Vượt kế hoạch, tăng tốc chưa từng có
Trong bối cảnh giá nhà tại các đô thị lớn tiếp tục neo ở mức cao, phân khúc vừa túi tiền khan hiếm kéo dài, năm 2025 được xem là một dấu mốc đặc biệt của chương trình phát triển nhà ở xã hội. Lần đầu tiên, số lượng căn hộ hoàn thành trong một năm không chỉ đạt mà còn vượt kế hoạch, tạo cú hích đáng kể cho mục tiêu 1 triệu căn đến năm 2030.
Theo báo cáo của Bộ Xây dựng về kết quả triển khai Đề án đầu tư xây dựng ít nhất 1 triệu căn hộ nhà ở xã hội giai đoạn đến năm 2030, năm 2025 cả nước đã hoàn thành 102.633 căn, vượt khoảng 2% so với kế hoạch 100.275 căn được giao. Đồng thời, có 90 dự án mới được khởi công trong năm, với quy mô 95.630 căn.

Nhà ở xã hội đã đạt được con số ấn tượng trong năm 2025. Ảnh minh họa
Đáng chú ý, sản lượng hoàn thành năm 2025 cao gấp 5 lần so với năm 2024, thời điểm cả nước chỉ đưa vào sử dụng 20.284 căn. Thậm chí, nếu so sánh lũy kế từ năm 2021 đến đầu năm 2025, cả nước mới có 103 dự án hoàn thành với khoảng 66.755 căn, thì riêng kết quả năm 2025 đã vượt xa tổng thành tích của nhiều năm trước cộng lại.
Tính đến hết năm 2025, trên phạm vi cả nước có 698 dự án nhà ở xã hội đang được triển khai, với tổng quy mô 657.441 căn. Trong đó, 193 dự án đã hoàn thành (169.143 căn); 200 dự án đã khởi công, đang thi công (134.111 căn); và 305 dự án đã được chấp thuận chủ trương đầu tư (354.187 căn). Tổng số căn đã hoàn thành, khởi công hoặc được chấp thuận chủ trương đầu tư đạt khoảng 62% so với mục tiêu 1.062.200 căn của Đề án.
Nhiều địa phương bứt tốc, nhưng chưa đồng đều
Bộ Xây dựng cho biết, có 19 địa phương hoàn thành hoặc vượt chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội được giao trong năm 2025.
Tại Hà Nội, thành phố được giao 4.670 căn nhưng thực tế đã hoàn thành 5.158 căn, đạt 110% kế hoạch. TP. Hồ Chí Minh hoàn thành đủ 13.040 căn, tương đương 100% chỉ tiêu. Hải Phòng ghi nhận mức vượt cao nhất trong nhóm địa phương lớn, với 13.147 căn so với mục tiêu 10.694 căn (đạt 123%). Đà Nẵng cũng hoàn thành 2.907 căn trên kế hoạch 2.676 căn, đạt 109%.
Ở chiều ngược lại, vẫn còn 12 địa phương không đạt chỉ tiêu, trong đó có Lâm Đồng, Gia Lai, Đắk Lắk, An Giang, Lạng Sơn… Đáng chú ý, Hà Tĩnh chưa hoàn thành căn nhà ở xã hội nào trong năm 2025.

Kết quả năm 2025 là tiền đề cho những năm tiếp theo. Ảnh minh họa
Sự chênh lệch này phản ánh rõ khoảng cách giữa quyết tâm chính sách và năng lực thực thi tại từng địa phương.
Theo ông Nguyễn Hoàng Nam, Tổng giám đốc Công ty cổ phần G-Homes, thời gian qua, Bộ Xây dựng đã thể hiện quyết tâm rõ ràng khi liên tục thành lập các đoàn công tác làm việc trực tiếp với từng địa phương, rà soát từng dự án cụ thể. Tuy nhiên, nhiều tồn tại mang tính lịch sử về quỹ đất, giải phóng mặt bằng và kỷ luật thực thi chính sách đã tạo ra hệ lụy kéo dài.
Quy định hiện hành yêu cầu các dự án nhà ở thương mại phải dành 20% quỹ đất để phát triển nhà ở xã hội. Doanh nghiệp có thể thực hiện bằng việc bố trí quỹ đất hoặc nộp tiền tương đương vào ngân sách. Tuy nhiên, trong thực tế, việc bố trí quỹ đất tại một số nơi chưa được thực hiện nghiêm túc, dẫn tới thiếu hụt nguồn cung kéo dài qua nhiều năm.
Bên cạnh đó, bài toán giải phóng mặt bằng vẫn là rào cản lớn. Với đặc thù lợi nhuận bị khống chế ở mức 10%, dư địa tài chính của các dự án nhà ở xã hội rất hạn chế. Nếu phát sinh chi phí hoặc phải ứng trước kinh phí giải phóng mặt bằng, doanh nghiệp dễ rơi vào tình trạng "lãi mỏng, rủi ro cao".
TS. Nguyễn Văn Đính, Phó Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam cho rằng, thời gian thẩm định, phê duyệt dự án kéo dài là một trong những nguyên nhân khiến doanh nghiệp thiếu "mặn mà". Có địa phương từng ghi nhận thời gian hoàn tất thủ tục lên tới 48 tháng. Khi chi phí vốn, giá vật liệu và nhân công biến động, việc chậm trễ thủ tục có thể khiến dự án "lỗ ngay trên giấy".
Dù Chính phủ đã yêu cầu rút ngắn tối đa còn 1 năm và chuyển mạnh sang cơ chế hậu kiểm, nhưng thực tế triển khai vẫn chưa đồng đều giữa các địa phương.
Theo lộ trình, chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội trong các năm tiếp theo tiếp tục ở mức cao: năm 2026 là 116.347 căn; năm 2027 là 148.343 căn; năm 2028 là 172.402 căn; năm 2029 là 186.917 căn và riêng năm 2030 lên tới 271.161 căn. Tổng cộng giai đoạn 2025–2030, cả nước phải hoàn thành gần 995.445 căn để về đích mục tiêu 1 triệu căn.
Trong phân bổ chỉ tiêu, TP. Hồ Chí Minh được giao 194.297 căn, cao nhất cả nước; tiếp đến là Bắc Ninh với 135.002 căn; Hà Nội đứng thứ ba với 88.666 căn, riêng năm 2027 được giao tới 20.000 căn.
Phát biểu tại một sự kiện gần đây, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh khẳng định mục tiêu hoàn thành 1 triệu căn nhà ở xã hội là khả thi, khi nhiều địa phương đang thể hiện quyết tâm cao, đồng thời đẩy mạnh tháo gỡ vướng mắc cho từng dự án cụ thể.
Thực tế năm 2025 cho thấy, khi chính sách được thực thi quyết liệt, nguồn cung có thể bứt tốc mạnh mẽ. Tuy nhiên, để duy trì đà tăng trưởng và đáp ứng nhu cầu rất lớn của người dân, điều cốt lõi không chỉ nằm ở chỉ tiêu, mà ở sự đồng bộ trong tổ chức thực hiện, kỷ luật hành chính và cam kết lâu dài của chính quyền địa phương.
Năm 2025 có thể xem là bước ngoặt của chương trình nhà ở xã hội. Nhưng để biến "bùng nổ" thành "bền vững", chặng đường phía trước vẫn đòi hỏi nỗ lực liên tục và thực chất hơn nữa từ cả hệ thống.