Việt Nam sẽ có công trình hầm - cầu vượt biển đầu tiên với thiết kế táo bạo, tọa lạc tại TP giàu nhất cả nước

Giữa bối cảnh nhu cầu kết nối vùng tăng nhanh, TP. HCM hiện đang xem xét một phương án hạ tầng đặc biệt: Đường vượt biển nối Cần Giờ với khu vực Bà Rịa - Vũng Tàu (cũ).

Sáng ngày 7/1, tại Hội nghị lần thứ 3 Ban Chấp hành Đảng bộ TP. HCM, chủ trương điều chỉnh quy hoạch dự án theo phương thức PPP (hợp đồng BT) đã được thống nhất, mở đường cho bước chuẩn bị tiếp theo.

Theo Bí thư Thành ủy TP. HCM Trần Lưu Quang, sau sắp xếp, sáp nhập địa giới hành chính, việc di chuyển từ trung tâm TP. HCM đến khu vực Bà Rịa - Vũng Tàu hiện chủ yếu phụ thuộc cao tốc Long Thành - Dầu Giây qua Đồng Nai. Tuy nhiên, tuyến này thường xuyên ùn tắc, quãng đường dài và khiến người dân khó chủ động thời gian.

Từ thực tế đó, thành phố đặt vấn đề nghiên cứu một tuyến kết nối trực tiếp TP. HCM - Vũng Tàu.

Phương án đi đường bộ từ khu vực Nhà Bè được đánh giá gặp nhiều trở ngại do vướng quy hoạch, giải phóng mặt bằng, và đặc biệt không phù hợp định hướng phát triển không gian đô thị biển của TP. HCM tại Cần Giờ.

Theo Bí thư Thành ủy TP. HCM Trần Lưu Quang, khoảng cách từ Cần Giờ đến khu vực Bãi Trước - Bãi Sau (khu vực TP. Vũng Tàu cũ) chỉ khoảng 13-14km.

Trên cơ sở này, lãnh đạo TP. HCM đã trao đổi với các nhà đầu tư chiến lược và nhận được đồng thuận về phương án xây dựng tuyến vượt biển quy mô 6 làn xe, xuất phát từ khu đô thị lấn biển Cần Giờ.

Nhà đầu tư ước tính ban đầu thời gian thi công khoảng 3 năm. Khi hoàn thành, thời gian di chuyển bằng ôtô từ trung tâm TP. HCM đến Vũng Tàu dự kiến rút ngắn còn khoảng một giờ di chuyển.

Một trong những điểm khác biệt của phương án không nằm ở "làm thêm một cây cầu" mà ở tổ hợp kết cấu. Dự án được phác thảo gồm hai hợp phần:

- Đoạn trên biển đi bằng cầu

- Khu vực thông thuyền sử dụng hầm ngầm dưới đáy biển, áp dụng công nghệ tương tự hầm Thủ Thiêm

Để xử lý đoạn chuyển tiếp giữa cầu và hầm, phương án đề xuất hình thành hai đảo nhân tạo ở hai bên khu vực thông thuyền, giúp thi công thuận lợi hơn và thay cho phương án làm cầu cao khoảng 60 m.

Bí thư Thành ủy TP. HCM nhấn mạnh đây là thiết kế đặc thù với cầu vượt biển kết hợp hầm dìm, tương tự mô hình hầm vượt sông Sài Gòn qua bán đảo Thủ Thiêm. Nếu triển khai, đây có thể trở thành công trình cầu - hầm vượt biển đầu tiên tại Việt Nam.

Dự án do Tập đoàn Vingroup (mã: VIC) phối hợp với Tổng công ty Tư vấn thiết kế giao thông vận tải (TEDI) lập báo cáo nghiên cứu tiền khả thi.

Theo phương án TEDI đề xuất, tuyến vượt biển gồm cầu vượt kết hợp hầm dìm, với đoạn chuyển tiếp thông qua 2 đảo nhân tạo đắp giữa biển.

Riêng hạng mục hầm vượt biển có tổng chiều dài 3,1km, rộng 35,1m, bao gồm: Hầm dìm dài 2,1km; hầm kín dài 390m và hầm hở dài 610m.

TEDI đánh giá nếu làm cầu vượt biển toàn tuyến, công trình buộc phải có nhịp thông thuyền rất lớn, tĩnh không cao và khẩu độ nhịp dài.

Một cây cầu quá cao sẽ làm việc lưu thông phương tiện bị ảnh hưởng trong mùa mưa bão, gió lớn. Không chỉ vậy, ngay cả khi thiết kế nhịp lớn, cầu vẫn tạo ra một "trần tĩnh không" cố định, tiềm ẩn nguy cơ trở thành điểm nghẽn luồng tàu trong tương lai khi quy mô tàu biển tiếp tục gia tăng, theo báo Dân trí.

Ngược lại, hầm dìm nằm hoàn toàn dưới đáy luồng hàng hải giúp giải phóng không gian mặt nước, không ảnh hưởng hoạt động tàu biển. Ngoài yếu tố hàng hải, TEDI cho rằng phương án hầm dìm còn tạo thuận lợi cho hoạt động hàng không trong tương lai.

Nguồn tin trên báo VnExpress cho biết, ngoài dự án đường vượt biển, TP. HCM dự kiến cũng sẽ tiếp tục đầu tư đồng bộ hạ tầng khu vực Cần Giờ, gồm mở rộng đường Rừng Sác, xây dựng cầu Cần Giờ và hoàn thiện các tuyến kết nối liên quan.

Cần Giờ và khu vực Bà Rịa - Vũng Tàu cũ được xem là "song cực" giàu dư địa phát triển của kinh tế biển, từ du lịch đến logistics và công nghiệp cảng biển.

Tuy nhiên, bài toán lớn nhất hiện nay là kết nối mặt đất khi hai khu vực vẫn chưa có tuyến đường bộ đi thẳng, nên việc di chuyển chủ yếu phải đi vòng qua các tuyến xa hơn hoặc dựa vào đường thủy.

Nếu được triển khai đúng tiến độ và kiểm soát chặt chẽ về kỹ thuật, môi trường và nguồn lực đầu tư, tuyến hầm - cầu vượt biển Cần Giờ - Vũng Tàu sẽ không chỉ giải bài toán kết nối giao thông, mà còn đánh dấu một bước chuyển quan trọng trong tư duy phát triển hạ tầng biển của Việt Nam.

Bởi lẽ đây không đơn thuần là một công trình giao thông, mà là phép thử về năng lực làm chủ công nghệ, tổ chức đầu tư theo mô hình PPP và khả năng cân bằng giữa phát triển kinh tế với bảo tồn hệ sinh thái ven biển.

Khi đó, công trình hầm - cầu vượt biển đầu tiên của cả nước sẽ không chỉ rút ngắn khoảng cách địa lý, mà còn mở ra một trục phát triển mới, xứng tầm với vai trò đầu tàu kinh tế của TP. HCM trong giai đoạn tiếp theo.