Tại khu vực Tân Cương (Trung Quốc), công trình thủy lợi quy mô lớn đang dần hoàn thiện những bước cuối cùng trước khi vận hành. Đập Dashixia, cao tới 247m, hiện đã bước vào giai đoạn tích nước và chuẩn bị phát điện.
Công trình thủy lợi Dashixia gây ấn tượng bởi chiều cao gần 250m, tương đương một tòa nhà 80 tầng, mà còn bởi khối lượng xây dựng khổng lồ. Để hình thành thân đập, dự án đã huy động tới khoảng 19 triệu m3 vật liệu xây dựng, tương đương có thể lấp đầy khoảng 7.500 bể bơi tiêu chuẩn Olympic.

Nguồn ảnh: Xinhua
Đập Dashixia được xây dựng trên sông Kumarak thuộc khu vực Aksu, với tổng dung tích hồ chứa lên tới khoảng 1,1-1,2 tỷ m3 nước, đóng vai trò quan trọng trong điều tiết nguồn nước cho sản xuất nông nghiệp, chống lũ và cải thiện hệ sinh thái hạ lưu. Không chỉ là công trình thủy lợi, đập còn tích hợp nhà máy thủy điện với công suất lắp đặt khoảng 750.000kW, dự kiến tạo ra sản lượng điện lên tới 1,9 tỷ kWh mỗi năm khi vận hành ổn định.
Điểm đáng chú ý là toàn bộ hệ thống Dashixia được thiết kế theo mô hình đập đá đổ mặt bê tông (CFRD) – dạng kết cấu cho phép tận dụng vật liệu địa phương, đồng thời đảm bảo độ ổn định trong điều kiện địa chất phức tạp. Đây cũng là một trong những đập cao nhất thế giới ở nhóm công trình cùng loại, với chiều cao khoảng 247m, tương đương tòa nhà 80 tầng, tạo ra áp lực thiết kế rất lớn đối với kỹ thuật thi công.
Ngoài vai trò thủy điện, Dashixia còn được xem là một dự án hạ tầng chiến lược của Trung Quốc trong việc tái phân bổ tài nguyên nước tại khu vực Tân Cương. Hồ chứa lớn giúp đảm bảo nguồn nước tưới cho hàng trăm nghìn hecta đất nông nghiệp, đồng thời góp phần ổn định dòng chảy sông Tarim – một trong những hệ thống sông quan trọng nhưng khan hiếm nước nhất khu vực.

Nguồn ảnh: Xinhua
Đặc biệt, trong quá trình xây dựng, dự án đã ứng dụng nhiều công nghệ hiện đại như trí tuệ nhân tạo (AI), mô hình BIM và hệ thống giám sát số hóa toàn diện. Những công nghệ này cho phép kiểm soát tiến độ, chất lượng thi công và điều kiện địa chất theo thời gian thực, giúp tối ưu hóa toàn bộ quy trình xây dựng và nâng cao mức độ an toàn của công trình.
Với quy mô vật liệu khổng lồ, dung tích hồ chứa hàng tỷ mét khối và sản lượng điện gần 2 tỷ kWh mỗi năm, Dashixia không chỉ là một công trình thủy lợi đơn thuần mà còn được xem như biểu tượng của xu hướng "hạ tầng thông minh" trong kỷ nguyên mới, nơi công nghệ số và trí tuệ nhân tạo ngày càng đóng vai trò trung tâm trong các dự án quy mô siêu lớn.