Tuyến đường xuyên Việt đoạn nối từ di tích quốc gia đặc biệt dự kiến được ‘lên đời’, quy mô hơn 3.600 tỷ

Ban Quản lý dự án đường Hồ Chí Minh vừa có văn bản trình Bộ Xây dựng xem xét chủ trương đầu tư dự án nâng cấp, mở rộng tuyến đường Hồ Chí Minh đoạn từ Pác Bó đến TP. Cao Bằng (cũ) với tổng mức đầu tư dự kiến khoảng 3.682 tỷ đồng.

Theo phương án đề xuất, tuyến đường bắt đầu từ khu vực trước Nhà tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Khu di tích quốc gia đặc biệt Pác Bó và kết thúc tại Km46+580 đường Hồ Chí Minh, tương ứng Km266+250 Quốc lộ 3 cũ. Toàn tuyến đi qua các xã Trường Hà, Hà Quảng, Nam Tuấn, Hòa An và phường Thục Phán của tỉnh Cao Bằng.

Tổng chiều dài nghiên cứu khoảng 46,6km, trong đó đoạn được đầu tư xây dựng có chiều dài khoảng 38,4km.

Theo đánh giá của địa phương, đây là tuyến giao thông giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong việc kết nối TP. Cao Bằng với Khu di tích quốc gia đặc biệt Pác Bó, đồng thời mở rộng liên kết đến Cửa khẩu Sóc Giang và khu vực Quảng Tây (Trung Quốc).

Hiện tuyến đường đang phải gánh lưu lượng phương tiện lớn, bao gồm xe tải, xe khách và xe container phục vụ hoạt động xuất nhập khẩu qua biên giới, cùng nhu cầu đi lại ngày càng tăng của người dân và khách du lịch. Trong khi đó, nhiều đoạn tuyến đi qua khu vực có mật độ dân cư cao, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông và gây áp lực lên hạ tầng hiện hữu.

Từ thực tế này, tỉnh Cao Bằng đề xuất đầu tư tuyến đường theo quy mô 4 làn xe với bề rộng mỗi làn 3,5m nhằm đáp ứng nhu cầu vận tải trong dài hạn, đồng thời tạo sự đồng bộ với các tuyến tránh thị trấn Xuân Hòa và thị trấn Nước Hai đã được đầu tư trước đó.

Trên cơ sở kiến nghị của địa phương, Ban Quản lý dự án đường Hồ Chí Minh đề xuất xây dựng tuyến theo tiêu chuẩn đường cấp III miền núi, tốc độ thiết kế 60km/h. Nền đường rộng 15,5m, trong đó mặt đường rộng 14m bố trí 4 làn xe, dải phân cách giữa rộng 0,5m và lề đất mỗi bên rộng 1m.

Phương án hướng tuyến ưu tiên tận dụng tối đa tuyến đường Hồ Chí Minh hiện hữu, chỉ điều chỉnh cục bộ tại một số vị trí để đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật. Cách tiếp cận này được kỳ vọng giúp giảm khối lượng giải phóng mặt bằng, hạn chế tác động đến khu dân cư và tối ưu chi phí đầu tư.

Đáng chú ý, dự án cũng tính toán tận dụng các đoạn tuyến tránh thị trấn Xuân Hòa và thị trấn Nước Hai (cũ) đang được địa phương triển khai. Đồng thời, Cao Bằng được kiến nghị tiếp tục đầu tư hoàn thiện các đoạn tuyến này theo quy mô 4 làn xe nhằm bảo đảm tính đồng bộ trên toàn tuyến. Một số đoạn tuyến mới cũng được nghiên cứu xây dựng để tránh khu dân cư đông đúc, nâng cao hiệu quả khai thác và giảm áp lực giải phóng mặt bằng.

Theo tính toán sơ bộ, tổng mức đầu tư của dự án vào khoảng 3.682 tỷ đồng từ nguồn vốn đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 - 2030. Trong đó, chi phí bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khoảng 878 tỷ đồng; chi phí xây dựng và thiết bị khoảng 1.962 tỷ đồng; chi phí quản lý dự án, tư vấn và các khoản chi khác khoảng 294 tỷ đồng; phần còn lại là chi phí dự phòng khoảng 548 tỷ đồng.

Nếu được chấp thuận, dự án sẽ triển khai công tác chuẩn bị đầu tư trong năm 2026, khởi công vào năm 2027 và hoàn thành trong năm 2029. Nhu cầu vốn dự kiến phân bổ theo từng năm gồm 30 tỷ đồng trong năm 2026, khoảng 1.263 tỷ đồng năm 2027, 1.596 tỷ đồng năm 2028 và 793 tỷ đồng trong năm 2029.

Theo Ban Quản lý dự án đường Hồ Chí Minh, sau khi hoàn thành, tuyến đường sẽ góp phần nâng cao khả năng kết nối của Cao Bằng với hệ thống giao thông quốc gia thông qua các trục Quốc lộ 3, Quốc lộ 4A và Quốc lộ 34, đồng thời tăng cường liên kết với các cửa khẩu trọng điểm như Sóc Giang, Tà Lùng và Trà Lĩnh.

Không chỉ phục vụ nhu cầu vận tải và thương mại biên giới, công trình còn được kỳ vọng tạo động lực thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội tại khu vực phía Bắc của tỉnh, hỗ trợ phát triển các khu kinh tế cửa khẩu, dịch vụ logistics, du lịch và thương mại.

Đặc biệt, việc nâng cấp tuyến đường sẽ mở rộng không gian liên kết du lịch giữa Khu di tích quốc gia đặc biệt Pác Bó với hàng loạt điểm đến nổi tiếng của Cao Bằng như Khu di tích Kim Đồng, Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Non nước Cao Bằng, thác Bản Giốc, động Ngườm Ngao cùng nhiều khu, điểm du lịch khác. Đây được xem là tiền đề quan trọng để hình thành các hành lang du lịch mới, tạo dư địa phát triển kinh tế và khai thác hiệu quả hơn các lợi thế sẵn có của địa phương.