TP. Đà Nẵng đang định hình lại cấu trúc phát triển đô thị theo hướng đa trung tâm, liên kết vùng mạnh mẽ, trong bối cảnh điều chỉnh quy hoạch thời kỳ mới.
Theo dự thảo Điều chỉnh Quy hoạch TP. Đà Nẵng giai đoạn 2021–2030, tầm nhìn đến năm 2050 vừa được HĐND TP thông qua ngày 27/2, thành phố đặt mục tiêu đến năm 2030 đạt tỷ lệ đô thị hóa khoảng 66,5%, với tổng cộng 30 đô thị, gồm 20 đô thị hiện hữu và 10 đô thị mới.
Song song đó, Đà Nẵng phấn đấu nâng cấp hệ thống hành chính đô thị khi tỷ lệ số phường trên tổng số đơn vị cấp xã đạt từ 30% trở lên, tương đương tối thiểu chuyển đổi 6 xã lên phường (đạt khoảng 29/94 đơn vị). Đồng thời, thành phố hướng tới hoàn thiện tiêu chí đô thị loại I, trong đó yêu cầu ít nhất 50% số phường đạt trình độ phát triển đô thị loại II, tương đương tối thiểu 15 phường đạt chuẩn.
Về không gian phát triển, Đà Nẵng định hướng tổ chức mạng lưới đô thị – nông thôn theo mô hình chuỗi đô thị đa trung tâm, đóng vai trò cực tăng trưởng của vùng Duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên. Mô hình này gắn với các hành lang kinh tế quan trọng, bao gồm trục ven biển Bắc – Nam và các hành lang Đông – Tây kết nối khu vực nội địa Tây Nguyên, Nam Lào với hệ thống cảng biển, cảng hàng không và các đô thị ven biển.
Trong đó, hệ thống đô thị được cấu trúc thành ba cụm động lực chính. Cụm phía Bắc giữ vai trò trung tâm thương mại – dịch vụ, kế thừa nền tảng đô thị Đà Nẵng hiện hữu. Cụm trung tâm liên kết Bắc – Nam phát triển mạnh về thương mại, dịch vụ và du lịch, gắn với khu vực Hội An – Điện Bàn. Trong khi đó, cụm phía Đông Nam, phía Nam sông Thu Bồn được định hướng trở thành trung tâm công nghiệp, gắn với Khu kinh tế mở Chu Lai và các đô thị như Tam Kỳ, Núi Thành.

Một góc Đà Nẵng. Ảnh: Internet
Trên trục ven biển, Đà Nẵng sẽ phát triển chuỗi đô thị đa chức năng theo hướng Bắc – Nam, kết nối liên hoàn các đô thị Đà Nẵng – Điện Bàn – Hội An – Tam Kỳ – Chu Lai, đảm nhận vai trò trung tâm du lịch, dịch vụ, công nghiệp và logistics gắn với kinh tế biển.
Ở chiều Đông – Tây, các hành lang đô thị – công nghiệp – dịch vụ – nông nghiệp sẽ được hình thành nhằm kết nối khu vực đô thị trung tâm với vùng trung du, miền núi và Tây Nguyên, qua đó mở rộng không gian phát triển và tăng cường liên kết vùng.
Đáng chú ý, quy hoạch đặt trọng tâm vào việc củng cố và tái cấu trúc cụm đô thị trung tâm hiện hữu gồm Hải Châu, Thanh Khê, Sơn Trà, Ngũ Hành Sơn, Cẩm Lệ, Liên Chiểu; đồng thời mở rộng mạnh mẽ không gian đô thị về phía Nam và phía Tây. Trong khi đó, khu vực ven biển sẽ được kiểm soát chặt chẽ nhằm tránh phát triển dàn trải.
Thành phố cũng ưu tiên phát triển đô thị theo mô hình đô thị nén, gắn với giao thông công cộng (TOD), tập trung tại các khu vực có điều kiện hạ tầng phù hợp, qua đó nâng cao hiệu quả sử dụng đất và thúc đẩy kết nối nội vùng.
Trong chiến lược dài hạn, Đà Nẵng sẽ nghiên cứu phát huy vai trò của đô thị Điện Bàn như một trung tâm hành chính mới nhờ lợi thế quỹ đất và hạ tầng kết nối. Đồng thời, hình thành cụm đô thị động lực phía Nam Hội An, có khả năng chia sẻ chức năng với trung tâm hành chính Đà Nẵng hiện hữu, đặc biệt trong bối cảnh mở rộng không gian phát triển sau khi hợp nhất với Quảng Nam.
Bên cạnh đó, không gian nông thôn cũng được định hướng phát triển theo mô hình sinh thái đa chức năng, bao gồm nông thôn ven đô, ven biển, trung du và miền núi, đảm bảo cân bằng giữa đô thị hóa và bảo tồn hệ sinh thái.
Theo dự thảo, có 15 phường được đề xuất phát triển đạt trình độ đô thị loại II, gồm: Thanh Khê, Ngũ Hành Sơn, Liên Chiểu, An Khê, Hòa Khánh, Hòa Xuân, Hải Châu, Tam Kỳ, Hòa Cường, Hội An Tây, Cẩm Lệ, Điện Bàn, Sơn Trà, Điện Bàn Đông và An Hải. Danh sách này sẽ tiếp tục được rà soát, điều chỉnh trong Chương trình phát triển đô thị của thành phố theo quy hoạch chung.
Với định hướng này, Đà Nẵng không chỉ mở rộng không gian phát triển mà còn tái cấu trúc toàn diện mô hình đô thị, hướng tới trở thành trung tâm kinh tế – xã hội năng động, có sức lan tỏa trong khu vực và quốc tế.
Từ ngày 1/7/2025, tỉnh Quảng Nam chính thức sáp nhập vào TP. Đà Nẵng, đưa Đà Nẵng trở thành thành phố có diện tích lớn nhất trong số 6 thành phố trực thuộc Trung ương của cả nước với 11.860km2.