Thích
Bộ Xây dựng mới đây đã ban hành Thông báo kết luận của Thứ trưởng Bùi Xuân Dũng tại cuộc họp về báo cáo nghiên cứu tiền khả thi dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt TP. HCM - Cần Thơ.
Theo Bộ Xây dựng, đây là dự án quan trọng quốc gia, có quy mô vốn rất lớn, yêu cầu kỹ thuật phức tạp và đi qua nhiều địa phương. Vì vậy, cần tiếp tục phân tích, đánh giá kỹ lưỡng nhằm bảo đảm hiệu quả đầu tư và triển khai thuận lợi.
Thứ trưởng yêu cầu Ban Quản lý dự án Mỹ Thuận và đơn vị tư vấn bổ sung đầy đủ luận cứ về sự cần thiết đầu tư; đồng thời rà soát, tính toán lại dự báo nhu cầu vận tải trên cơ sở phân bổ hợp lý giữa các phương thức như đường bộ, hàng hải, đường thủy nội địa và hàng không.
Việc dự báo phải bám sát điều kiện thực tế và định hướng phát triển của khu vực dự án, đặc biệt trong bối cảnh các tuyến cao tốc TP. HCM - Cần Thơ và Cần Thơ - Cà Mau sẽ được mở rộng theo quy hoạch.
Sơ đồ tuyến đường sắt TP. HCM - Cần Thơ. Nguồn ảnh: Internet
Bộ Xây dựng cũng yêu cầu cập nhật kịch bản tăng trưởng kinh tế hai con số; đánh giá tác động của việc tổ chức lại không gian các địa phương sau sáp nhập; phân tích khả năng đáp ứng nhu cầu vận tải trên hành lang kinh tế TP. HCM - Cần Thơ trong dài hạn.
Số liệu dự báo cần được làm rõ theo từng chủng loại hàng hóa, hành khách và điểm đi - điểm đến, qua đó hoàn thiện cơ sở lựa chọn quy mô tuyến chính (đường đơn hoặc đường đôi) theo từng giai đoạn phân kỳ. Phương án đầu tư các cầu trên tuyến cũng phải được nghiên cứu theo quy mô đường đôi để có cơ sở so sánh, lựa chọn phương án tối ưu.
Về giải pháp kỹ thuật, Thứ trưởng đề nghị làm rõ nguyên tắc lựa chọn tốc độ thiết kế và tổ chức so sánh cụ thể giữa các phương án 120km/h, 160km/h và 200km/h trên cơ sở phân tích hiệu quả kinh tế - kỹ thuật. Các phương án đi trên cao, đi trên mặt đất, nhất là tại các đoạn qua đô thị, cần được đánh giá toàn diện.
Cùng với đó, thiết kế các nút giao quan trọng với Vành đai 3, Vành đai 4 và cầu Cần Thơ 2 phải bảo đảm tính đồng bộ, tránh phát sinh chi phí điều chỉnh lớn trong tương lai.
Giải pháp phân kỳ đầu tư cũng phải được tính toán chặt chẽ, bảo đảm tiết kiệm và hạn chế tối đa việc thi công giai đoạn sau làm gián đoạn khai thác giai đoạn trước.
Trước đó, tháng 1 vừa qua, Bộ Xây dựng đã có văn bản phản hồi, trao đổi thông tin với CT Group liên quan đến đề xuất đầu tư dự án tuyến đường sắt TP. HCM - Cần Thơ - Cà Mau.
Theo Bộ Xây dựng, tuyến đường sắt TP. HCM - Cần Thơ được xác định là dự án đường sắt quốc gia xây dựng mới, có quy mô lớn và tổng mức đầu tư rất cao.
Hiện nay, Bộ đã giao Ban Quản lý dự án Mỹ Thuận tổ chức lập Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi theo đúng trình tự, quy định của pháp luật.
Đối với đoạn Cần Thơ - Cà Mau, tuyến đường sắt này đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt bổ sung vào điều chỉnh Quy hoạch mạng lưới đường sắt thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 tại Quyết định số 2404/QĐ-TTg ngày 29/10/2025.
