Siêu thủ phủ công nghiệp mới của Việt Nam sẽ hình thành 12 đô thị

Dự thảo điều chỉnh Quy hoạch tỉnh Bắc Ninh thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 vừa được công bố để lấy ý kiến, trong đó đưa ra định hướng phát triển hệ thống đô thị theo mô hình đa cực, đa trung tâm, gắn với các hành lang kinh tế động lực và các cực tăng trưởng mới của tỉnh.

Theo quy hoạch, Bắc Ninh sẽ phát triển hệ thống đô thị theo hướng phân tầng, phân cấp rõ ràng, phát huy vai trò của các đô thị trung tâm và đô thị động lực như Bắc Giang, Kinh Bắc, Từ Sơn, Tiên Du, Yên Phong, Quế Võ, Gia Thuận, Hiệp Hòa, Tân Yên - Yên Thế, Lạng Giang - Lục Nam, Lục Ngạn và Sơn Động. Đây sẽ là những hạt nhân thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, phát triển công nghiệp công nghệ cao, logistics, dịch vụ và đổi mới sáng tạo trên phạm vi toàn tỉnh.

Song song với đó, tỉnh định hướng phát triển đô thị thông minh, tăng trưởng xanh, thích ứng với biến đổi khí hậu và phát triển theo mô hình đô thị gắn với giao thông công cộng (TOD). Các cụm TOD sẽ được ưu tiên hình thành tại khu vực các tuyến cao tốc, đường vành đai, tuyến đường sắt tốc độ cao, nhà ga, sân bay, cảng và trung tâm logistics lớn.

Theo mục tiêu đặt ra, đến năm 2030, Bắc Ninh sẽ có 12 đô thị loại II với tỷ lệ đô thị hóa khoảng 65%. Sau năm 2030, địa phương tiếp tục mở rộng mạng lưới đô thị, nâng cấp các khu vực nông thôn đủ điều kiện thành đô thị thuộc xã, hướng tới tỷ lệ đô thị hóa khoảng 80% vào năm 2050.

Trong cấu trúc phát triển mới, đô thị Kinh Bắc và đô thị Bắc Giang được xác định là hai cực trung tâm giữ vai trò hạt nhân của toàn tỉnh.

Đô thị Kinh Bắc, gồm các phường Kinh Bắc, Võ Cường, Vũ Ninh, Nam Sơn và Hạp Lĩnh, được quy hoạch trở thành trung tâm công nghiệp công nghệ cao và dịch vụ chất lượng cao của tỉnh cũng như khu vực phía Bắc. Đây đồng thời là đầu mối giao thông, logistics quan trọng trên hành lang kinh tế Lạng Sơn - Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh, đồng thời mang bản sắc đô thị di sản văn hóa Kinh Bắc.

Trong khi đó, đô thị Bắc Giang, gồm các phường Bắc Giang, Tiền Phong, Tân Tiến, Đa Mai, Yên Dũng, Tân An, Cảnh Thụy, Đồng Việt, Việt Yên, Nếnh, Vân Hà và Tự Lạn, sẽ là trung tâm hành chính, chính trị, kinh tế, văn hóa và khoa học kỹ thuật của tỉnh Bắc Ninh sau sáp nhập. Đô thị này được định hướng phát triển theo mô hình xanh, thông minh, bền vững và hướng tới tiêu chí đô thị loại I trong tương lai.

Bên cạnh hai đô thị trung tâm, Bắc Ninh sẽ hình thành mạng lưới các đô thị động lực mang chức năng chuyên biệt.

Trong đó, đô thị Từ Sơn được định hướng là trung tâm công nghiệp, sản xuất và làng nghề truyền thống, đóng vai trò đô thị phụ trợ phía Nam của tỉnh. Đô thị Tiên Du phát triển theo mô hình công nghiệp - dịch vụ - cư trú, đồng thời là đô thị vệ tinh phía Tây Nam với thế mạnh về thương mại, du lịch văn hóa và giáo dục đào tạo.

Đô thị Yên Phong sẽ là cực phát triển công nghiệp công nghệ cao quy mô lớn, cung cấp không gian sản xuất, dịch vụ và cư trú cho lực lượng lao động công nghiệp. Trong khi đó, đô thị Quế Võ được định hướng trở thành trung tâm công nghiệp, dịch vụ phụ trợ và logistics, hình thành trục không gian đô thị gắn kết hai bờ sông Cầu.

Đáng chú ý, đô thị Gia Thuận được xác định là đô thị hàng không chiến lược của tỉnh, gắn với Cảng hàng không quốc tế Gia Bình tiêu chuẩn 4F. Khu vực này sẽ phát triển theo mô hình đô thị sân bay với các ngành mũi nhọn như logistics hàng không, công nghiệp công nghệ cao và thương mại - dịch vụ quốc tế.

Ở phía Tây, đô thị Hiệp Hòa được quy hoạch theo hướng công nghiệp sạch, công nghiệp phụ trợ và dịch vụ, đóng vai trò cửa ngõ và đô thị đệm trong cấu trúc đa trung tâm. Còn đô thị Tân Yên - Yên Thế sẽ là cửa ngõ phía Tây Bắc, tận dụng lợi thế kết nối Vành đai 5 Vùng Thủ đô để phát triển công nghiệp, du lịch sinh thái và nông nghiệp công nghệ cao.

Tại khu vực phía Đông và Đông Bắc, đô thị Lạng Giang - Lục Nam được định vị là trung tâm công nghiệp và logistics gắn với Ga Kép cùng các trục giao thông chiến lược Bắc - Nam. Đô thị Lục Ngạn trở thành trung tâm dịch vụ hỗ trợ sản xuất nông - lâm nghiệp, phát triển du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng và công nghiệp chế biến sâu nông sản.

Trong khi đó, đô thị Sơn Động được định hướng là đô thị du lịch văn hóa - tín ngưỡng gắn với khu du lịch Tây Yên Tử, đồng thời là cửa ngõ kết nối với Quảng Ninh và TP. Hải Phòng. Đô thị này sẽ phát triển theo hướng sinh thái, kiểm soát chặt chẽ mật độ xây dựng nhằm bảo tồn cảnh quan tự nhiên và các giá trị văn hóa đặc sắc.

Tầm nhìn đến năm 2050, Bắc Ninh hướng tới hình thành một cấu trúc đô thị thống nhất, liên kết chặt chẽ theo mô hình đa cực - đa trung tâm. Trong đó, cặp đô thị Kinh Bắc - Bắc Giang giữ vai trò hạt nhân, còn các đô thị loại II đảm nhiệm các chức năng chuyên biệt như công nghiệp công nghệ cao, logistics, sân bay, du lịch văn hóa - tín ngưỡng hay kinh tế nông - lâm nghiệp.

Không gian đô thị toàn tỉnh sẽ được kết nối thông qua các trục động lực Bắc - Nam dọc Quốc lộ 1A, Quốc lộ 18 và tuyến đường sắt tốc độ cao Hà Nội - Gia Bình - Hạ Long, đồng thời gắn kết chặt chẽ với tam giác kinh tế Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh, tạo nền tảng cho sự lan tỏa phát triển kinh tế và đô thị trên quy mô toàn vùng.