Ngày 25/4, Văn phòng UBND tỉnh Khánh Hòa ban hành thông báo kết luận cuộc họp rà soát tiêu chuẩn đô thị diễn ra trước đó một ngày. Tại đây, Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Việt Hùng đã đưa ra loạt chỉ đạo mang tính "chốt tiến độ", xác lập các mốc thời gian cụ thể, yêu cầu toàn bộ hệ thống chính trị phối hợp đồng bộ để hoàn thành mục tiêu nâng cấp đơn vị hành chính cấp xã.
Theo kết luận, 7 xã được lựa chọn lập hồ sơ và tập trung đầu tư gồm: Tân Định, Diên Khánh, Diên Lạc, Diên Điền, Cam Lâm, Vạn Ninh và Ninh Phước. Đây đều là những địa bàn có vị trí chiến lược, nền tảng kinh tế - xã hội tốt, sẵn sàng cho quá trình chuyển đổi lên đô thị.
Trong đó, 4 xã Tân Định, Diên Khánh, Diên Lạc và Diên Điền đã đạt đủ 9/9 tiêu chuẩn theo quy định. Nhiệm vụ trọng tâm hiện nay là hoàn thiện thủ tục pháp lý để chuyển đổi thành phường. Sở Nội vụ được giao làm đầu mối, phối hợp xây dựng đề án, hoàn thành trước ngày 10/6/2026; Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Thanh Hà trực tiếp chỉ đạo, giám sát quá trình triển khai.

Một góc xã Diên Khánh. Ảnh: MÃ PHƯƠNG
Ở nhóm còn lại, tiến độ đang chịu áp lực lớn từ các tiêu chí chưa hoàn thiện. Cụ thể, xã Cam Lâm đã đạt 8/9 tiêu chuẩn, còn thiếu tiêu chí về quy mô dân số đô thị. Tỉnh yêu cầu khẩn trương rà soát, bổ sung số liệu, đồng thời phối hợp Sở Xây dựng lập hồ sơ công nhận đô thị loại III, hoàn tất trước ngày 30/7/2026.
Tương tự, xã Vạn Ninh (đạt 7/9 tiêu chuẩn) phải đẩy nhanh việc hoàn thiện số liệu lao động phi nông nghiệp và hồ sơ đô thị loại III, mục tiêu hoàn thành trước tháng 8/2026.
Đáng chú ý, xã Ninh Phước (đạt 6/9 tiêu chuẩn) được yêu cầu định vị rõ vai trò trong quy hoạch tổng thể. Lãnh đạo tỉnh nhấn mạnh địa phương cần phát triển theo hướng gắn với lợi thế du lịch, làng nghề gốm Bàu Trúc, dệt thổ cẩm và nông nghiệp công nghệ cao, đảm bảo hài hòa giữa đô thị hóa và bảo tồn bản sắc.
Để bảo đảm mục tiêu đưa Khánh Hòa trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu triển khai theo tinh thần "6 rõ", phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng đơn vị. Sở Nội vụ cử cán bộ trực tiếp hỗ trợ địa phương từ giai đoạn xây dựng đề án; đồng thời nghiên cứu, tận dụng tối đa các yếu tố đặc thù và học hỏi kinh nghiệm từ các địa phương đi trước.
Song song đó, Sở Xây dựng chịu trách nhiệm hướng dẫn lập hồ sơ đô thị loại III cho Cam Lâm và Vạn Ninh; Sở Tài chính rà soát, cân đối ngân sách, ưu tiên các lĩnh vực tạo nguồn thu lớn như du lịch, công nghiệp; ngành Thống kê đảm bảo tính chính xác tuyệt đối của số liệu dân số và lao động phục vụ đánh giá tiêu chí.
Việc nâng cấp 7 xã lên phường không chỉ mang ý nghĩa hành chính mà còn là bước đi chiến lược, tạo điều kiện để Khánh Hòa tiếp cận các cơ chế, chính sách đặc thù theo nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, qua đó tạo "đòn bẩy" cho tăng trưởng. Lãnh đạo tỉnh yêu cầu các đơn vị bám sát tiến độ từng ngày, không chậm trễ, quyết tâm đưa Khánh Hòa sớm trở thành thành phố trực thuộc Trung ương.
Từ ngày 1/7/2025, tỉnh Khánh Hòa đã sáp nhập với tỉnh Ninh Thuận, hình thành đơn vị hành chính mới vẫn mang tên Khánh Hòa, với trung tâm hành chính đặt tại phường Nha Trang.
Sau sáp nhập, tỉnh Khánh Hòa mới sẽ sở hữu đường bờ biển dài nhất cả nước, với tổng diện tích 8.555,86km2 và dân số hơn 2,24 triệu người. Quy mô này được đánh giá tạo ra dư địa lớn để phát triển kinh tế biển, đồng thời mở ra cơ hội bứt phá, hiện thực hóa mục tiêu trở thành thành phố trực thuộc Trung ương trong tương lai gần.