Từ giờ, nhiều trường hợp sẽ không được cấp sổ đỏ

Luật Đất đai 2024 đã quy định cụ thể các trường hợp không được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất (sổ đỏ), nhằm siết chặt quản lý và hạn chế các vi phạm trong sử dụng đất. Các quy định này sẽ là căn cứ pháp lý quan trọng được áp dụng thời điểm hiện tại và các giai đoạn tiếp theo.

Theo quy định tại Điều 151, người sử dụng đất sẽ không được cấp sổ đỏ đối với một số trường hợp nhất định. Trong đó, đáng chú ý là diện tích đất nông nghiệp sử dụng vào mục đích công ích theo quy định của pháp luật sẽ không đủ điều kiện cấp giấy chứng nhận. Tương tự, các loại đất được Nhà nước giao để quản lý cũng không thuộc diện cấp sổ đỏ, ngoại trừ phần diện tích được phép sử dụng chung theo quyết định của cơ quan có thẩm quyền.

Ngoài ra, các trường hợp thuê hoặc thuê lại đất từ người sử dụng đất cũng không được cấp sổ đỏ, trừ khi việc thuê đất gắn với các dự án đầu tư hạ tầng đã được phê duyệt. Đối với đất nhận khoán, chỉ những trường hợp đặc biệt được pháp luật công nhận mới đủ điều kiện xem xét cấp giấy chứng nhận.

Một điểm quan trọng khác là các thửa đất đã có quyết định thu hồi của cơ quan nhà nước có thẩm quyền sẽ không được cấp sổ đỏ, trừ trường hợp quá 3 năm kể từ khi có quyết định nhưng chưa thực hiện thu hồi. Bên cạnh đó, đất đang có tranh chấp, bị kê biên để thi hành án hoặc đang bị áp dụng các biện pháp khẩn cấp tạm thời cũng không đủ điều kiện cấp giấy chứng nhận.

Luật cũng quy định rõ, các tổ chức được Nhà nước giao đất không thu tiền sử dụng đất để phục vụ mục đích công cộng, không nhằm kinh doanh, sẽ không được cấp sổ đỏ.

Không chỉ đối với đất, các tài sản gắn liền với đất cũng bị loại trừ khỏi diện cấp giấy chứng nhận trong nhiều trường hợp. Cụ thể, nếu thửa đất không đủ điều kiện cấp sổ đỏ thì tài sản trên đất cũng không được công nhận quyền sở hữu. Các công trình xây dựng tạm thời, công trình phụ trợ hoặc nhà ở làm bằng vật liệu tạm như tranh, tre, nứa, lá… cũng không thuộc diện được cấp giấy chứng nhận.

Đối với các tài sản đã có thông báo giải tỏa hoặc quyết định thu hồi đất, việc cấp sổ đỏ cũng không được thực hiện, trừ khi quá thời hạn 3 năm mà chưa triển khai. Bên cạnh đó, những công trình xây dựng vi phạm như xây sau thời điểm cấm xây dựng, lấn chiếm hành lang bảo vệ công trình hạ tầng kỹ thuật hoặc không phù hợp với quy hoạch được duyệt cũng sẽ không được cấp giấy chứng nhận.

Luật cũng loại trừ các tài sản thuộc sở hữu Nhà nước (trừ trường hợp đã được xác định là phần vốn góp vào doanh nghiệp) và các tài sản không đáp ứng điều kiện theo quy định pháp luật hiện hành.

Việc quy định rõ ràng các trường hợp không được cấp sổ đỏ không chỉ giúp minh bạch hóa công tác quản lý đất đai mà còn góp phần hạn chế tình trạng sử dụng đất sai mục đích, xây dựng trái phép, từ đó tạo nền tảng cho thị trường bất động sản phát triển ổn định và bền vững hơn trong thời gian tới.