Từ nay, mua bán đất không đúng quy định pháp luật có thể bị phạt đến 100 triệu đồng

Các giao dịch chuyển nhượng quyền sử dụng đất khi chưa đáp ứng đầy đủ điều kiện theo quy định của pháp luật đang được kiểm soát chặt hơn. Không chỉ đối mặt với tiền phạt, người vi phạm còn có thể phải hoàn trả đất, chấm dứt giao dịch và nộp lại khoản lợi nhuận phát sinh từ việc chuyển nhượng trái quy định.

Chuyển nhượng đất không đủ điều kiện có thể bị xử phạt nặng

Theo quy định tại Nghị định 123/2024/NĐ-CP, hành vi chuyển quyền sử dụng đất dưới các hình thức như chuyển nhượng, tặng cho, góp vốn, cho thuê, cho thuê lại, thừa kế hoặc thế chấp mà không đáp ứng một trong các điều kiện quy định tại khoản 1 Điều 45 Luật Đất đai 2024 sẽ bị xử lý vi phạm hành chính.

Trong đó, trường hợp chuyển nhượng hoặc góp vốn bằng quyền sử dụng đất khi chưa được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất có thể bị phạt từ 30 đến 50 triệu đồng đối với cá nhân theo quy định tại Điều 17 của Nghị định.

Đối với tổ chức, mức xử phạt được áp dụng gấp đôi, tương ứng từ 60 đến 100 triệu đồng.

Các quy định này được đưa ra nhằm tăng cường kỷ cương trong hoạt động giao dịch đất đai, hạn chế tình trạng mua bán, chuyển nhượng quyền sử dụng đất không đủ điều kiện pháp lý.

Không chỉ bị phạt tiền

Điểm đáng lưu ý là hậu quả pháp lý của hành vi vi phạm không dừng lại ở mức xử phạt hành chính.

Theo đó, tùy từng trường hợp cụ thể, cơ quan có thẩm quyền có thể yêu cầu bên nhận chuyển quyền hoàn trả lại đất cho bên chuyển quyền. Đồng thời, giao dịch đã thực hiện có thể bị chấm dứt hoặc phải xử lý theo quy định của pháp luật.

Trường hợp phát sinh khoản thu nhập hoặc lợi ích từ giao dịch vi phạm, người có hành vi vi phạm còn phải nộp lại toàn bộ số lợi bất hợp pháp có được.

Ngoài ra, cơ quan chức năng cũng có thể áp dụng các biện pháp khắc phục khác như buộc chấm dứt hợp đồng thế chấp quyền sử dụng đất hoặc yêu cầu thực hiện các thủ tục đăng ký đất đai nếu thửa đất đủ điều kiện được cấp Giấy chứng nhận theo quy định.

Người mua thường là bên chịu nhiều rủi ro nhất

Thực tế cho thấy, các giao dịch bằng giấy viết tay hoặc chuyển nhượng đất khi chưa hoàn thiện hồ sơ pháp lý thường tiềm ẩn nhiều rủi ro đối với bên nhận chuyển nhượng.

Trong một số trường hợp, việc hoàn trả đất hoặc xử lý hậu quả phát sinh trở nên phức tạp khi bên chuyển quyền đã giải thể, phá sản, qua đời mà không có người thừa kế hoặc không còn xác định được nơi cư trú.

Khi đó, người nhận chuyển nhượng có thể phải tự giải quyết các tranh chấp, thực hiện các nghĩa vụ phát sinh hoặc tiếp tục hoàn thiện thủ tục pháp lý liên quan đến thửa đất nếu đủ điều kiện. Điều này đồng nghĩa với việc khoản tiền bỏ ra để mua đất chưa chắc đã bảo đảm quyền lợi pháp lý tương ứng nếu giao dịch được thực hiện không đúng quy định.

Cần kiểm tra kỹ điều kiện pháp lý trước khi giao dịch

Theo các chuyên gia pháp lý, việc nâng mức xử phạt và bổ sung các biện pháp khắc phục hậu quả cho thấy xu hướng siết chặt quản lý đối với các giao dịch đất đai không đủ điều kiện pháp luật.

Trong nhiều năm qua, các giao dịch bằng giấy tay hoặc chuyển nhượng đất chưa hoàn thiện hồ sơ pháp lý là một trong những nguyên nhân phổ biến dẫn đến tranh chấp kéo dài, gây khó khăn cho cả người dân và cơ quan quản lý.

Do đó, trước khi thực hiện bất kỳ giao dịch nào liên quan đến quyền sử dụng đất, người dân cần kiểm tra kỹ tình trạng pháp lý của thửa đất, đặc biệt là điều kiện chuyển quyền theo quy định của Luật Đất đai 2024, nhằm hạn chế rủi ro và tránh các hậu quả pháp lý không đáng có.