Thích
Chính phủ vừa ban hành Nghị định 281/2026/NĐ-CP, sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 123/2024/NĐ-CPquy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai. Nghị định sẽ có hiệu lực từ ngày 31/8/2026, tiếp tục hoàn thiện cơ chế xử lý vi phạm sau khi Luật Đất đai 2024 đi vào thực thi.
Một trong những điểm đáng chú ý của Nghị định 281 là sửa đổi khoản 2 Điều 16 về xử phạt hành vi không đăng ký đất đai, theo hướng bổ sung trường hợp không bị xử phạt.
Cụ thể, người không thực hiện đăng ký biến động đất đai theo quy định tại các điểm a, b, i, k, l, m và q khoản 1 Điều 133 Luật Đất đai sẽ bị phạt từ 2-3 triệu đồng. Tuy nhiên, quy định này không áp dụng đối với trường hợp nhận quyền sử dụng đất để thực hiện dự án đầu tư thông qua thỏa thuận nhận quyền sử dụng đất theo Điều 127 Luật Đất đai.
Bên cạnh quy định về mức phạt, Nghị định cũng bổ sung hàng loạt biện pháp khắc phục hậu quả đối với các hành vi vi phạm. Theo đó, người vi phạm có thể bị buộc khôi phục tình trạng ban đầu của đất trước khi vi phạm; khôi phục hiện trạng mốc địa giới đơn vị hành chính; thực hiện lại các thủ tục hành chính về đất đai; đồng thời nộp lại các giấy tờ bị tẩy xóa, sửa chữa, làm sai lệch nội dung hoặc giấy tờ giả đã sử dụng.
Từ 31/8, người không thực hiện đăng ký biến động đất đai sẽ bị phạt từ 2-3 triệu đồng. Ảnh minh họa
Đáng chú ý, Nghị định cũng làm rõ cách xác định số lợi bất hợp pháp thu được từ hành vi vi phạm. Theo quy định mới, khoản lợi phát sinh từ việc sử dụng đất sau khi vi phạm phải nộp vào ngân sách nhà nước. Trường hợp nhiều tổ chức, cá nhân cùng vi phạm trên một thửa đất thì số lợi bất hợp pháp phải nộp sẽ được chia đều. Nếu trước đó người vi phạm đã nộp một phần khoản tiền vào ngân sách thì số tiền này sẽ được khấu trừ.
Ngoài ra, Nghị định 281 bổ sung quy định về thẩm quyền xử phạt của các chức danh thanh tra và lực lượng Công an nhân dân đối với các hành vi vi phạm liên quan đến đất quốc phòng, đất an ninh, bảo đảm thống nhất với quy định tại Nghị định 189/2025/NĐ-CP.
Việc ban hành Nghị định 281/2026/NĐ-CP được đánh giá là bước tiếp theo trong quá trình hoàn thiện hệ thống chế tài xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai. Những sửa đổi lần này không chỉ bổ sung căn cứ và trường hợp áp dụng xử phạt, mở rộng thẩm quyền cho cơ quan chức năng mà còn làm rõ cơ chế khắc phục hậu quả, xác định số lợi bất hợp pháp và xử lý các tình huống phát sinh trên thực tế, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, sử dụng đất và bảo đảm tính thống nhất trong thực thi pháp luật.
