Sắp phá dỡ cây cầu hơn 100 tuổi tại Hà Nội

Sau hơn một thế kỷ tồn tại, cầu Đuống – công trình được khánh thành từ năm 1902 – sắp hoàn thành sứ mệnh lịch sử. Khi cầu Đuống mới đi vào khai thác, cây cầu cũ sẽ chính thức bị tháo dỡ, khép lại vai trò của một biểu tượng giao thông từng gắn bó với Thủ đô suốt 120 năm.

Cầu Đuống hiện hữu từng là tuyến huyết mạch kết nối đường sắt và đường bộ qua sông Đuống. Tuy nhiên, với khoang thông thuyền chỉ 26m và tĩnh không mùa nước cao khoảng 2,8m, công trình này đã trở thành “nút thắt” lớn đối với giao thông đường thủy.

Thực tế, tình trạng ùn tắc tàu thuyền, nguy cơ va chạm và hạn chế lưu thông hàng hóa trên tuyến sông Đuống diễn ra thường xuyên. Trong bối cảnh nhu cầu vận tải gia tăng và yêu cầu đồng bộ hóa hạ tầng ngày càng cao, việc đầu tư cầu mới được xem là bước đi tất yếu.

Dự án xây dựng cầu Đuống mới được phê duyệt năm 2022 với tổng mức đầu tư hơn 1.800 tỷ đồng, do Ban Quản lý dự án Đường sắt làm chủ đầu tư. Công trình thuộc tổng thể Dự án nâng cấp tuyến vận tải thủy sông Đuống.

Theo phương án, cầu đường sắt mới sẽ được xây dựng phía thượng lưu và cầu đường bộ phía hạ lưu cầu hiện hữu. Sau khi hai công trình này hoàn thành, cầu Đuống cũ sẽ bị tháo dỡ nhằm bảo đảm khổ thông thuyền và nâng cao năng lực khai thác cho cả đường bộ lẫn đường sắt.

Dự án khởi công từ tháng 7/2023, ban đầu đặt mục tiêu hoàn thành vào tháng 12/2025. Tuy nhiên, do vướng mắc trong công tác giải phóng mặt bằng, tiến độ đã phải điều chỉnh sang năm 2026.

Hiện tại, công tác giải phóng mặt bằng tại hai đầu cầu – khu vực phường Việt Hưng và xã Phù Đổng – đang được triển khai khẩn trương. Nhiều hộ dân đã bắt đầu tháo dỡ công trình, di dời tài sản để bàn giao đất sạch.

Dù việc chậm bàn giao mặt bằng so với kế hoạch quý IV/2024 ảnh hưởng tới tiến độ chung, nhưng với động thái phá dỡ đồng loạt thời gian gần đây, dự án được kỳ vọng sớm đủ điều kiện để đẩy nhanh thi công trong giai đoạn tới.

Theo thiết kế, cầu Đuống mới gồm hai đơn nguyên song song, cách nhau khoảng 100m: một cầu đường bộ và một cầu đường sắt.

Cầu đường bộ dài 382m, rộng 18,5m, gồm 6 làn xe, thiết kế tốc độ 80km/h. Kết cấu bê tông cốt thép dự ứng lực kết hợp dây văng, hai đầu cầu có hệ thống đường dẫn dài khoảng 700m, kết nối từ nút giao Ngô Gia Tự đến ngã ba Hà Huy Tập – Phan Đăng Lưu.

Cầu đường sắt dài gần 1km, gồm 6 nhịp dầm thép, đáp ứng đồng thời hai khổ ray 1.000mm và 1.435mm, cho phép tàu chạy tối đa 80km/h. Tĩnh không giai đoạn đầu đạt 7m và dự kiến nâng lên 9,5m trong tương lai, phù hợp quy hoạch tuyến đường sắt đô thị số 1 của Hà Nội. Đáng chú ý, cầu còn bố trí lối đi bộ phục vụ dân sinh.

Việc tách riêng cầu đường bộ và cầu đường sắt giúp phân luồng phương tiện hợp lý, giảm ùn tắc và tăng khả năng lưu thông giữa hai bờ Bắc – Nam, đồng thời nâng cao an toàn giao thông đường thủy trên hành lang vận tải số 1.

Dù không phải dự án có quy mô vốn quá lớn, cầu Đuống mới được đánh giá giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong việc kết nối hạ tầng khu vực phía Đông Hà Nội, giảm tải cho Quốc lộ 1B và hoàn thiện mạng lưới giao thông đa phương thức gồm đường bộ – đường sắt – đường thủy.

Khi cầu mới hoàn thành và cầu cũ chính thức bị tháo dỡ, Hà Nội không chỉ thay thế một công trình xuống cấp, mà còn mở ra một không gian hạ tầng hiện đại, đồng bộ và bền vững hơn.

Sự ra đi của cây cầu hơn 100 tuổi vì thế không chỉ là dấu chấm hết của một di sản giao thông, mà còn là bước chuyển mình của Thủ đô trong hành trình nâng cấp hạ tầng và mở rộng đô thị theo hướng xanh, thông minh và lâu dài.