Phó Thủ tướng Chính phủ Mai Văn Chính vừa ký quyết định xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt (đợt 19) đối với 2 di tích có giá trị tiêu biểu về lịch sử và kiến trúc nghệ thuật.
Hai di tích được xếp hạng gồm di tích kiến trúc nghệ thuật Quần thể đình, chùa, từ chỉ Thổ Hà, phường Vân Hà, tỉnh Bắc Ninh và di tích lịch sử Nhà ngục Kon Tum, phường Kon Tum, tỉnh Quảng Ngãi.
Khu vực bảo vệ các di tích được xác định theo Biên bản và Bản đồ khoanh vùng bảo vệ trong hồ sơ xếp hạng đã được phê duyệt.

Di tích lịch sử Nhà ngục Kon Tum, phường Kon Tum, tỉnh Quảng Ngãi. Nguồn ảnh: Báo Chính phủ
Phó Thủ tướng giao Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cùng Chủ tịch UBND các cấp nơi có di tích, trong phạm vi chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn, thực hiện quản lý nhà nước đối với di tích theo đúng quy định của pháp luật về di sản văn hóa; đồng thời chịu trách nhiệm toàn diện về số liệu, nội dung và hồ sơ đề nghị xếp hạng.
Theo tìm hiểu, quần thể đình, chùa, từ chỉ Thổ Hà tọa lạc tại trung tâm làng Thổ Hà - một làng cổ tiêu biểu của vùng đồng bằng Bắc Bộ.
Theo tư liệu Hán Nôm và hệ thống 30 bia đá cổ có niên đại từ thế kỷ XVII đến XIX, các công trình trong quần thể được hình thành từ rất sớm và trải qua nhiều lần trùng tu, tôn tạo qua các thời kỳ.
Hiện nay, di tích vẫn bảo tồn được những giá trị đặc sắc về kiến trúc nghệ thuật truyền thống, đồng thời lưu giữ nhiều tư liệu và hiện vật quý.
Nổi bật là gần 100 pho tượng Phật cổ, hệ thống ngai thờ, kiệu thờ, bảo vật quốc gia cửa võng đình Thổ Hà, cùng hệ thống bia đá, hoành phi, câu đối và các bát hương, lư hương bằng gốm - sản phẩm đặc trưng của làng gốm Thổ Hà.
Trong khi đó, Nhà ngục Kon Tum là địa điểm ghi dấu cuộc đấu tranh kiên cường chống thực dân Pháp. Đây từng là nơi giam giữ các tù binh chính trị bị áp giải từ Nghệ An, Hà Tĩnh, Thừa Thiên - Huế lên Kon Tum.
Dù phải chịu cảnh giam cầm và tra tấn khốc liệt, nhiều chiến sĩ cách mạng vẫn kiên cường đấu tranh bằng nhiều hình thức; không ít người đã anh dũng hy sinh vì sự nghiệp giải phóng dân tộc.
Ngày nay, Nhà ngục Kon Tum không chỉ là chứng tích lịch sử, mà còn là biểu tượng của ý chí, tinh thần bất khuất của dân tộc; đồng thời là địa chỉ giáo dục truyền thống cho các thế hệ, gắn với phong trào cách mạng tại khu vực Tây Nguyên.