Ông Trần Bá Dương: Làm chủ công nghệ, THACO sẵn sàng góp lực lớn cho metro TP. Hồ Chí Minh

Dự án Tuyến đường sắt đô thị số 2 Thành phố Hồ Chí Minh, đoạn Bến Thành – Thủ Thiêm - công trình hạ tầng giao thông công cộng sức chở lớn, hiện đại là một đoạn trên trục kết nối Cảng hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất, trung tâm Thành phố và Cảng hàng không quốc tế Long Thành. Đây là công trình trọng điểm, mang tính chiến lược trong cấu trúc không gian đô thị tương lai của TP.HCM.

Tuyến có chiều dài khoảng 6 km, toàn tuyến đi ngầm; điểm đầu kết nối với ga Bến Thành của tuyến metro số 2, đoạn Bến Thành – Tham Lương; điểm cuối là ga Thủ Thiêm thuộc phường Bình Trưng. Tuyến đi qua địa bàn 4 phường Bến Thành, Sài Gòn, An Khánh và Bình Trưng; dọc tuyến bố trí 6 ga ngầm, gồm ga Hàm Nghi, Tố Hữu, Cung Thiếu Nhi, Bệnh viện Quốc tế, Bình Khánh và Thủ Thiêm; depot sử dụng chung với Depot Tham Lương.

Theo ông Trần Bá Dương, Chủ tịch HĐQT THACO, phương án tuyến và vị trí các nhà ga được nghiên cứu tối ưu trên cơ sở tích hợp với cấu trúc không gian đô thị hiện hữu và định hướng phát triển trong tương lai.

Toàn tuyến gồm 6 nhà ga ngầm từ ga Bến Thành đến ga Hàm Nghi. Ga ngầm có độ sâu nhất tại TP.HCM đến 33 m nhằm vượt ngầm sông Sài Gòn với độ sâu 41 m, kết nối ga Tố Hữu gắn với Trung tâm hành chính mới của Thành phố. Ga Cung Thiếu Nhi, ga Bệnh viện Quốc tế, ga Bình Khánh và đến ga Thủ Thiêm là ga trung tâm tích hợp với nhà ga chính của tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam và tiếp tục đi sân bay Quốc tế Long Thành.

"Metro đoạn Bến Thành - Suối Tiên là tuyến đường sắt ngầm có độ sâu lớn nhất tại Thành phố Hồ Chí Minh, đi qua sông Sài Gòn và khu vực Thủ Thiêm, nơi có nền đất rất yếu, điều kiện địa chất - thủy văn phức tạp và khác biệt so với nhiều khu vực nội đô hiện hữu do chịu ảnh hưởng của hệ thống sông Sài Gòn. Do đó, dự án đặt ra yêu cầu cao trong việc kiểm soát biến dạng công trình trong suốt quá trình thi công, đồng thời đảm bảo ổn định nền đất không vượt quá giới hạn chuyển vị cho phép của đường hầm TBM là 15 mm hoặc 1/1.000 trong quá trình khai thác, vận hành.

Trên cơ sở đó, các giải pháp kỹ thuật tiên tiến, hiện đại được nghiên cứu kỹ lưỡng và triển khai đồng bộ cho từng hạng mục. Trong đó, gia cố nền đất yếu là yếu tố cốt lõi quyết định sự an toàn và thành công của công trình.

Tại khu vực Thủ Thiêm gia cố nền đất yếu được áp dụng công nghệ cọc đất - xi măng thi công theo công nghệ trộn sâu (CDM) - là phương pháp sử dụng thiết bị cần khoan cắt phá vỡ cấu trúc đất tại chỗ, đồng thời phun vữa xi măng để trộn đều với đất tạo thành một khối trụ cứng với cường độ nén cao, hình thành hệ cọc 2 biên, dưới đáy, trên nắp của toàn tuyến đường hầm và kết cấu nhà ga.

Đối với việc thi công ống hầm trên toàn tuyến, THACO chịu trách nhiệm vận hành máy khoan hầm TBM và lắp đặt vỏ hầm. Trong đó, lần đầu tiên tại Việt Nam áp dụng công nghệ khoan hầm cân bằng áp lực dung dịch (SPB - TBM) để thi công đoạn vượt sông Sài Gòn được vận hành bằng hệ thống dung dịch bùn tuần hoàn khép kín, tạo áp lực cân bằng chính xác và hình thành lớp màng lọc ổn định, kiểm soát nguy cơ sạt lở, xâm nhập nước; và đoạn qua Dòng Mến Thánh Giá nhằm bảo vệ các công trình hiện hữu phía trên", ông Trần Bá Dương chia sẻ.

Chủ tịch HĐQT THACO cho biết, các tuyến đường sắt đô thị đoạn Bến Thành - Thủ Thiêm và Bến Thành - Tham Lương sẽ được áp dụng công nghệ vận hành tự động hoàn toàn (GoA4). Theo đó, hệ thống thông tin, tín hiệu, điều khiển và quản lý vận hành được kết nối, tích hợp dữ liệu về Trung tâm điều hành tập trung (OCC), bảo đảm vận hành đồng bộ, an toàn, tin cậy và hiệu quả.

THACO sẽ tiếp tục nghiên cứu, lựa chọn công nghệ phù hợp cho hệ thống cơ điện chuyên dụng (E&M), bao gồm thông tin và tín hiệu điều khiển, theo tiến độ triển khai dự án, nhằm bảo đảm công nghệ tối ưu với chi phí hợp lý.

Đặc biệt, nhằm đáp ứng yêu cầu nội địa hóa trong xây dựng, sản xuất đầu máy toa xe và hệ thống cơ điện cho các dự án đường sắt đô thị tại TP.HCM, đồng thời phát triển công nghiệp đường sắt theo chủ trương của Đảng, Chính phủ và Thành phố, THACO đã và đang đẩy mạnh đầu tư hạ tầng sản xuất.

