Sau Đồng Nai và Quảng Ninh, thêm 1 tỉnh đẩy nhanh tiến độ trở thành thành phố trực thuộc Trung ương

Trong bối cảnh hàng loạt địa phương đẩy mạnh lộ trình "lên thành phố trực thuộc Trung ương", sau Đồng Nai và Quảng Ninh, Ninh Bình đang nổi lên như cái tên tiếp theo tăng tốc mạnh mẽ với định hướng chiến lược rõ ràng và quyết tâm chính trị cao.

Sau khi điều chỉnh địa giới hành chính, Ninh Bình hiện có quy mô hơn 3.942 km² và dân số trên 4,4 triệu người – nằm trong nhóm các tỉnh có quy mô lớn cả nước. Không chỉ mở rộng không gian phát triển, địa phương này còn hội tụ nhiều lợi thế về vị trí, lịch sử, văn hóa, nguồn nhân lực và hạ tầng, tạo nền tảng để bứt phá trong giai đoạn mới.

Trên cơ sở đó, tỉnh xác định mục tiêu xây dựng Ninh Bình trở thành thành phố trực thuộc Trung ương trước năm 2030, với định hướng phát triển đặc trưng là "đô thị di sản thiên niên kỷ" – một mô hình kết hợp giữa bảo tồn giá trị lịch sử và phát triển đô thị hiện đại.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, Ninh Bình đặt ra loạt chỉ tiêu cụ thể: hoàn thành các tiêu chí đô thị loại I; định hình rõ cấu trúc đô thị gắn với không gian di sản; nâng tỷ trọng công nghiệp – xây dựng và dịch vụ lên trên 80% GRDP; đồng thời bảo đảm toàn bộ các đô thị có quy chế quản lý kiến trúc gắn với bảo tồn di tích, văn hóa.

Một trong những trụ cột quan trọng là đầu tư hệ thống hạ tầng đồng bộ, hiện đại, kết nối liên vùng. Ninh Bình đang tập trung nguồn lực cho các tuyến giao thông chiến lược, hạ tầng logistics, khu kinh tế ven biển, cũng như chuẩn bị điều kiện triển khai tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam.

Song song đó, tỉnh đẩy mạnh mô hình hợp tác công – tư (PPP), chuyển từ tư duy đầu tư công thuần túy sang vai trò "dẫn dắt" để kích hoạt nguồn lực xã hội, ưu tiên các khu vực động lực, hành lang kinh tế và các đô thị trung tâm.

Không gian phát triển cũng được tái cấu trúc theo hướng mở rộng, tạo dư địa tăng trưởng mới, đồng thời đảm bảo sự hài hòa giữa đô thị và sinh thái – đặc biệt là hệ thống sông, núi và các vùng di sản.

Khác với nhiều địa phương phát triển theo hướng công nghiệp thuần túy, Ninh Bình lựa chọn con đường riêng: kết hợp bảo tồn di sản với phát triển kinh tế. Du lịch, công nghiệp văn hóa và dịch vụ chất lượng cao được xác định là các ngành mũi nhọn.

Tỉnh định hướng nâng tầm các sản phẩm du lịch gắn với danh thắng, di tích; phát triển du lịch sinh thái, cộng đồng, làng nghề và du lịch biển. Đây được xem là lợi thế khác biệt để xây dựng thương hiệu đô thị mang đậm bản sắc.

Cùng với đó, quá trình tái cơ cấu kinh tế được thúc đẩy theo hướng hiện đại, gắn với đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và phát triển nông nghiệp sinh thái đa giá trị.

Không chỉ dừng ở hạ tầng và kinh tế, Ninh Bình cũng đang rà soát, sắp xếp bộ máy hành chính theo hướng tinh gọn, hiệu quả, phù hợp với mô hình đô thị lớn. Địa phương từng bước chuẩn bị các điều kiện để triển khai mô hình chính quyền đô thị theo quy định của Trung ương, đồng thời xây dựng đội ngũ cán bộ có tư duy quản trị hiện đại.

Ở cấp cơ sở, nhiều địa phương đang chủ động triển khai các giải pháp cụ thể. Điển hình như phường Phủ Lý, với định hướng phát triển đô thị xanh, thông minh, tập trung chỉnh trang hạ tầng, chống ngập, mở rộng không gian đô thị và nâng cao chất lượng sống.

Giai đoạn 2025–2030, địa phương này đặt mục tiêu tăng trưởng bình quân hơn 10%/năm, tỷ lệ đô thị hóa đạt 100% và thu nhập bình quân đầu người vượt 124 triệu đồng/năm.

Việc Ninh Bình tăng tốc diễn ra trong bối cảnh Trung ương đã có những bước đi quan trọng với các địa phương khác. Mới đây, Bộ Chính trị đã đồng ý chủ trương thành lập thành phố Quảng Ninh trực thuộc Trung ương trên cơ sở địa giới hiện tại.

Trong khi đó, Đồng Nai cũng đang hoàn tất các thủ tục để trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, với đề xuất giữ nguyên quy mô diện tích và dân số hiện có, đồng thời tổ chức lại đơn vị hành chính cấp phường.

Việc Đồng Nai, Quảng Ninh và Ninh Bình đồng loạt thúc đẩy lộ trình "lên thành phố trực thuộc Trung ương" cho thấy xu hướng hình thành các cực tăng trưởng mới, bổ trợ cho Hà Nội và TP HCM trong chiến lược phát triển không gian quốc gia.

Trong đó, nếu Đồng Nai đại diện cho cực công nghiệp phía Nam, Quảng Ninh là trung tâm kinh tế biển phía Bắc, thì Ninh Bình được kỳ vọng trở thành đô thị di sản – dịch vụ đặc thù, tạo nên một cấu trúc phát triển đa cực, bền vững và giàu bản sắc.