Nhiều người dân băn khoăn liệu việc xây nhà trên đất nông nghiệp từ nhiều năm trước có bị xử phạt theo quy định hiện hành hay không. Theo Nghị định 123/2024/NĐ-CP, một số trường hợp sử dụng đất từ trước ngày 15/10/1993 sẽ không bị xử lý vi phạm hành chính nếu đáp ứng điều kiện theo quy định.
Cụ thể, khoản 4 Điều 3 Nghị định 123/2024/NĐ-CP quy định hộ gia đình, cá nhân đã sử dụng đất trước ngày 15/10/1993, nhưng chưa có văn bản xử lý vi phạm của cơ quan nhà nước có thẩm quyền trước thời điểm Luật Đất đai năm 2024 có hiệu lực, thì không bị xử lý theo quy định của Nghị định này.

Xây nhà trên đất nông nghiệp trước 15/10/1993: Trường hợp nào sẽ không bị xử phạt? Ảnh minh họa
Luật Đất đai năm 2024 chính thức có hiệu lực từ ngày 1/8/2024. Điều này đồng nghĩa, nếu hộ gia đình hoặc cá nhân đã xây dựng nhà trên đất nông nghiệp và sử dụng đất từ trước ngày 15/10/1993, đồng thời đến trước ngày 1/8/2024 chưa từng bị cơ quan có thẩm quyền lập văn bản xử lý vi phạm, thì sẽ không bị xử phạt hành chính theo Nghị định 123/2024/NĐ-CP.
Bên cạnh quy định nêu trên, Nghị định 123/2024/NĐ-CP cũng quy định thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai là 2 năm.
Đối với hành vi vi phạm đã kết thúc, thời hiệu xử phạt được tính từ thời điểm chấm dứt hành vi vi phạm. Trong khi đó, đối với hành vi vi phạm đang diễn ra, thời hiệu được tính từ thời điểm người có thẩm quyền phát hiện hành vi vi phạm.
Nghị định cũng quy định rõ cách xác định thời điểm chấm dứt hành vi vi phạm đối với từng nhóm hành vi. Theo đó, đối với các hành vi quy định tại Điều 14, Điều 24, Điều 26 và Điều 27 của Nghị định, thời điểm chấm dứt được xác định là khi các hoạt động vi phạm đã hoàn thành. Đối với một số hành vi khác liên quan đến giao dịch đất đai hoặc cung cấp thông tin, thời điểm chấm dứt sẽ được xác định theo từng trường hợp cụ thể được quy định trong Nghị định.
Như vậy, trường hợp hộ gia đình, cá nhân xây nhà trên đất nông nghiệp và sử dụng đất từ trước 15/10/1993, nhưng đến trước ngày 1/8/2024 chưa có văn bản xử lý vi phạm của cơ quan nhà nước có thẩm quyền, thì sẽ không bị xử phạt vi phạm hành chính theo Nghị định 123/2024/NĐ-CP. Điều này là quy định chuyển tiếp nhằm xử lý các trường hợp sử dụng đất tồn tại từ nhiều năm trước khi Luật Đất đai 2024 có hiệu lực.