Theo hồ sơ quy hoạch, nhu cầu vận tải hành khách và hàng hóa trên tuyến dự kiến sẽ hình thành rõ nét vào giai đoạn đến năm 2050.
Bộ Xây dựng cho biết, với tính chất phức tạp và phạm vi ảnh hưởng rộng của dự án, cơ quan quản lý nhà nước sẵn sàng bố trí thời gian làm việc để trao đổi, làm rõ các nội dung đề xuất cụ thể của nhà đầu tư, trên cơ sở bảo đảm tuân thủ quy hoạch và hiệu quả tổng thể của mạng lưới đường sắt quốc gia.
Tuyến đường sắt TP. HCM - Cần Thơ. Ảnh minh họa
Được biết, theo đề xuất của Tập đoàn CT Group, doanh nghiệp này kiến nghị đầu tư dự án tuyến đường sắt TP. HCM - Cần Thơ - Cà Mau theo phương thức đối tác công tư (PPP) với tổng mức đầu tư khoảng 12 tỷ USD, chưa bao gồm chi phí bồi thường, hỗ trợ và tái định cư; đồng thời đề xuất áp dụng một số cơ chế đặc thù nhằm bảo đảm tính khả thi cho dự án.
Theo phương án do CT Group đề xuất, tuyến đường sắt có điểm đầu tại ga Thủ Thiêm (TP. HCM), kết nối với trục đường sắt Bắc - Nam, và điểm cuối tại ga Đất Mũi (Cà Mau). Tuyến dự kiến đi qua 6 địa phương gồm TP. HCM, Tây Ninh, Đồng Tháp, Vĩnh Long, Cần Thơ và Cà Mau, được kỳ vọng tạo động lực mới cho phát triển kinh tế - xã hội khu vực Đồng bằng sông Cửu Long.
Dự án được chia thành hai giai đoạn. Giai đoạn 1 ưu tiên triển khai đoạn từ Thủ Thiêm đến ga Cái Răng (Cần Thơ) với chiều dài khoảng 160km, ngắn hơn khoảng 15km so với phương án đang được nghiên cứu. Giai đoạn 2 tiếp tục đầu tư đoạn từ Cái Răng đến Đất Mũi, dài khoảng 120km.
Về kỹ thuật, CT Group đề xuất đầu tư tuyến đường sắt đôi, điện khí hóa, khổ tiêu chuẩn 1.435mm, khai thác hỗn hợp tàu khách và tàu hàng, với vận tốc thiết kế trong dải 200-250km/h; đồng thời tiếp tục nghiên cứu phương án nâng vận tốc lên 300-350km/h nhằm đồng bộ với mạng lưới đường sắt tốc độ cao trong tương lai.
Trong khi đó, kết quả nghiên cứu bước đầu của Ban Quản lý dự án Mỹ Thuận đối với tuyến TP. HCM - Cần Thơ cho thấy phương án đang được xem xét có điểm đầu tại ga An Bình (TP. Dĩ An, Bình Dương cũ) và điểm cuối tại ga Cần Thơ (phường Hưng Phú, TP. Cần Thơ), với tổng chiều dài khoảng 175,2km, đi qua 5 tỉnh, thành phố gồm TP. HCM, Tây Ninh, Đồng Tháp, Vĩnh Long và Cần Thơ.
Theo phương án này, tuyến đường sắt được đầu tư mới với quy mô khai thác hỗn hợp hành khách - hàng hóa, điện khí hóa, khổ 1.435mm, tốc độ thiết kế khoảng 160km/h. Tổng mức đầu tư sơ bộ giai đoạn 1 ước khoảng 173.643 tỷ đồng (tương đương 7,16 tỷ USD), trong đó chi phí bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khoảng 45.675 tỷ đồng. Giai đoạn 2 dự kiến cần thêm khoảng 64.973 tỷ đồng (tương đương 2,7 tỷ USD), chưa bao gồm chi phí tài chính, đưa tổng mức đầu tư toàn tuyến lên khoảng 238.616 tỷ đồng, tương đương 9,84 tỷ USD.
