tiên

Để chung giống Lạc Hồng

Trọn nên nghĩa đồng bào

Đạo đức và truyền thống

Hiếu nghĩa và yêu thương.

Hương hoa quả nến đèn

Tâm thành lời khấn nguyện

Xin chứng giám tấc lòng

Mà độ trì ban ơn

Cho gia đình dòng họ

Cho thế hệ tương lai

Hưởng no ấm thanh bình

Được hanh thông công việc

Đạt thành trong ý nguyện.

Con nguyện luôn nỗ lực

Nâng cao tầm hiểu biết

Thực hành các việc thiện

Mở rộng lòng yêu thương

Chung tay góp sức mình

Tạo an lạc hạnh phúc

Cho con và tất cả.

Cúi đầu trước chư vị

Tri ân và kính lễ!

Chú ý:

Với lá sớ trên, quý vị chỉ nên: một là đọc bằng âm Hán, hai là chỉ đọc bằng âm Việt đã được dịch. Đó là lá sớ cúng lễ tống cựu nghinh tân. Hai bài văn khấn sau, một bài trước ban thờ tổ tiên trong giờ phút giao thừa, một bài cúng trước án hương lễ tống cựu nghinh tân.

Chúng tôi không dùng tên các ngài Hành khiến là tên các Ngài ở Trung Hoa như vẫn dùng, nên chúng tôi chỉ dùng là Đương niên hành khiến. Trong tiếng Hán, viết là "khiển", nhưng phải đọc là "khiến". Chúng tôi nghĩ, trời đất xoay vần tất có linh ứng, quý vị tra xem vị thần hành khiến tương ứng từng năm để đọc.

Ý kiến của bạn

Bạn còn 500/500 ký tự


TOP