Thành phố giàu nhất cả nước sắp khởi công tuyến đường sắt đô thị kết nối ‘phố Đông của Việt Nam'

TP. HCM đang dồn lực hoàn tất các thủ tục cần thiết để khởi công tuyến metro Bến Thành - Thủ Thiêm trước ngày 20/4, xác định đây là dự án trọng điểm, có tính cấp bách trong chiến lược hoàn thiện mạng lưới đường sắt đô thị và tăng cường kết nối liên vùng.

Theo thông báo kết luận của Phó Chủ tịch UBND TP. HCM Bùi Xuân Cường tại cuộc họp về tiến độ triển khai tuyến metro số 2 (đoạn Bến Thành – Thủ Thiêm) và định hướng đầu tư tuyến đường sắt Thủ Thiêm - Long Thành, các Sở, ngành và đơn vị liên quan được yêu cầu chủ động huy động tối đa nguồn lực, thực hiện đầy đủ các nhiệm vụ được giao, bảo đảm tiến độ và chất lượng để tổ chức khởi công dự án trước mốc thời gian nêu trên.

Thành phố thống nhất chủ trương thành lập Hội đồng thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi dự án; các Sở, ngành phải cử lãnh đạo tham gia, gửi Sở Tài chính tổng hợp trình UBND TP trước ngày 1/3. Sở Xây dựng được giao chủ trì xây dựng kế hoạch triển khai chi tiết, hoàn thiện tờ trình báo cáo Ban Thường vụ Đảng ủy UBND TP, trình Ban Thường vụ Thành ủy xem xét chấp thuận chủ trương xác định dự án thuộc trường hợp cấp bách, cần thực hiện ngay theo quy định.

Đồng thời, Sở Quy hoạch - Kiến trúc chịu trách nhiệm thẩm định phương án tuyến, vị trí công trình, đặc biệt là các ga kết nối với metro số 7 và ga Thủ Thiêm; tổ chức lấy ý kiến các tổ chức, đơn vị và cộng đồng dân cư bị ảnh hưởng, bảo đảm khả năng vận hành độc lập của tuyến. Sở Tài chính tham mưu lựa chọn tư vấn thẩm tra theo đúng quy định pháp luật về đấu thầu, trong khi Sở Nông nghiệp và Môi trường rà soát, phân tích phương án hợp đồng BT và các hình thức thanh toán phù hợp, bao gồm thanh toán bằng quỹ đất, kết hợp ngân sách hoặc mô hình khác theo quy định.

Tuyến metro Bến Thành - Thủ Thiêm có chiều dài khoảng 5,58-6km, gồm 6 ga ngầm, hướng tuyến dự kiến đi theo đường Hàm Nghi, vượt sông Sài Gòn, sau đó theo trục Mai Chí Thọ và kết thúc tại ga Thủ Thiêm. Tổng mức đầu tư sơ bộ khoảng 33.000 tỷ đồng. Đây là 1 trong 3 đoạn của tuyến metro số 2 dài hơn 62km, kết nối từ Khu đô thị mới Thủ Thiêm đến Khu đô thị Tây Bắc Củ Chi. Trước đó, ngày 15/1/2026, đoạn metro số 2 Bến Thành - Tham Lương dài gần 11,27km, tổng mức đầu tư hơn 55.000 tỷ đồng đã được khởi công và dự kiến hoàn thành vào năm 2030; đoạn từ Tham Lương đến Khu đô thị Tây Bắc Củ Chi sẽ được đầu tư sau năm 2030.

Công ty Cổ phần Tập đoàn Trường Hải (Thaco) đã được giao nghiên cứu, lập báo cáo nghiên cứu khả thi và đề xuất đầu tư tuyến Bến Thành - Thủ Thiêm theo phương thức PPP, hợp đồng BT (xây dựng - chuyển giao), với đề xuất thanh toán bằng quỹ đất phát triển đô thị theo mô hình TOD dọc tuyến và quỹ đất tối ưu tại khu vực depot. Song song với đó, doanh nghiệp này cũng đang nghiên cứu phương án đầu tư tuyến đường sắt đô thị Thủ Thiêm - Long Thành dài khoảng 42km, gồm 20 nhà ga và 1 depot, kết nối từ ga Thủ Thiêm (TP. HCM) đến sân bay Long Thành (Đồng Nai).

Khi metro số 2 được kéo dài đến Thủ Thiêm và liên thông với tuyến Thủ Thiêm - Long Thành, TP. HCM sẽ hình thành hành lang vận tải công cộng hiện đại, kết nối trực tiếp sân bay Tân Sơn Nhất - trung tâm thành phố - sân bay Long Thành. Trong bối cảnh sân bay Long Thành đang tiến gần mốc khai thác nhưng hạ tầng kết nối vùng, đặc biệt với TP. HCM, còn nhiều áp lực, việc sớm triển khai các tuyến đường sắt này được xem là giải pháp chiến lược nhằm nâng cao năng lực vận tải công cộng, giảm tải giao thông đường bộ và củng cố liên kết vùng trước năm 2030.