Tuyến đường ‘xương sống’ quốc gia nỗ lực về đích, nhiều đoạn đối diện nguy cơ vỡ kế hoạch thông xe trước Tết

Trên trục cao tốc Bắc - Nam phía Đông- tuyến đường "xương sống" quốc gia chạy song song Quốc lộ 1A, nhiều dự án thành phần đã được thông xe kỹ thuật, tạo bước tiến quan trọng trong việc hoàn thiện tuyến giao thông huyết mạch dài hơn 2.000km. Tuy nhiên, để kết nối thông suốt từ Quảng Ngãi về TP. HCM và đưa các đoạn tuyến vào khai thác chính thức, các dự án còn lại vẫn phải vượt qua "cửa ải" lớn nhất hoàn tất nghiệm thu, bảo đảm an toàn tuyệt đối cho vận hành.

Theo Bộ Xây dựng, các đoạn tuyến đã thông xe kỹ thuật gồm Quảng Ngãi - Hoài Nhơn, Hoài Nhơn - Quy Nhơn, Quy Nhơn - Chí Thạnh, Chí Thạnh - Vân Phong, Vân Phong - Nha Trang và Hậu Giang - Cà Mau. Trên thực địa, phần lớn khối lượng xây dựng chính đã hoàn thành, song các ban quản lý dự án và nhà thầu vẫn đang tập trung hoàn thiện hạng mục phụ trợ, xử lý kỹ thuật cuối cùng và chuẩn bị các thủ tục nghiệm thu theo quy định.

Điểm chung của các dự án hiện nay là "xây dựng cơ bản xong nhưng chưa thể khai thác ngay". Với cao tốc Quảng Ngãi – Hoài Nhơn dài 88km, tuyến đường giữ vai trò kết nối quan trọng giữa duyên hải miền Trung và Tây Nguyên, các hạng mục chính đã hoàn thành. Tuy nhiên, thách thức lớn nhất nằm ở ba hầm đường bộ xuyên núi, đặc biệt là hầm số 3 dài khoảng 3,2km là hầm dài và phức tạp nhất trên tuyến. Hạng mục này đang chờ cơ quan chức năng thẩm định công tác phòng cháy, chữa cháy, điều kiện bắt buộc trước khi cho phép khai thác.

Theo Ban Quản lý dự án 2 - chủ đầu tư, chỉ khi toàn bộ yêu cầu an toàn được đáp ứng và công tác nghiệm thu hoàn tất, tuyến mới đủ điều kiện đưa vào sử dụng, dù khối lượng xây dựng đã cơ bản xong từ trước đó.

Tình trạng tương tự cũng diễn ra tại các dự án Hoài Nhơn - Quy Nhơn và Quy Nhơn - Chí Thạnh. Hai tuyến này đã hoàn thành phần xây dựng chính, song vẫn phải chờ Hội đồng nghiệm thu Nhà nước xem xét, đánh giá trước khi cho phép khai thác. Đại diện Ban Quản lý dự án 85 cho biết, dù các nhà thầu đã tổ chức thi công tăng ca, tăng kíp để bù tiến độ, nhưng với đặc thù cao tốc có tốc độ khai thác lớn, tiêu chuẩn an toàn rất cao và không bố trí làn dừng khẩn cấp liên tục, việc đưa vào vận hành không thể nóng vội.

Ở khu vực Nam Trung Bộ, dự án Chí Thạnh - Vân Phong và Vân Phong - Nha Trang chịu tác động nặng nề của mưa lũ kéo dài. Riêng tuyến Vân Phong - Nha Trang đã hoàn thành và đưa vào khai thác toàn tuyến, trở thành đoạn hiếm hoi đủ điều kiện vận hành chính thức. Trong khi đó, Chí Thạnh - Vân Phong dù đã thông xe kỹ thuật, nhưng nhiều đoạn tuyến bị ảnh hưởng bởi ngập úng, sạt mái taluy, xói lở nền đường. Nền đất bị ngâm nước lâu ngày làm giảm khả năng chịu lực, buộc các đơn vị thi công phải chờ thời tiết nắng ráo để xử lý, lu lèn lại theo đúng yêu cầu kỹ thuật.

Ban Quản lý dự án 7 cho biết, toàn bộ khoảng 36km tuyến chính đã cơ bản hoàn thành, song khả năng đưa vào khai thác trước Tết Nguyên đán phụ thuộc rất lớn vào điều kiện thời tiết. Nếu mưa tiếp diễn, nguy cơ chậm tiến độ là khó tránh khỏi.

Ở phía Nam, dự án Hậu Giang - Cà Mau dài 73km cũng đang được thúc đẩy hoàn thiện các hạng mục còn lại như đường gom, nút giao và tuyến nối. Bộ Xây dựng yêu cầu Ban Quản lý dự án Mỹ Thuận chỉ đạo nhà thầu tập trung cao độ, phấn đấu đưa tuyến chính vào khai thác trong thời gian sớm nhất, đồng thời hoàn thành toàn bộ dự án cao tốc Cần Thơ - Cà Mau theo kế hoạch.

Theo Bộ Xây dựng, quan điểm xuyên suốt là không đánh đổi an toàn để chạy theo tiến độ. Các tuyến cao tốc chỉ được phép khai thác khi đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn kỹ thuật, phòng cháy, chữa cháy và an toàn giao thông, nhằm bảo đảm người dân có thể yên tâm lưu thông, đặc biệt trong các dịp cao điểm như Tết Nguyên đán.