Khu Cảnh quan văn hóa – sinh thái Voọc mông trắng Vân Long – Kim Bảng – Tam Chúc vừa chính thức được cập nhật vào Danh sách Di sản Thế giới dự kiến của UNESCO, mở ra bước tiến quan trọng trong hành trình hướng tới ghi danh di sản toàn cầu.
Theo Sở Du lịch Ninh Bình, trước đó Ủy ban Quốc gia UNESCO Việt Nam đã gửi báo cáo tóm tắt về khu vực này tới Trung tâm Di sản Thế giới. Chỉ trong thời gian ngắn, cơ quan này đã có phản hồi, xác nhận hồ sơ đáp ứng đầy đủ các yêu cầu theo hướng dẫn thực hiện Công ước Di sản Thế giới. Trên cơ sở đó, khu cảnh quan chính thức được đưa vào danh sách dự kiến.

Quần thể Tam Chúc, Ninh Bình. Ảnh: Bộ VHTT&DL
Một trong những điểm nhấn của hồ sơ là cách tiếp cận quản lý tích hợp theo quy mô cảnh quan, dựa trên nguyên lý liên kết sinh thái và quản trị liên vùng. Mô hình này hướng tới bảo toàn tính toàn vẹn của hệ sinh thái, đồng thời duy trì các quá trình sinh học cốt lõi trong một không gian liên thông.
Việc được ghi danh vào danh sách dự kiến không chỉ mang ý nghĩa thủ tục, mà còn là cột mốc chiến lược, đặt nền tảng cho mục tiêu được công nhận Di sản Thế giới vào năm 2028. Đây cũng là bước khởi đầu quan trọng trong tiến trình đề cử theo Công ước Di sản Thế giới năm 1972.
Di sản dự kiến có quy mô khoảng 11.000ha, bao gồm ba hợp phần chính: Khu bảo tồn đất ngập nước Vân Long, Khu bảo tồn loài – sinh cảnh voọc mông trắng Kim Bảng và Quần thể danh thắng Tam Chúc. Các khu vực này được kết nối bởi hành lang sinh thái liên tục, tạo nên một chỉnh thể hiếm có về cả giá trị tự nhiên và văn hóa.

Hơn 90% quần thể voọc mông trắng (loài linh trưởng đặc hữu của Việt Nam) ngoài tự nhiên trên toàn thế giới có mặt tại Vân Long, Kim Bảng, Tam Chúc ở Ninh Bình. Ảnh: Thái Bá
Đáng chú ý, khu vực này hiện bảo tồn hơn 90% quần thể voọc mông trắng ngoài tự nhiên trên toàn cầu – loài linh trưởng đặc hữu có giá trị bảo tồn đặc biệt. Bên cạnh đó, khu vực còn lưu giữ dấu tích văn hóa – lịch sử kéo dài hơn 30.000 năm, phản ánh mối quan hệ bền chặt giữa con người và tự nhiên qua nhiều thời kỳ.
Việc đưa Vân Long – Kim Bảng – Tam Chúc vào danh sách dự kiến tiếp tục khẳng định nỗ lực của Việt Nam trong bảo tồn đa dạng sinh học gắn với phát triển du lịch bền vững. Với những giá trị nổi bật về sinh thái, cảnh quan và chiều sâu văn hóa, khu vực này được kỳ vọng sẽ sớm trở thành Di sản Thế giới, góp phần nâng tầm vị thế của Ninh Bình trên bản đồ di sản toàn cầu.