Thích
Tại kỳ họp chuyên đề diễn ra ngày 3/6, HĐND tỉnh Lai Châu khóa XVI đã thông qua 10 nghị quyết liên quan đến phát triển kinh tế - xã hội. Trong đó, đáng chú ý là nghị quyết thống nhất các nội dung phục vụ công tác chuẩn bị đầu tư tuyến cao tốc Bảo Hà - Lai Châu (CT.13).
Theo đánh giá của địa phương, việc ban hành nghị quyết ngay từ giai đoạn đầu sẽ giúp rút ngắn thời gian chuẩn bị đầu tư, chủ động tháo gỡ các vướng mắc về thủ tục và tạo cơ sở triển khai các bước tiếp theo một cách đồng bộ, hạn chế nguy cơ chậm tiến độ đối với dự án có quy mô lớn và yêu cầu kỹ thuật phức tạp.
Hướng tuyến dự kiến của cao tốc Bảo Hà - Lai Châu. Ảnh: Internet
Theo phương án nghiên cứu mới nhất, tuyến cao tốc có chiều dài khoảng 163,5km, kết nối từ nút giao với cao tốc Nội Bài - Lào Cai tại khu vực Bảo Hà đến cửa khẩu quốc tế Ma Lù Thàng, một trong những cửa khẩu quan trọng trên tuyến biên giới Việt Nam - Trung Quốc.
Trong đó, đoạn qua địa phận Lào Cai dài khoảng 50km, đi qua các xã Bảo Hà, Chiềng Ken, Khánh Yên, Nậm Chày, Văn Bàn, Dương Quỳ, Minh Lương và Nậm Xé. Phần còn lại dài khoảng 113,5km thuộc địa bàn Lai Châu, đi qua các xã, phường gồm Mường Than, Pắc Ta, Tân Uyên, Mường Khoa, Bản Bo, Bình Lư, Khun Há, Tả Lèng, Tân Phong, Sin Suối Hồ, Khổng Lào và Phong Thổ.
Tổng mức đầu tư dự kiến của dự án đã được cập nhật lên khoảng 63.486 tỷ đồng, tăng hơn 10.000 tỷ đồng so với phương án nghiên cứu trước đây ở mức khoảng 53.000 tỷ đồng.
Theo cơ quan chức năng, việc điều chỉnh này xuất phát từ quá trình khảo sát và nghiên cứu tiền khả thi chi tiết hơn, trong đó cập nhật đầy đủ các yếu tố về địa hình, địa chất, quy mô kỹ thuật và phương án tuyến. Các hạng mục như cầu, hầm, nút giao, đường gom, công trình vận hành khai thác và hệ thống an toàn giao thông được tính toán cụ thể hơn so với giai đoạn nghiên cứu ban đầu.
Bên cạnh đó, chi phí giải phóng mặt bằng, bồi thường, hỗ trợ tái định cư cũng được cập nhật theo mặt bằng giá hiện hành và phạm vi ảnh hưởng thực tế của dự án. Riêng đoạn đi qua địa bàn Lai Châu có địa hình núi cao, bị chia cắt mạnh, đòi hỏi xây dựng nhiều cầu và hầm quy mô lớn, trong đó có hầm Khau Co - hạng mục kỹ thuật được đánh giá có mức đầu tư rất lớn.
Cao tốc đi qua nhiều khu vực có địa hình hiểm trở. Ảnh minh họa
Với quy mô đặc biệt của dự án, Lai Châu cho biết địa phương không đủ khả năng cân đối nguồn lực để triển khai. Do đó, tỉnh đề xuất Trung ương bố trí 100% nguồn vốn đầu tư từ ngân sách nhà nước cho toàn bộ dự án.
Theo đề xuất, UBND tỉnh Lai Châu sẽ là cơ quan chủ quản thực hiện công tác chuẩn bị đầu tư, đồng thời phối hợp với UBND tỉnh Lào Cai và các cơ quan liên quan để hoàn thiện hồ sơ, trình cấp có thẩm quyền xem xét đưa dự án vào kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030.
Địa phương cũng kiến nghị phân chia dự án thành 4 dự án thành phần độc lập nhằm thuận lợi cho công tác quản lý và triển khai. Trong đó, 2 dự án thành phần dành cho công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư tại Lào Cai và Lai Châu; 2 dự án còn lại thực hiện phần xây dựng trên địa bàn mỗi tỉnh, bao gồm cả hạng mục hầm Khau Co.
Song song với việc đề xuất bố trí nguồn vốn, Lai Châu cũng kiến nghị Quốc hội xem xét áp dụng một số cơ chế đặc thù tương tự các dự án quan trọng quốc gia. Các cơ chế này bao gồm việc cho phép triển khai một số công việc chuẩn bị đầu tư và giải phóng mặt bằng ngay sau khi chủ trương đầu tư được thông qua; áp dụng hình thức chỉ định thầu đối với một số gói thầu phục vụ dự án; đồng thời không thực hiện thủ tục thẩm định nguồn vốn và khả năng cân đối vốn theo quy định thông thường của Luật Đầu tư công.
Trong chiến lược phát triển giai đoạn 2026-2030, Lào Cai xác định hạ tầng giao thông là một trong những khâu đột phá nhằm mở rộng không gian phát triển và nâng cao năng lực cạnh tranh của địa phương. Trong bức tranh đó, cao tốc Bảo Hà - Lai Châu được xem là mắt xích quan trọng giúp hoàn thiện mạng lưới giao thông Tây Bắc, tăng cường kết nối với cao tốc Nội Bài - Lào Cai, từ đó rút ngắn khoảng cách đến Hà Nội, Hải Phòng, Quảng Ninh và các trung tâm kinh tế lớn của cả nước.
Khi hoàn thành, tuyến đường được kỳ vọng sẽ tạo động lực mới cho phát triển du lịch, thương mại, logistics và nông lâm nghiệp; giảm đáng kể chi phí vận tải và thời gian lưu thông hàng hóa. Đồng thời, công trình cũng có ý nghĩa đặc biệt trong bảo đảm quốc phòng, an ninh, nâng cao khả năng cơ động, ứng phó thiên tai và cứu hộ cứu nạn tại khu vực biên giới, miền núi phía Bắc.
Theo lộ trình dự kiến, báo cáo nghiên cứu tiền khả thi sẽ được hoàn thiện trong giai đoạn 2026 trước khi trình cấp có thẩm quyền xem xét quyết định chủ trương đầu tư. Nếu các thủ tục được triển khai thuận lợi, tuyến cao tốc Bảo Hà - Lai Châu có thể khởi công vào năm 2028 và hoàn thành vào năm 2031, trở thành trục giao thông động lực mới của khu vực Tây Bắc.
