Thay đổi lớn trong kế hoạch ‘lên đời’ sân bay gần 80 năm tuổi do Pháp xây dựng

UBND tỉnh An Giang vừa có văn bản gửi Bộ Xây dựng đề nghị xem xét, chấp thuận việc thay đổi nhà tài trợ sản phẩm quy hoạch Cảng hàng không Rạch Giá từ Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam sang Công ty TNHH Mặt Trời Phú Quốc - doanh nghiệp thành viên của Sun Group. Động thái này nhằm bảo đảm tiến độ lập quy hoạch, tạo cơ sở triển khai đầu tư nâng cấp, mở rộng sân bay, phục vụ Tuần lễ Cấp cao APEC 2027 theo chỉ đạo của Chính phủ.

Theo UBND tỉnh An Giang, việc lập quy hoạch Cảng hàng không Rạch Giá đã được phê duyệt chủ trương, trong đó ACV từng đề xuất tài trợ sản phẩm quy hoạch và được Bộ Xây dựng thống nhất. Tuy nhiên, tại văn bản ngày 17/12/2025, ACV cho biết dự kiến đến tháng 6/2026 mới trình phê duyệt quy hoạch, sau đó mới xây dựng kế hoạch đầu tư. Địa phương đánh giá lộ trình này khó đáp ứng yêu cầu về tiến độ, trong bối cảnh sân bay Rạch Giá cần sớm được nâng cấp, mở rộng để hoàn thành và đưa vào khai thác trước thềm APEC 2027.

Trước nguy cơ chậm tiến độ, UBND tỉnh An Giang đã trao đổi với ACV, đồng thời chủ động rà soát và tìm kiếm phương án thay thế nhằm bảo đảm chất lượng và thời gian hoàn thành công tác quy hoạch. Trong bối cảnh đó, ngày 15/1/2026, Công ty TNHH Mặt Trời Phú Quốc đã có văn bản đề nghị tài trợ sản phẩm quy hoạch Cảng hàng không Rạch Giá thời kỳ 2021–2030, tầm nhìn đến năm 2050. Theo tỉnh An Giang, đây là hình thức tài trợ sản phẩm quy hoạch, không kèm theo bất kỳ điều kiện ràng buộc nào liên quan đến hình thức đầu tư, phù hợp với các quy định hiện hành và chủ trương của Bộ Xây dựng.

UBND tỉnh An Giang cho rằng việc sớm hoàn thiện quy hoạch sân bay Rạch Giá không chỉ nhằm phục vụ Tuần lễ Cấp cao APEC 2027, mà còn đáp ứng yêu cầu lâu dài về quốc phòng, an ninh, phòng chống thiên tai, cứu hộ cứu nạn khu vực biên giới Tây Nam, đồng thời tạo động lực phát triển kinh tế – xã hội, du lịch và giao thương cho địa phương và toàn vùng Đồng bằng sông Cửu Long.

Sân bay Rạch Giá được thực dân Pháp xây dựng từ những năm 50. Chức năng chính của sân bay lúc bấy giờ là đảm bảo liên lạc hành chính giữa Sài Gòn và miền Tây Nam bộ. Đầu năm 1960, Mỹ tiếp tục hoàn chỉnh xây dựng Cảng hàng không Rạch Giá thành một trong những căn cứ của Hàng không dân dụng, sử dụng chính cho mục đích quân sự.

Thời gian đầu sau giải phóng, sân bay phục vụ chủ yếu cho hoạt động về nông nghiệp. Năm 1979, sân bay được cải tạo, mở rộng để có thể đón các máy bay cỡ lớn hơn với đường băng dài 1.170m, rộng 30m. Đến năm 2007, công trình được nâng cấp, kéo dài đường băng lên 1.500m, đủ khả năng tiếp nhận các loại máy bay ATR 72 và tương đương, với công suất thiết kế khoảng 200.000 hành khách mỗi năm. Tuy nhiên, theo đánh giá của địa phương, hạ tầng hiện hữu của sân bay còn hạn chế, mới đạt tiêu chuẩn cảng hàng không cấp 3C, không đáp ứng yêu cầu khai thác các đường bay dài và máy bay thân lớn.

Trong bối cảnh hợp nhất tỉnh Kiên Giang và tỉnh An Giang thành tỉnh An Giang mới với quy mô diện tích hơn 9.800km2, lớn nhất vùng Đồng bằng sông Cửu Long, nhu cầu nâng cấp hạ tầng hàng không càng trở nên cấp thiết. Vì vậy, tỉnh An Giang đề xuất đầu tư nâng cấp, mở rộng Cảng hàng không Rạch Giá đạt tiêu chuẩn cảng hàng không cấp 4C, có thể phát triển lên cấp 4E trong tương lai, đồng thời đạt tiêu chuẩn sân bay quân sự cấp II.

Theo định hướng này, sân bay Rạch Giá sẽ có khả năng tiếp nhận máy bay lớn hơn, mở thêm các đường bay mới, tăng tần suất khai thác, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế – xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh. Ngoài ra, sân bay cũng được xác định là sân bay dự bị cho sân bay Phú Quốc trong thời gian diễn ra Tuần lễ Cấp cao APEC 2027.

Để có cơ sở pháp lý triển khai các bước tiếp theo, UBND tỉnh An Giang đề nghị Bộ Xây dựng sớm xem xét, chấp thuận việc thay đổi nhà tài trợ sản phẩm quy hoạch Cảng hàng không Rạch Giá, qua đó đẩy nhanh tiến độ chuẩn bị đầu tư và đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.