Thích
Sáng 11/2, tại khu vực vạch phân quản cầu Bắc Luân II, tỉnh Quảng Ninh phối hợp với Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây tổ chức lễ khởi động xây dựng cửa khẩu thông minh tại cặp cửa khẩu quốc tế Móng Cái - Đông Hưng. Sự kiện diễn ra trong khuôn khổ Hội nghị gặp gỡ đầu Xuân 2026 giữa các địa phương hai bên, kết nối trực tiếp và trực tuyến với điểm cầu TP. Nam Ninh, Trung Quốc đánh dấu bước triển khai cụ thể Đề án thí điểm xây dựng cửa khẩu thông minh đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 164/QĐ-TTg ngày 26/1.
Cặp cửa khẩu Móng Cái - Đông Hưng từ lâu giữ vai trò là đầu mối giao thương trọng yếu giữa Việt Nam, ASEAN và thị trường Trung Quốc. Trong bối cảnh lưu lượng người, phương tiện và hàng hóa qua lại ngày càng gia tăng, yêu cầu hiện đại hóa phương thức quản lý biên giới trở nên cấp thiết. Việc triển khai mô hình cửa khẩu thông minh được xem là bước chuyển căn bản, hướng tới quản lý dựa trên nền tảng số, tăng cường tự động hóa, đồng bộ dữ liệu và nâng cao hiệu quả phối hợp giữa các lực lượng chức năng hai bên.
Các đại biểu thực hiện nghi thức khởi động tại vạch phân quản cầu Bắc Luân II. Ảnh: Đ.X.
Theo định hướng của đề án, hệ thống cửa khẩu sẽ tích hợp nhiều công nghệ tiên tiến như trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn, Internet vạn vật (IoT), công nghệ sinh trắc học và nền tảng điều hành thông minh. Thay vì quy trình thủ công truyền thống, việc kiểm soát xuất nhập cảnh, kiểm tra hàng hóa và điều phối phương tiện sẽ được thực hiện trên hệ thống số hóa, cho phép xử lý nhanh hơn, minh bạch hơn và giảm thiểu rủi ro.
Trong giai đoạn 1 triển khai năm 2026, các hạng mục trọng tâm được thực hiện tại cầu Bắc Luân I và Bắc Luân II. Tại cầu Bắc Luân I, dự án tập trung đầu tư hệ thống kiểm soát xuất nhập cảnh thông minh với thiết bị giám sát thân nhiệt, cổng kiểm soát tự động, phần mềm quản lý dữ liệu và công nghệ nhận diện sinh trắc học. Các hạng mục này dự kiến hoàn thành trong quý I/2026, góp phần rút ngắn thời gian làm thủ tục cho cư dân biên giới và hành khách, đồng thời nâng cao mức độ an toàn, chính xác trong kiểm soát.
Tại cầu Bắc Luân II, dự án được triển khai trên diện tích khoảng 16ha, xây dựng hạ tầng cửa khẩu thông minh và các luồng chuyên dụng phục vụ vận chuyển hàng hóa bằng phương tiện tự hành thông minh (IGV) trên nền tảng công nghệ 5G, hướng tới vận hành xuyên biên giới liên tục 24/7. Cùng với đó là Trung tâm điều hành thông minh, hệ thống kiểm soát container, các hạng mục logistics công nghệ cao và công trình phụ trợ. Tổng kinh phí dự kiến cho các hạng mục cửa khẩu thông minh tại Bắc Luân II khoảng 947 tỷ đồng, trong đó ngân sách nhà nước bố trí khoảng 250 tỷ đồng, phần còn lại do nhà đầu tư thực hiện để hoàn thiện hạ tầng và trang thiết bị hiện đại.
Cửa khẩu Móng Cái hiện nay. Ảnh: Internet
Theo lộ trình, giai đoạn 2 từ năm 2027 đến 2030 sẽ tiếp tục mở rộng quy mô, tăng số làn chuyên dụng, nâng cao năng lực thông quan và đầu tư bổ sung các hạng mục phục vụ logistics, thương mại điện tử, kho bãi hiện đại. Việc triển khai theo hai bước nhằm bảo đảm tính đồng bộ giữa quy hoạch, xây dựng và vận hành, phù hợp với phương châm "quy hoạch đồng bộ - xây dựng đồng bộ - vận hành đồng bộ" mà hai địa phương thống nhất.
Lãnh đạo hai bên khẳng định, cửa khẩu thông minh không chỉ là dự án hạ tầng kỹ thuật đơn thuần mà còn là bước chuyển đổi về tư duy quản lý biên giới, từ phương thức truyền thống sang mô hình điều hành dựa trên công nghệ số và sự phối hợp chặt chẽ. Khi đi vào vận hành, hệ thống vận chuyển tự động và kiểm soát container bằng công nghệ cao sẽ giúp rút ngắn thời gian thông quan, giảm chi phí logistics, nâng cao hiệu quả chuỗi cung ứng, đặc biệt đối với các mặt hàng nông sản, thủy sản và hàng xuất khẩu có yêu cầu cao về thời gian.
Đối với hành khách và cư dân biên giới, việc ứng dụng nhận diện sinh trắc học và cổng kiểm soát tự động sẽ đơn giản hóa thủ tục, cải thiện trải nghiệm và bảo đảm an toàn trong quá trình qua lại biên giới. Đồng thời, Trung tâm điều hành thông minh cho phép chia sẻ dữ liệu và xử lý tình huống kịp thời giữa các lực lượng chức năng hai bên, góp phần nâng cao năng lực quản lý tổng thể.
Sau khi hoàn thành, dự án được kỳ vọng không chỉ tăng cường năng lực kiểm soát, thông quan mà còn tạo động lực thúc đẩy phát triển thương mại, dịch vụ và logistics tại Khu kinh tế cửa khẩu Móng Cái, qua đó củng cố vai trò của địa bàn này như một cửa ngõ giao thương quốc tế quan trọng của Việt Nam ở khu vực phía Bắc.