Dựa trên nền tảng và kinh nghiệm vận hành Khu công nghiệp chuyên ngành Cơ khí và Công nghiệp hỗ trợ hơn 320 ha tại Chu Lai (TP. Đà Nẵng), doanh nghiệp đang triển khai Tổ hợp Công nghiệp đường sắt và Cơ khí đa dụng quy mô 320 ha tại phường Bình Cơ (TP.HCM), thuộc Khu công nghiệp chuyên ngành Cơ khí và Công nghiệp hỗ trợ có quy mô 786 ha. Tổ hợp sẽ sản xuất thiết bị chuyên dụng trong thi công xây dựng như: máy khoan hầm TBM, thiết bị lao dầm, thiết bị lắp đặt cấu kiện; sản xuất cấu kiện bê tông công nghệ và chất lượng cao như: vỏ hầm, tà vẹt, dầm cầu cạn.

THACO đã thiết lập quan hệ hợp tác chiến lược với tập đoàn Hyundai Rotem, một trong những nhà sản xuất đầu máy toa xe hàng đầu thế giới thuộc tập đoàn Hyundai Motor Group. Tháng 12/2025, hai bên đã ký thỏa thuận nội địa hóa, trong đó Hyundai Rotem chuyển giao công nghệ, đào tạo nhân lực, hỗ trợ kỹ thuật để giúp THACO phát triển sản xuất đầu máy toa xe tại Việt Nam.

Trong đó, có 6 đầu máy toa xe được sản xuất hoàn thiện tại Hàn Quốc, 42 bộ linh kiện CKD sẽ được lắp ráp tại Việt Nam. Sau đó, Hyundai Rotem sẽ cung cấp các bộ linh kiện phụ kiện và toàn bộ khung vỏ đầu máy toa xe bằng nhôm hợp kim sẽ được sản xuất hoàn toàn tại Thành phố cùng với một số linh kiện nội địa hóa, đánh dấu bước khởi đầu về phát triển Tổ hợp Công nghiệp đường sắt đầu tiên tại Thành phố Hồ Chí Minh cũng như tại Việt Nam.

"Đất nước chúng ta đã và đang bước vào Kỷ nguyên phát triển mới. Các chủ trương, chính sách của Trung ương được triển khai mạnh mẽ, hiệu quả tại các địa phương. Đặc biệt tại Thành phố Hồ Chí Minh, có thể nói nhiều nghị quyết mang tính chiến lược đã và đang được triển khai thực hiện một cách quyết liệt. Trong đó, có lĩnh vực phát triển đường sắt đô thị.

Được Thành phố tin tưởng giao trọng trách tham gia phát triển đường sắt đô thị, THACO ý thức sâu sắc đây không chỉ là vinh dự mà còn là trách nhiệm rất lớn", ông Trần Bá Dương khẳng định.

Chủ tịch THACO cũng cam kết, tuân thủ nghiêm pháp luật và mọi quy định của Nhà nước trong việc thực hiện dự án; đảm bảo an toàn lao động, vệ sinh môi trường, hạn chế tối đa những bất tiện do thi công gây ra cho sinh hoạt của người dân và xã hội.

Song song đó, đảm bảo công nghệ tiên tiến nhất và quản lý chất lượng một cách chặt chẽ, khoa học nhằm đảm bảo vận hành an toàn và tối ưu nhất. Trong quá trình triển khai, sẽ tiếp tục bổ sung, hoàn thiện hệ thống quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật góp phần cho sự phát triển hệ thống đường sắt ở Thành phố và trên cả nước trong thời gian tới. Đồng thời, thực hiện việc chuyển giao công nghệ và nội địa hóa tốt nhất nhằm đạt được mục tiêu mà Nhà nước và Thành phố đã đề ra.

THACO sẽ quản lý chi phí đầu tư minh bạch, tối ưu và tiết kiệm nhất có thể. Trong quá trình thực hiện dự án sẽ tiếp tục cùng Thành phố xây dựng các định mức tạo tiền đề cho phát triển hệ thống đường sắt của Thành phố với chi phí đầu tư và vận hành tối ưu nhất.

Tập đoàn này còn ủng hộ và khuyến khích, đồng thời tạo điều kiện để doanh nghiệp trong nước tham gia trong chuỗi giá trị xây dựng đường sắt bao gồm: thiết kế, thi công xây dựng và sản xuất.

"Cá nhân tôi, 48 năm trước đã đến học và có một gia đình tại Thành phố này. Trong tôi đã luôn tham gia đóng góp trong những lúc Thành phố khó khăn và luôn mong muốn đóng góp phát triển Thành phố. Nay tôi đã có một cơ hội lớn là tham gia đầu tư phát triển đường sắt đô thị và nhờ vào đó có thể phát triển Khu công nghiệp sản xuất Cơ khí chế tạo và Công nghiệp hỗ trợ trong đó có đường sắt nhanh hơn.

Là một kỹ sư cơ khí đã làm việc và có những thành công nhất định trong nghề gần 45 năm qua, tôi xem đây là vinh dự và trách nhiệm cao nhất để đền đáp và để lại dấu ấn của mình với Thành phố nghĩa tình này. Tôi xin cam kết sẽ làm với tất cả đạo đức, tâm huyết và năng lực của mình để tham gia đóng góp cho Thành phố có một hệ thống đường sắt đô thị chuẩn mực, hiệu quả và ngành cơ khí chế tạo có vị thế trong khu vực và thế giới", ông Trần Bá Dương khẳng định./.