Sắp hoàn thành tuyến đường sắt khó nhất thế giới

Công trình đường sắt xuyên dãy núi hiểm trở bậc nhất thế giới

Tại khu vực Tây Nam Trung Quốc, một trong những dự án hạ tầng tham vọng nhất đang dần hình thành giữa địa hình núi non hiểm trở. Tuyến đường sắt dài khoảng 330km nối thành phố Đại Lý với Thụy Lệ - cửa khẩu quan trọng giáp Myanmar được xem là tuyến đường sắt khó thi công nhất từng được triển khai.

Công trình này lần đầu tiên xuyên qua dãy núi Hoành Đoạn (Hengduan), khu vực nổi tiếng với địa hình chia cắt mạnh, thung lũng sâu và hệ thống đứt gãy địa chất dày đặc. Đây cũng là một trong những vùng có cấu trúc địa chất phức tạp nhất thế giới.

Tuyến đường sắt được chia thành hai đoạn chính gồm Đại Lý - Bảo Sơn và Bảo Sơn - Thụy Lệ. Khi hoàn thành, tuyến đường được kỳ vọng sẽ tăng cường kết nối giao thông giữa vùng Tây Nam Trung Quốc với khu vực Đông Nam Á, đồng thời mở ra hành lang vận tải mới dọc biên giới phía Tây Nam của nước này.

Mất 14 năm để hoàn thành 133km đầu tiên

Đoạn tuyến Đại Lý - Bảo Sơn dài 133km được khởi công từ năm 2008 và phải đến năm 2022 mới hoàn thành. Thời gian thi công kéo dài tới 14 năm, trong khi một tuyến đường sắt tương tự trên địa hình bằng phẳng thường chỉ cần khoảng 3 năm.

Sau khi đi vào khai thác, quãng đường này giúp rút ngắn thời gian di chuyển giữa hai thành phố xuống còn khoảng một giờ.

Theo nhà thầu xây dựng là Tập đoàn Đường sắt Trung Quốc, phần lớn tuyến đường đi qua các khu vực núi dốc, thung lũng sâu và nhiều khu vực có nguy cơ sạt lở cao. Để hoàn thành đoạn tuyến này, các kỹ sư đã phải xây dựng tổng cộng 34 cây cầu và 21 đường hầm.

Một trong những hạng mục phức tạp nhất là hầm Đại Chủ Sơn dài 14,4km. Đường hầm này xuyên qua sáu đới đứt gãy địa chất lớn và phải mất tới 12 năm thi công do liên tục đối mặt với các rủi ro kỹ thuật.

Trong quá trình đào hầm, các công nhân còn phải xử lý lượng nước ngầm khổng lồ tràn vào công trình. Theo thống kê của các đơn vị thi công, tổng lượng nước ngầm này tương đương thể tích của khoảng 156.000 bể bơi tiêu chuẩn, buộc công nhân phải làm việc trong điều kiện ngập nước kéo dài.

Hầm dài 34,5km - thử thách lớn nhất của dự án

Sau khi hoàn thành đoạn Đại Lý - Bảo Sơn, giai đoạn hai của dự án - đoạn Bảo Sơn đến Thụy Lệ được khởi công từ năm 2015. Phần tuyến này nằm trong danh sách các công trình dự kiến hoàn thành trong giai đoạn 2026–2030.

Thách thức lớn nhất của giai đoạn này là hầm đường sắt xuyên núi Cao Lê Cống dài 34,5km. Khi hoàn thành, đây sẽ là đường hầm đường sắt dài nhất châu Á.

Các công nhân hiện đang làm việc ở độ sâu khoảng 765m dưới lòng đất, ngay giữa trung tâm dãy núi Hoành Đoạn. Điều kiện thi công tại đây được mô tả là cực kỳ khắc nghiệt với nhiệt độ địa nhiệt cao, các dòng nước áp suất lớn và cấu trúc đá dễ sụp đổ.

Theo hãng thông tấn China News Service, sau khoảng 9 năm thi công, tiến độ đào hầm mới đạt khoảng một nửa chiều dài dự kiến.

Tuy vậy, các kỹ sư tin rằng những cải tiến về công nghệ đào hầm trong thời gian gần đây sẽ giúp tăng tốc tiến độ. Ông Gao Shangjie - Kỹ sư cấp cao của cơ quan giao thông địa phương, cho biết nếu công việc tiếp tục thuận lợi, đường hầm có thể hoàn thành và đi vào vận hành vào năm 2028.

Khi toàn bộ tuyến đường sắt Đại Lý - Thụy Lệ hoàn thành, hệ thống giao thông ở khu vực miền núi phía Tây tỉnh Vân Nam được kỳ vọng sẽ thay đổi đáng kể. Tuyến đường mới sẽ rút ngắn thời gian di chuyển từ thủ phủ Côn Minh đến thành phố biên giới Thụy Lệ xuống còn khoảng 4,5 giờ, chỉ bằng một nửa so với thời gian khoảng 9 giờ hiện nay. Dự kiến công trình này sẽ hoàn thành trước năm 2030.

Ngoài ý nghĩa về giao thông, dự án còn được đánh giá là bước tiến lớn của ngành kỹ thuật đường sắt Trung Quốc khi phải chinh phục những điều kiện địa chất và địa hình được xem là khó khăn bậc nhất thế giới.