Bộ Xây dựng đang đẩy nhanh tiến độ hoàn thiện quy hoạch ga Thủ Thiêm nhằm tạo cơ sở triển khai các tuyến đường sắt quan trọng, trong đó có đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam, đường sắt kết nối TP.HCM với sân bay Long Thành và các tuyến đường sắt tốc độ cao hướng ra đô thị biển Cần Giờ.
Theo quy hoạch, ga Thủ Thiêm được bố trí tại khu vực phường An Khánh, gần nút giao An Phú - một trong những nút giao lớn nhất TP.HCM. Khu vực nghiên cứu quy hoạch nhà ga có diện tích khoảng 17,2ha, được tính toán để đáp ứng nhu cầu vận hành, trung chuyển nhiều loại hình đường sắt trong tương lai.
Ga Thủ Thiêm được định hướng trở thành ga đầu mối phía Nam của tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam. Theo chủ trương đã được Quốc hội thông qua, tuyến đường sắt này có tổng chiều dài khoảng 1.541km, điểm đầu tại Hà Nội, điểm cuối tại TP.HCM, tốc độ thiết kế 350km/h.

Ảnh minh hoạ
Tại khu vực phía Nam, ga Thủ Thiêm sẽ đảm nhiệm chức năng đón, trả khách, trung chuyển hành khách và kết nối tuyến đường sắt tốc độ cao với mạng lưới giao thông đô thị của TP.HCM. Khi đi vào khai thác, nhà ga sẽ trở thành điểm kết nối hành khách từ các tỉnh, thành trên trục Bắc - Nam với khu vực trung tâm kinh tế lớn nhất cả nước.
Bên cạnh tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam, ga Thủ Thiêm còn là điểm đầu của tuyến đường sắt Thủ Thiêm - Long Thành, dự án có chiều dài khoảng 41,8km, kết nối khu vực trung tâm TP.HCM với Cảng hàng không quốc tế Long Thành.
Theo phương án nghiên cứu, tuyến Thủ Thiêm - Long Thành có tốc độ thiết kế khoảng 120km/h, gồm nhiều ga trung gian, phục vụ nhu cầu đi lại giữa TP.HCM và sân bay Long Thành, đồng thời tăng cường kết nối với hệ thống giao thông vùng Đông Nam Bộ. Tuyến đường sắt này được quy hoạch liên thông với mạng lưới đường sắt đô thị, trong đó có tuyến metro Bến Thành - Thủ Thiêm.

Vị trí dự kiến của ga Thủ Thiêm. Ảnh: Báo Dân Trí
Ngoài các tuyến đường sắt quốc gia và liên vùng, khu vực ga Thủ Thiêm còn được nghiên cứu kết nối với các tuyến đường sắt tốc độ cao hướng đến các đô thị biển. Trong đó, TP.HCM đang xem xét phương án phát triển các hành lang đường sắt tốc độ cao kết nối từ Thủ Thiêm đến Cần Giờ, Vũng Tàu, Lộc An và tuyến qua sân bay Long Thành - Vũng Tàu - Lộc An.
Một phương án được đề xuất là tuyến đường sắt tốc độ cao Thủ Thiêm - Cần Giờ với chiều dài khoảng 48,7km, tốc độ thiết kế tối đa 250km/h. Tuyến dự kiến có điểm đầu tại ga Thủ Thiêm, điểm cuối tại khu vực Cần Giờ, gồm ga Thủ Thiêm, ga Cần Giờ và một depot phục vụ vận hành, bảo dưỡng. Tổng mức đầu tư sơ bộ của phương án này khoảng 102.370 tỷ đồng (hơn 4 tỷ USD), được nghiên cứu theo hình thức đối tác công tư (PPP).
Song song với vai trò là đầu mối đường sắt, ga Thủ Thiêm còn được định hướng phát triển theo mô hình TOD (Transit Oriented Development - phát triển đô thị gắn với giao thông công cộng). Theo đó, khu vực xung quanh nhà ga sẽ được tổ chức các chức năng đô thị như thương mại, dịch vụ, văn phòng, không gian công cộng và các công trình hỗ trợ nhằm khai thác hiệu quả quỹ đất quanh đầu mối giao thông.
Khi hoàn thành, ga Thủ Thiêm sẽ là một trong những điểm nút quan trọng của mạng lưới đường sắt phía Nam, kết nối tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam với sân bay quốc tế Long Thành, hệ thống metro TP.HCM và các hành lang giao thông hướng ra khu vực ven biển.