Theo báo Đầu tư, UBND tỉnh Đồng Nai vừa có tờ trình gửi Thủ tướng Chính phủ đề nghị điều chỉnh chủ trương đầu tư Dự án đường cao tốc Bắc - Nam phía Tây đoạn Gia Nghĩa (Đắk Nông) - Chơn Thành (Bình Phước), nhằm tháo gỡ những khó khăn về phương án tài chính và bảo đảm tính khả thi trong quá trình triển khai.
Theo đề xuất, sơ bộ tổng mức đầu tư của dự án được điều chỉnh từ 25.540 tỷ đồng lên 28.034 tỷ đồng, tăng gần 2.500 tỷ đồng so với phương án đã được phê duyệt.
Trong đó, vốn ngân sách Trung ương dự kiến tăng lên 18.994,5 tỷ đồng, gồm 8.770 tỷ đồng từ nguồn tăng thu, tiết kiệm chi thường xuyên ngân sách Trung ương năm 2022; 1.766,5 tỷ đồng từ kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2021-2025 và đề xuất bổ sung thêm 8.458 tỷ đồng.
Vốn ngân sách địa phương giữ nguyên ở mức 2.233,5 tỷ đồng, gồm 1.233,5 tỷ đồng từ tỉnh Đồng Nai và 1.000 tỷ đồng từ tỉnh Lâm Đồng. Trong khi đó, phần vốn do nhà đầu tư thu xếp được điều chỉnh còn khoảng 6.806 tỷ đồng.
Theo UBND tỉnh Đồng Nai, việc điều chỉnh tổng mức đầu tư xuất phát từ những biến động địa chính trị trên thế giới khiến giá nhiên liệu, vật liệu xây dựng, nhân công và chi phí vận chuyển tăng mạnh trong thời gian qua.
Những yếu tố này làm chi phí xây dựng Dự án thành phần 1 tăng khoảng 2.745 tỷ đồng, tương đương 14,46% tổng mức đầu tư (chưa bao gồm lãi vay).
Nếu tiếp tục giữ nguyên cơ cấu nguồn vốn theo hợp đồng BOT đã ký, dự án sẽ gặp nhiều khó khăn trong việc thu xếp vốn tín dụng, doanh thu thu phí không đủ bảo đảm phương án tài chính, trong khi thời gian hoàn vốn có thể kéo dài tới 34 năm 4 tháng.
Để tháo gỡ vướng mắc, UBND tỉnh Đồng Nai đề xuất điều chỉnh phương án tài chính của Dự án thành phần 1 theo hướng tăng tỷ lệ vốn ngân sách nhà nước tham gia từ 6.842 tỷ đồng, tương đương 34,88% tổng mức đầu tư, lên 15.300 tỷ đồng, chiếm 69,21%.
Trong số này, ngoài 6.842 tỷ đồng đã được bố trí, địa phương đề xuất bổ sung thêm 8.458 tỷ đồng từ ngân sách Trung ương.
UBND tỉnh Đồng Nai cho biết, Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP) đã được sửa đổi, bổ sung, cho phép tỷ lệ vốn nhà nước tham gia dự án PPP lên tới 70% tổng mức đầu tư đối với các trường hợp đáp ứng điều kiện theo quy định.
Đồng thời, tuyến cao tốc đi qua nhiều địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn và đặc biệt khó khăn. Vì vậy, việc nâng tỷ lệ vốn nhà nước tham gia lên 69,21% được đánh giá là phù hợp với quy định pháp luật, đồng thời là giải pháp cần thiết để bảo đảm hiệu quả tài chính và tính khả thi của dự án.

Phối cảnh cao tốc Gia Nghĩa - Chơn Thành. Nguồn ảnh: Internet
Bên cạnh việc điều chỉnh tổng mức đầu tư và phương án tài chính, UBND tỉnh Đồng Nai cũng đề xuất điều chỉnh tiến độ thực hiện dự án.
Theo đó, thay vì cơ bản hoàn thành trong năm 2026 và đưa vào khai thác từ năm 2027 theo Nghị quyết số 138/2024/QH15 của Quốc hội, dự án được kiến nghị hoàn thành và đưa vào vận hành trong năm 2028.
Theo cơ quan có thẩm quyền, việc điều chỉnh tiến độ là cần thiết để có thời gian rà soát, cập nhật tổng mức đầu tư, cơ cấu nguồn vốn, hoàn thiện phương án tài chính, đồng thời tổ chức đàm phán và ký kết hợp đồng dự án theo đúng quy định.
Đáng chú ý, dù Dự án thành phần 1 đã cơ bản hoàn tất công tác giải phóng mặt bằng nhưng đến nay vẫn chưa thể triển khai thi công.
Theo UBND tỉnh Đồng Nai, công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư đã hoàn thành hơn 98%; trên 80% diện tích đã được người dân cưa cắt cây trồng, sẵn sàng bàn giao. Nhà đầu tư cũng đã tiếp nhận khoảng 61 km trong tổng số 100 km mặt bằng sạch trên đoạn tuyến qua địa bàn tỉnh, đủ điều kiện để triển khai xây dựng.
Phần diện tích còn lại đang được địa phương khẩn trương hoàn tất các thủ tục để bàn giao theo tiến độ.
Tuy nhiên, đến thời điểm hiện nay, công trường vẫn chưa thể khởi động do nhà đầu tư và doanh nghiệp dự án chưa hoàn thành hồ sơ thiết kế triển khai sau thiết kế cơ sở để trình thẩm định, phê duyệt theo quy định.
Cao tốc Gia Nghĩa - Chơn Thành có tổng chiều dài khoảng 124,13km, trong đó đoạn qua tỉnh Lâm Đồng dài 23,1km và đoạn qua TP. Đồng Nai dài 101,03km.
Trong đó, Dự án thành phần 1 xây dựng tuyến cao tốc theo hình thức đối tác công tư (PPP); Dự án thành phần 3 đầu tư đường gom và cầu vượt ngang cao tốc trên địa bàn tỉnh Đồng Nai; Dự án thành phần 5 thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư. Ba dự án thành phần này đều do UBND tỉnh Đồng Nai làm cơ quan chủ quản.
Sau khi hoàn thành, cao tốc Gia Nghĩa - Chơn Thành được kỳ vọng sẽ trở thành trục giao thông chiến lược kết nối Tây Nguyên với vùng Đông Nam Bộ, tạo động lực thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, logistics và liên kết vùng trong khu vực.